Kích hoạt dòng giá trị cho du lịch MICE TP.HCM

Du lịch MICE (du lịch kết hợp hội nghị, triển lãm...) được xem là mỏ vàng nhờ khả năng tạo mức chi tiêu cao và lan tỏa lớn đến lưu trú, thương mại, đầu tư. Với Nghị quyết 62/2025 hỗ trợ thu hút khách MICE ban hành tháng 12-2025, TP.HCM đang đặt cược chiến lược vào phân khúc này.

Trao đổi với Pháp Luật TP.HCM, TS Dương Đức Minh, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển Kinh tế và Du lịch TP.HCM cho rằng, điều quan trọng không nằm ở mức hỗ trợ bao nhiêu mà ở năng lực tổ chức hệ sinh thái để gia tăng giá trị từ mỗi đoàn khách.

Mức hỗ trợ 51 triệu đồng: Kích hoạt thị trường

. Phóng viên: Với quy mô hạ tầng lưu trú, dịch vụ và mạng lưới sản phẩm du lịch hiện nay, liệu TP.HCM đã đủ năng lực không chỉ đón các đoàn khách MICE lớn mà còn thúc đẩy họ gia tăng chi tiêu vượt xa mức hỗ trợ ban đầu của Thành phố?

+ TS Dương Đức Minh: Xét trên nền tảng khoa học du lịch MICE, một điểm đến thành công phải hội tụ hai điều kiện: năng lực tiếp nhận và năng lực mở rộng tiêu dùng. TP.HCM hiện cơ bản đáp ứng điều kiện đầu tiên nhờ lợi thế đô thị lõi lớn, hệ thống lưu trú dày đặc và mạng lưới dịch vụ phát triển mạnh.

TS Dương Đức Minh, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển Kinh tế và Du lịch TP.HCM

TP hiện có hơn 3.000 cơ sở lưu trú, gần 93.000 phòng, khoảng 134 khách sạn đạt chuẩn từ 1-5 sao. Đây là mức cung lớn nhất cả nước, đủ sức đón cùng lúc nhiều đoàn khách MICE quy mô lớn. Công suất phòng cao điểm có thể đạt tới 95%, cho thấy hệ thống không chỉ dồi dào về số lượng mà còn vận hành với tần suất rất cao. Bên cạnh đó là hơn 1.553 doanh nghiệp lữ hành, gần 9.000 hướng dẫn viên cùng hệ thống mua sắm, ẩm thực, giải trí tạo nên một mạng lưới tiêu dùng đô thị dày đặc.

Năm 2025, TP.HCM đón khoảng 45 triệu khách nội địa, 8,5 triệu khách quốc tế và tổng thu du lịch đạt khoảng 260.000 tỉ đồng. Những con số này cho thấy hệ thống lưu trú và dịch vụ đang vận hành ở cường độ rất cao. Đây là nền tảng vật chất quan trọng để MICE mở rộng chi tiêu theo chiều sâu trải nghiệm.

Tuy nhiên, vấn đề cốt lõi là hệ thống đã chuyển từ cung ứng sang tạo giá trị hay chưa. Trong cạnh tranh điểm đến MICE, chi tiêu không tăng theo quy mô đoàn mà tăng theo độ mở của chuỗi trải nghiệm.

Trong bối cảnh TP.HCM mở rộng thành siêu đô thị đa trung tâm, lợi thế lớn nhất nằm ở khả năng kết nối đô thị lõi với các cực công nghiệp, logistics, văn hóa và biển đảo. Điều này cho phép kéo dài hành trình từ hội nghị sang trải nghiệm đầu tư, thương mại, nghỉ dưỡng trong cùng một hệ sinh thái liên thông.

Vì vậy, có thể khẳng định TP.HCM đã đủ về hạ tầng và đang tiến gần ngưỡng đủ về hệ sinh thái. Khả năng khiến khách MICE chi tiêu vượt xa mức hỗ trợ 51 triệu đồng là bài toán tổ chức lại sản phẩm và dòng trải nghiệm. Khi các giá trị được kết nối thành một chuỗi liên hoàn, mức hỗ trợ chỉ còn là tín hiệu khởi phát, còn giá trị thực sẽ được quyết định bởi năng lực vận hành của toàn bộ hệ sinh thái đô thị.

. Ông đánh giá thế nào về vai trò của mức hỗ trợ theo Nghị quyết 62 trong việc kích hoạt hệ sinh thái du lịch MICE?

+ Trong các nghiên cứu quốc tế, du lịch MICE không vận hành theo cơ chế bù chi phí mà theo cơ chế kích hoạt dòng giá trị. Các điểm đến cạnh tranh không chi trả phần lớn chi phí tổ chức mà tập trung xây dựng hệ sinh thái tiêu dùng đủ hấp dẫn để du khách tự nguyện chi tiêu ở quy mô lớn hơn nhiều lần so với phần hỗ trợ ban đầu.

Bản chất của mức hỗ trợ 51 triệu đồng không nằm ở vai trò tài trợ, mà là một tín hiệu thị trường giúp giảm rào cản quyết định ban đầu của nhà tổ chức. Khi quyết định đã được kích hoạt, giá trị lớn nhất nằm ở tổng chi tiêu phát sinh trong suốt hành trình của đoàn khách.

Nếu chính sách chỉ tập trung tăng mức hỗ trợ tài chính, rủi ro lớn nhất là tạo ra cạnh tranh bằng ngân sách. Trong khi đó, lợi thế bền vững nằm ở cấu trúc hệ sinh thái và khả năng kéo dài chuỗi giá trị. Đây cũng là lý do các trung tâm MICE hàng đầu ưu tiên đầu tư vào hạ tầng, sản phẩm và trải nghiệm thay vì tăng hỗ trợ trực tiếp.

