Kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh
Sau 10 năm triển khai Đề án 'Kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh' (2016-2025), tỉnh Thái Nguyên đã ghi nhận những chuyển biến rõ nét. Không chỉ ở con số thống kê mà còn trong nhận thức, hành động của mỗi gia đình, mỗi cộng đồng.

Vợ chồng anh Nguyễn Hữu Thắng, ở thôn Khau Ca (xã Cẩm Giàng) được tuyên truyền về bình đẳng giới ngay tại gia đình.
Một buổi chiều tại thôn Khau Ca, xã Cẩm Giàng, gia đình anh Nguyễn Hữu Thắng tất bật chuẩn bị nguyên liệu cho quán ăn sáng nhỏ phía trước nhà. Phía sau là khoảng sân rộng, nơi anh đặt máy xay xát phục vụ bà con trong thôn. Cuộc sống giản dị nhưng đủ đầy. Điều đáng nói, trong câu chuyện của anh không còn bóng dáng của áp lực “phải có con trai” như trước đây.
Anh Nguyễn Hữu Thắng, chia sẻ: Giờ gia đình tôi không còn nặng nề chuyện con trai hay con gái, nhà tôi hiện có 2 con gái, tôi luôn động viên để vợ mình không bị áp lực. Con nào cũng là con, quan trọng là nuôi dạy nên người thôi.
Câu chuyện của gia đình anh không phải là cá biệt, nó phản ánh một sự thay đổi đang dần lan tỏa trong cộng đồng. Bà Lâm Thị Hỵ, cộng tác viên dân số thôn Khau Ca, cho biết: Để có được chuyển biến đó là cả quá trình kiên trì tuyên truyền. Chúng tôi tranh thủ các buổi họp thôn, sinh hoạt đoàn thể, đến từng nhà vận động. Đặc biệt, nam giới giờ cũng đã có suy nghĩ cởi mở hơn, không còn đặt nặng chuyện phải sinh con trai như trước.
Không chỉ ở Cẩm Giàng, tại xã Hiệp Lực, những “tổ tuyên truyền” ở cơ sở đã phát huy hiệu quả rõ rệt. Ngoài tuyên truyền trong các buổi họp thôn, tổ còn đến tận nhà vận động. Nhờ vậy, bà con dần thay đổi nhận thức, không còn tình trạng phân biệt con trai, con gái. Bạo hành phụ nữ gần như không còn, trẻ em gái được quan tâm chăm sóc tốt hơn.
Tại xã Cao Minh - địa bàn có đông đồng bào dân tộc thiểu số, công tác tuyên truyền từng gặp không ít khó khăn. Tuy nhiên, bằng sự kiên trì, linh hoạt, kết quả tích cực đã dần hiện rõ.
Ông Nông Văn Đông, cán bộ Trạm Y tế xã, chia sẻ: Chúng tôi tuyên truyền bằng nhiều hình thức phù hợp với từng nhóm đối tượng. Đến nay, nhận thức của người dân đã thay đổi, trẻ em nói chung, trẻ em gái nói riêng đều được chăm sóc, học hành đầy đủ.
Theo ông Ma Văn Tuấn, Chủ tịch UBND xã Cao Minh, sự chuyển biến này có được nhờ sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị. Địa phương luôn quan tâm nâng cao nhận thức về bình đẳng giới. Khi người dân thay đổi suy nghĩ, họ sẽ tự nguyện chăm lo cho con cái, không còn phân biệt trai hay gái.

Tuyên truyền bình đẳng giới tại nhà dân ở xã Hiệp Lực.
Theo báo cáo của Sở Y tế, sau 10 năm triển khai Đề án, tỷ số giới tính khi sinh của tỉnh đã giảm từ 116,5 bé trai/100 bé gái (năm 2016) xuống còn khoảng 113,0 vào năm 2025.
Dù chưa đạt mức cân bằng tự nhiên, song kết quả này cho thấy xu hướng tích cực và sự kiểm soát từng bước bền vững. Đáng chú ý, nhận thức của người dân đã có sự thay đổi rõ rệt - yếu tố được xem là cốt lõi trong kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh.
Thực tế cho thấy, nguyên nhân sâu xa của mất cân bằng giới tính khi sinh là tư tưởng “trọng nam hơn nữ”. Vì vậy, khi tư duy này dần được thay thế bằng quan niệm bình đẳng, những chuyển biến tích cực sẽ tự nhiên hình thành.











