Khuyến công tạo động lực mới cho công nghiệp nông thôn Ninh Bình

Nguồn vốn nhỏ, hiệu quả lớn

Giai đoạn 2021 - 2025, hoạt động khuyến công tại Ninh Bình được triển khai trong điều kiện kinh tế còn nhiều khó khăn. Tuy nhiên, với sự quan tâm của Tỉnh ủy, UBND tỉnh cùng sự chủ động của ngành công thương, chương trình vẫn đạt nhiều kết quả tích cực, góp phần thúc đẩy phát triển công nghiệp nông thôn.

Theo Sở Công Thương tỉnh Ninh Bình, tổng kinh phí thực hiện hoạt động khuyến công trong giai đoạn này đạt hơn 104 tỷ đồng. Trong đó, ngân sách nhà nước hỗ trợ trực tiếp hơn 29 tỷ đồng, còn các cơ sở công nghiệp nông thôn đối ứng hơn 75 tỷ đồng, chiếm trên 72% tổng nguồn vốn. Riêng năm 2025, Trung tâm Khuyến công và Phát triển công thương đã triển khai 25 dự án hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ, phát triển sản xuất và xúc tiến thương mại với tổng kinh phí gần 5,8 tỷ đồng.

Năm 2026, Ninh Bình đẩy nhanh triển khai thực hiện Kế hoạch khuyến công quốc gia. Ảnh: Báo Ninh Bình

Dù quy mô hỗ trợ từ ngân sách không lớn, nguồn vốn khuyến công đã phát huy hiệu quả rõ nét khi tạo động lực để các cơ sở công nghiệp nông thôn mạnh dạn đầu tư mở rộng sản xuất, đổi mới thiết bị và ứng dụng công nghệ tiên tiến. Qua đó, năng suất lao động được cải thiện, chất lượng sản phẩm từng bước nâng lên, chi phí sản xuất giảm và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp được tăng cường.

Trong 5 năm qua, Sở Công Thương Ninh Bình đã triển khai 73 đề án xây dựng mô hình trình diễn kỹ thuật, hỗ trợ 81 cơ sở công nghiệp nông thôn với tổng kinh phí hơn 20,1 tỷ đồng. Cùng với đó là 6 đề án hỗ trợ ứng dụng máy móc, thiết bị tiên tiến với kinh phí 5,9 tỷ đồng; 2 đề án xây dựng mô hình thí điểm áp dụng sản xuất sạch hơn và 4 đề án tư vấn, đánh giá các giải pháp sản xuất sạch trong công nghiệp.

Thông qua các chương trình này, nhiều cơ sở sản xuất đã đầu tư dây chuyền hiện đại, từng bước hình thành quy trình sản xuất khép kín, tiết kiệm nguyên liệu, giảm phát sinh chất thải và nâng cao chất lượng sản phẩm. Đây cũng là nền tảng để các doanh nghiệp đáp ứng tốt hơn yêu cầu của thị trường trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng cao.

Một trong những minh chứng rõ nét cho hiệu quả của chương trình khuyến công là sự hồi sinh của làng nghề gốm Bồ Bát. Từ nguồn lực hỗ trợ của chương trình, Trung tâm Khuyến công và Phát triển công thương đã hỗ trợ quỹ đất, đầu tư nhà xưởng và tạo điều kiện thành lập Công ty TNHH Bảo tồn và Phát triển gốm Bồ Bát nhằm bảo tồn nghề truyền thống, đồng thời xây dựng thương hiệu cho sản phẩm địa phương. Đến nay, gốm Bồ Bát đã được công nhận là sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu của tỉnh và từng bước khẳng định chỗ đứng trên thị trường.

Không chỉ gốm Bồ Bát, nhiều ngành nghề truyền thống khác như cơ khí ở xã Xuân Trường, nghề thêu ren Văn Lâm, nghề đan cói Kim Sơn hay nghề đúc đồng cũng được hưởng lợi từ các chương trình hỗ trợ đổi mới công nghệ, góp phần nâng cao năng lực sản xuất, đồng thời gìn giữ những giá trị nghề truyền thống của địa phương.

Sẽ hỗ trợ 162 dự án đổi mới, ứng dụng công nghệ

Những kết quả đạt được trong giai đoạn vừa qua đã tạo nền tảng để Ninh Bình bước vào giai đoạn phát triển mới của chương trình khuyến công.

Ngày 27/8/2025, Chính phủ ban hành Nghị định số 235/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung các quy định về khuyến công. Trên cơ sở đó, Bộ Công Thương xây dựng Chương trình khuyến công quốc gia giai đoạn 2026 - 2030 và ban hành Chỉ thị số 20/CT-BCT về thúc đẩy phát triển công nghiệp nông thôn bền vững.

Thực hiện các chủ trương của Trung ương, UBND tỉnh Ninh Bình đã ban hành Công văn số 1541/UBND-VP4 giao các sở, ngành triển khai Kế hoạch khuyến công quốc gia năm 2026 - năm bản lề của giai đoạn mới.

Theo kế hoạch, các cơ quan chức năng sẽ tiếp tục hoàn thiện hệ thống văn bản về khuyến công phù hợp với các quy định mới; đồng thời rà soát, kiện toàn bộ máy thực hiện nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và tổ chức thực hiện chương trình.

Giai đoạn 2026 - 2030, Ninh Bình đặt mục tiêu tổ chức 14 hội nghị, hội thảo và lớp tập huấn về khởi sự doanh nghiệp, quản trị doanh nghiệp, sản xuất sạch hơn cũng như sản xuất và tiêu dùng bền vững cho các cơ sở công nghiệp nông thôn.

Địa phương cũng sẽ xây dựng 5 mô hình trình diễn kỹ thuật, đồng thời hỗ trợ 162 dự án đầu tư máy móc, thiết bị và dây chuyền công nghệ tiên tiến nhằm thúc đẩy quá trình đổi mới công nghệ trong khu vực công nghiệp nông thôn.

Song song với đó, tỉnh sẽ tổ chức 4 kỳ bình chọn sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu ở cấp tỉnh và cấp xã; hỗ trợ doanh nghiệp tham gia các hội chợ trong nước; xây dựng phòng trưng bày và giới thiệu sản phẩm cho 15 cơ sở có sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp tỉnh, cấp khu vực và cấp quốc gia. Ba chương trình trao đổi, học tập kinh nghiệm về xây dựng thương hiệu và phát triển sản phẩm cũng sẽ được triển khai nhằm giúp doanh nghiệp mở rộng thị trường.

Công tác bảo tồn và phát triển nghề truyền thống tiếp tục được chú trọng thông qua các cuộc thi thợ giỏi, cuộc thi thiết kế sản phẩm thủ công mỹ nghệ, hoạt động xét tặng danh hiệu Nghệ nhân Nhân dân, Nghệ nhân Ưu tú và các chương trình truyền nghề cho thế hệ trẻ.

Với định hướng lấy đổi mới công nghệ làm trọng tâm, đồng thời gắn phát triển sản xuất với bảo tồn nghề truyền thống và phát triển thị trường, Ninh Bình kỳ vọng chương trình khuyến công sẽ tiếp tục trở thành động lực quan trọng giúp doanh nghiệp công nghiệp nông thôn nâng cao năng lực cạnh tranh, phát triển bền vững và đóng góp nhiều hơn vào tăng trưởng kinh tế của địa phương trong giai đoạn mới.