Kiến nghị cho doanh nghiệp ưu tiên nhận hàng trước, khai báo sau

Mở rộng cơ hội hưởng ưu đãi hải quan cho doanh nghiệp tuân thủ

Hiện Bộ Tài chính đang chủ trì xây dựng Dự thảo Luật Hải quan (sửa đổi) với nhiều điều chỉnh quan trọng, theo đó dự kiến sẽ tác động tới các doanh nghiệp có hoạt động xuất nhập khẩu.

Tại hội thảo lấy ý kiến doanh nghiệp đối với dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan diễn ra mới đây, nội dung liên quan đến cơ chế doanh nghiệp ưu tiên và quản lý tuân thủ nhận được nhiều sự quan tâm từ cộng đồng doanh nghiệp, giới chuyên gia và cơ quan quản lý.

TS Nguyễn Minh Thảo - Viện Chiến lược và Chính sách Tài chính (Bộ Tài chính) cho biết, số lượng doanh nghiệp ưu tiên thời gian qua có tăng nhưng tốc độ còn chậm.

Do đó, theo chuyên gia, bên cạnh việc xây dựng cơ chế quản lý tuân thủ, cơ quan soạn thảo cũng cần rà soát lại các tiêu chí doanh nghiệp ưu tiên để tạo thêm động lực cho doanh nghiệp nâng cao mức độ tuân thủ.

Giải đáp vấn đề này, ông Nguyễn Thành Hưng - Phó Cục trưởng Cục Hải quan (Bộ Tài chính) cho biết hiện Việt Nam mới có hơn 70 doanh nghiệp được công nhận là doanh nghiệp ưu tiên.

Ông Nguyễn Thành Hưng - Phó Cục trưởng Cục Hải quan (Bộ Tài chính).

Theo ông Hưng, cơ chế doanh nghiệp ưu tiên được thực hiện theo thông lệ quốc tế và mang tính có đi có lại giữa các quốc gia. Khi Việt Nam công nhận doanh nghiệp của nước đối tác được hưởng cơ chế ưu tiên thì phía đối tác cũng phải dành những ưu đãi tương ứng cho doanh nghiệp Việt Nam.

“Nếu mở rộng quá nhanh, quá nhiều doanh nghiệp cùng tham gia, chúng ta sẽ gặp khó khăn trong việc bảo đảm các cam kết quốc tế. Việc hiện nay chỉ có hơn 70 doanh nghiệp ưu tiên là nhằm bảo đảm phù hợp với thông lệ và luật pháp quốc tế, đồng thời vẫn duy trì dư địa cho các hoạt động hợp tác và đàm phán trong tương lai”, ông Hưng cho biết.

Theo lãnh đạo Cục Hải quan, để tạo thêm thuận lợi cho cộng đồng doanh nghiệp, cơ quan Hải quan đã thiết kế chương trình doanh nghiệp tuân thủ. Theo đó, những doanh nghiệp có mức độ tuân thủ tốt sẽ được hưởng các cơ chế hỗ trợ, ưu tiên nhất định trong hoạt động hải quan. Các quy định cụ thể sẽ được hướng dẫn chi tiết trong các văn bản dưới luật.

Làm rõ hơn về cơ chế này, ông Kim Long Biên - Trưởng Ban Pháp chế, Cục Hải quan cho biết hiện nay ngành Hải quan chỉ có khoảng 74 doanh nghiệp ưu tiên, trong khi mô hình doanh nghiệp tuân thủ được thiết kế để nhiều doanh nghiệp có thể tiếp cận hơn.

Theo ông Biên, doanh nghiệp tham gia chương trình không phải thực hiện thủ tục xin công nhận mà chỉ cần đăng ký và đáp ứng các tiêu chuẩn theo quy định. Việc tham gia gần như chỉ là một thao tác đăng ký đơn giản trên hệ thống.

“Điều quan trọng là không có cơ chế xin - cho. Đây không phải là một loại giấy phép mới. Không phải cơ quan hải quan tạo ra một danh hiệu doanh nghiệp tuân thủ rồi cấp phát cho doanh nghiệp. Doanh nghiệp chỉ cần đáp ứng các tiêu chuẩn đã được quy định”, ông Biên nhấn mạnh.

Doanh nghiệp ưu tiên hiện nay phải đáp ứng nhiều tiêu chí khắt khe về kim ngạch xuất nhập khẩu, số thu ngân sách và các điều kiện khác. Trong khi đó, tiêu chuẩn của doanh nghiệp tuân thủ thấp hơn, phù hợp với nhiều doanh nghiệp hơn, qua đó giúp mở rộng đáng kể số lượng doanh nghiệp có thể tham gia.

Kiến nghị mở rộng quyền lợi cho doanh nghiệp ưu tiên

Doanh nghiệp góp ý dự thảo Luật Hải quan (sửa đổi).

Bên cạnh việc mở rộng cơ hội tiếp cận các chính sách thuận lợi cho doanh nghiệp tuân thủ, nhiều ý kiến cũng đề nghị tiếp tục hoàn thiện chế độ doanh nghiệp ưu tiên.

Đơn cử, bà Lê Thị Xuân Huế - Phó Giám đốc Công ty TNHH BowerGroupAsia Việt Nam cho biết Điều 43 Luật Hải quan hiện quy định doanh nghiệp ưu tiên được sử dụng tờ khai chưa hoàn chỉnh hoặc chứng từ thay thế tờ khai hải quan và có thời hạn 30 ngày để hoàn thiện hồ sơ.

Theo bà Huế, để cụ thể hóa quy định này, Cục Hải quan đã có văn bản hướng dẫn cho phép doanh nghiệp ưu tiên được lấy hàng từ kho ngoại quan để đưa vào sản xuất trước, sau đó mới thực hiện thủ tục hải quan.

“Thực tế cho thấy, chế độ doanh nghiệp ưu tiên trong lĩnh vực hải quan đã và đang thể hiện tính ưu việt, là một trong những điều kiện tiên quyết giúp Việt Nam trở thành một trong những mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu của nhiều tập đoàn lớn”, Phó Giám đốc Công ty TNHH BowerGroupAsia Việt Nam nêu.

Từ thực tiễn này, bà Huế đề nghị Ban Soạn thảo rà soát, xem xét khả năng tiếp tục nâng cấp, mở rộng quy định về chế độ ưu tiên đối với doanh nghiệp tại Điều 43 Luật Hải quan. Cụ thể, xem xét cho phép doanh nghiệp ưu tiên được phép nhận hàng hóa từ kho ngoại quan trước để phục vụ hoạt động sản xuất và thực hiện khai bổ sung hồ sơ hải quan trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày hoàn thành việc nhận hàng.

Việc luật hóa quy định sẽ giúp doanh nghiệp yên tâm hơn về tính ổn định của chính sách, đồng thời tiếp tục phát huy hiệu quả của chế độ doanh nghiệp ưu tiên trong việc hỗ trợ các chuỗi cung ứng toàn cầu hoạt động thông suốt tại Việt Nam.