Khuyến khích hỗ trợ thuốc miễn phí cho người bệnh có thẻ bảo hiểm y tế nhưng còn gánh nặng chi phí

Bệnh nhân khám, nhận thuốc tại Bệnh viện Bạch Mai. (Ảnh minh họa: ĐỖ THOA)

Bộ Y tế vừa ban hành Thông tư 16/2026/TT-BYT quy định thực hiện chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí cho cơ sở khám, chữa bệnh để điều trị cho người bệnh.

Thông tư này có hiệu lực từ ngày 10/7/2026, và không áp dụng đối với thuốc thuộc nguồn viện trợ không hoàn lại thuộc nguồn thu ngân sách nhà nước.

Theo Thông tư, chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí được thực hiện trên cơ sở văn bản thỏa thuận giữa cơ sở kinh doanh dược và cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.

Việc thực hiện chương trình theo khả năng hỗ trợ của cơ sở kinh doanh dược, không phải nghĩa vụ bảo đảm đủ toàn bộ thuốc điều trị cho người bệnh nhưng phải bảo đảm không thu tiền hoặc kèm theo điều kiện thương mại ràng buộc người bệnh; không tác động đến việc lựa chọn phương pháp điều trị, chỉ định sử dụng thuốc hợp lý, an toàn, hiệu quả cho người bệnh.

Khuyến khích ưu tiên người nghèo, người có thẻ bảo hiểm y tế nhưng còn gánh nặng chi phí lớn

Theo thông tư hướng dẫn, thuốc trong chương trình phải được lưu hành hợp pháp tại Việt Nam. Việc chỉ định và kê đơn phải phù hợp với tờ hướng dẫn sử dụng thuốc đã được Bộ Y tế phê duyệt, hướng dẫn chẩn đoán điều trị của Bộ Y tế, hướng dẫn điều trị của bệnh viện hoặc Dược thư Quốc gia.

Thông tư nêu rõ, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh thực hiện chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí phải có phạm vi hoạt động chuyên môn phù hợp với chỉ định sử dụng thuốc trong chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí.

Các trường hợp được hỗ trợ là người bệnh đã được chẩn đoán xác định bệnh, được chỉ định và kê đơn sử dụng thuốc phù hợp với chỉ định của thuốc thuộc chương trình và tự nguyện tham gia. Quỹ Bảo hiểm y tế không thanh toán đối với số lượng thuốc hỗ trợ miễn phí đã sử dụng cho người bệnh có thẻ bảo hiểm y tế.

Một trong những nội dung đáng chú ý tại Thông tư 16 liên quan trực tiếp đến quyền lợi của người bệnh là quy định khuyến khích hỗ trợ đối với người có thẻ bảo hiểm y tế nhưng còn phải chịu gánh nặng chi phí điều trị lớn.

Trong đó, đối tượng và chỉ định sử dụng thuốc thuộc chương trình hỗ trợ sẽ được nêu rõ trong văn bản thỏa thuận thực hiện chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí giữa cơ sở kinh doanh dược và cơ sở khám bệnh.

Cụ thể, Thông tư khuyến khích hỗ trợ đối với các nhóm đối tượng gồm: người có công với cách mạng, người bệnh thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, người dân tộc thiểu số, người cao tuổi, người khuyết tật, trẻ em, học sinh, sinh viên, người hưởng trợ cấp xã hội, người lao động có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn và người bệnh có thẻ bảo hiểm y tế nhưng còn gánh nặng chi phí lớn. Các nội dung này phải được ghi nhận cụ thể trong văn bản thỏa thuận giữa hai cơ sở.

Các cơ sở điều trị phải minh bạch thuốc miễn phí cho người bệnh

Thông tư 16/2026/TT-BYT cũng quy định cơ sở khám bệnh, chữa bệnh tham gia chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí phải công khai thông tin về chương trình trên trang thông tin điện tử của đơn vị (nếu có) hoặc niêm yết công khai trực tiếp tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh để người bệnh biết và tiếp cận thông tin.

Đồng thời, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh phải ban hành quy trình nội bộ triển khai thực hiện chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh để bảo đảm sử dụng thuốc hiệu quả, an toàn, tránh lạm dụng, lãng phí;

Cung cấp, tư vấn đầy đủ, kịp thời thông tin về phác đồ điều trị, thông tin về hiệu quả điều trị, tác dụng không mong muốn của thuốc, chi phí thuốc trong phác đồ sử dụng; thông tin so sánh, đối chiếu với thuốc khác và phác đồ điều trị khác (nếu có), quyền lợi được hưởng cho người bệnh tham gia chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí;

Căn cứ số lượng thuốc được hỗ trợ, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh xây dựng kế hoạch cấp phát thuốc cụ thể, phù hợp với số lượng người bệnh thực tế tại cơ sở, bảo đảm công bằng, hợp lý, minh bạch và hiệu quả.

Hằng năm, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh tổng hợp kết quả thực hiện chương trình trong báo cáo tổng kết năm của đơn vị.

Doanh nghiệp dược không được sử dụng chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí để quảng cáo

Tại Thông tư, Bộ Y tế nhấn mạnh, thuốc phải được sử dụng đúng chỉ định, đúng đối tượng. Chỉ định sử dụng thuốc trong bệnh án hoặc đơn thuốc của người bệnh phải ghi rõ thuốc được cấp từ chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí.

Thuốc phải được bảo quản, lưu trữ riêng và có ký hiệu nhận biết là thuốc trong chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí.

Việc tiêu hủy thuốc hết hạn, thuốc không bảo đảm chất lượng, thuốc bị hỏng, bị vỡ, thuốc do người bệnh hoặc thân nhân của người bệnh trả lại thực hiện theo quy định pháp luật về dược.

Cơ sở kinh doanh dược được yêu cầu bảo đảm nguồn gốc hợp pháp, chất lượng của thuốc cung cấp cho cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.

Đặc biệt, Thông tư nêu rõ cơ sở kinh doanh dược không được sử dụng chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí để quảng cáo, tiếp thị, khuyến mại cho cơ sở khám bệnh, chữa bệnh hoặc người bệnh; không được lợi dụng việc thực hiện hỗ trợ thuốc để tạo lợi thế cạnh tranh trong cung ứng thuốc trái quy định của pháp luật.

Theo Vụ Bảo hiểm y tế (Bộ Y tế), chương trình hỗ trợ thuốc giúp người bệnh giảm gánh nặng chi phí điều trị, đặc biệt với các thuốc, các bệnh hiểm nghèo có chi phí lớn như ung thư.