Khi hệ sinh thái trải nghiệm đủ dày và liên kết tốt, mỗi đoàn khách MICE có thể tạo ra dòng chi tiêu gấp hàng chục đến hàng trăm lần mức hỗ trợ ban đầu.

Ở chiều sâu chính sách, TP.HCM đã chính thức đặt cược chiến lược vào du lịch MICE như một cấu phần quan trọng của kinh tế đô thị. Việc xác lập tiêu chí cụ thể về quy mô đoàn, thời gian lưu trú cho thấy MICE đã được định vị là sản phẩm chiến lược có khả năng dẫn dắt dòng khách và dòng tiền.

Đây là bước chuyển từ quản lý du lịch sang kiến tạo hệ sinh thái du lịch MICE. Chính sách không chỉ hỗ trợ một sự kiện, mà mở đường để các đơn vị cùng tham gia vào một chuỗi giá trị chung.

Đoàn khách du lịch MICE đến từ Ấn Độ tham quan Dinh Độc Lập (TP.HCM). Ảnh: THU TRINH.

Giảm ma sát thể chế để chính sách đi vào thực tế

. Vì sao nhiều doanh nghiệp dù đánh giá cao chủ trương nhưng vẫn chưa mặn mà tiếp cận chính sách, và làm thế nào để những chính sách hỗ trợ MICE thực sự đi vào thực tiễn?

+ Vấn đề doanh nghiệp phản ánh thực chất nằm ở mức độ ma sát thể chế trong quá trình tiếp cận. Khi ma sát thể chế quá lớn, giá trị của chính sách bị giảm trước khi kịp đi vào quyết định kinh doanh.

Biểu hiện rõ nhất là chi phí giao dịch. Doanh nghiệp phải bỏ thêm thời gian, nhân lực và chấp nhận rủi ro để hoàn thiện hồ sơ. Trong khi đó, du lịch MICE là thị trường cạnh tranh theo tốc độ. Nếu chi phí giao dịch lớn hơn lợi ích kỳ vọng, doanh nghiệp sẽ không mặn mà với chính sách.

Các điểm nghẽn tập trung ở độ trễ trong xác nhận hỗ trợ, thủ tục phức tạp và độ chắc chắn về khả năng được hỗ trợ chưa cao. Khi ba yếu tố này cộng hưởng, tâm lý “ngại tiếp cận” là điều dễ hiểu. Doanh nghiệp không từ chối chính sách, nhưng lựa chọn không phụ thuộc vào chính sách.

Hướng tháo gỡ cần tập trung vào giảm ma sát thể chế bằng cách tái thiết kế cơ chế thực thi theo nguyên tắc tiền kiểm nhanh, hậu kiểm chặt. Tiền kiểm chỉ nên xác nhận sớm các điều kiện cốt lõi để doanh nghiệp sử dụng ngay trong quá trình chào giá. Hậu kiểm thực hiện sau khi sự kiện kết thúc để đảm bảo minh bạch.

Khi chi phí giao dịch giảm, chính sách sẽ chuyển từ trạng thái có nhưng ít dùng sang được chủ động khai thác. Doanh nghiệp sẽ sử dụng chính sách như một đòn bẩy để giành các đoàn khách MICE lớn trong cạnh tranh khu vực.

. Từ mô hình thành công của Singapore và Bangkok, ông có gợi ý gì để TP.HCM tạo ra sự khác biệt và tái định nghĩa giá trị MICE trong bối cảnh siêu đô thị mới?

+ Singapore và Bangkok thành công vì họ đã tái định nghĩa giá trị của MICE. Singapore biến mỗi sự kiện thành nền tảng kết nối đầu tư, thương mại. Bangkok tập trung tối đa hóa chi tiêu trên mỗi khách qua kinh tế đêm và hoạt động hậu sự kiện. Điểm chung là họ không bán sự kiện, mà khai thác giá trị từ sự kiện.

Lợi thế của TP.HCM nằm ở cấu trúc siêu đô thị đa trung tâm, nơi đô thị lõi, công nghiệp, logistics, văn hóa và biển cùng vận hành liên thông. Đây là nền tảng mà Singapore không có về không gian và Bangkok chưa hoàn thiện về liên kết.

TP.HCM không nên nâng cấp MICE theo logic cũ, mà cần định vị MICE như một trải nghiệm tham gia nền kinh tế. Một hội nghị không nên kết thúc trong hội trường mà phải mở ra hành trình đi thẳng vào khu công nghiệp, trung tâm đổi mới sáng tạo, mạng lưới logistics. Khách MICE trực tiếp nhìn thấy chuỗi cung ứng và tham gia vào dòng chảy giá trị của nền kinh tế.

TP.HCM cần tiến tới “Value through System” - giá trị được tạo ra từ toàn bộ hệ thống. Mỗi hành trình MICE phải trở thành một bản đồ giá trị sống, giúp doanh nghiệp quốc tế nhìn thấy cơ hội đầu tư thực sự.

Trong cấu trúc đó, công nghiệp văn hóa là lớp tạo chiều sâu. Không gian sáng tạo, nghệ thuật đương đại, di sản đô thị và kinh tế đêm không chỉ là phần bổ trợ mà là công cụ giúp chuyển hóa các tương tác kinh doanh thành trải nghiệm đáng nhớ.

Chính sách cần trở thành “giấy thông hành hệ sinh thái” - một cam kết đủ nhanh và tin cậy để doanh nghiệp thiết kế các gói MICE mang tính thương mại. Khi đó, lựa chọn TP.HCM là chọn bước vào một nền kinh tế đang vận hành, đưa MICE trở thành công cụ chiến lược kết nối và ra quyết định kinh doanh.