Kiến tạo hệ sinh thái quản trị giáo dục quốc gia trên nền tảng số và dữ liệu dùng chung
Từ câu chuyện hoàn thiện khung pháp lý, kiến trúc dữ liệu dùng chung đến bài toán liêm chính trong ứng dụng trí tuệ nhân tạo và khoảng trống thể chế nội bộ - "trụ cột bị bỏ quên" tại nhiều trường đại học, tọa đàm do Cục Khoa học, Công nghệ và Thông tin (Bộ Giáo dục và Đào tạo) phối hợp cùng Intel Việt Nam tổ chức đã mở ra bức tranh toàn cảnh về bước chuyển mới của quản trị số toàn ngành.
Không đi theo lối mòn của một hội nghị báo cáo, tọa đàm "Nền tảng số kiến tạo hệ sinh thái quản trị giáo dục quốc gia" do Cục Khoa học, Công nghệ và Thông tin (Bộ Giáo dục và Đào tạo) cùng Tập đoàn Intel đồng tổ chức vừa diễn ra nhân dịp cận kề Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11. Sự kiện quy tụ lãnh đạo khối công nghệ thông tin của top 20 trường đại học tại Việt Nam, mở ra một không gian đối thoại thực chất và cởi mở.
Ngay từ phần mở đầu, ông Tô Hồng Nam, Phó Cục trưởng Cục Khoa học, Công nghệ và Thông tin thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo đã thẳng thắn đặt vấn đề: sau giai đoạn vận hành với nhịp độ dồn dập của chuyển đổi số, đội ngũ phụ trách công nghệ thông tin (CNTT) toàn ngành cần một không gian đối thoại gần gũi, cởi mở để cùng nhìn lại chặng đường đã qua, cập nhật bức tranh công nghệ mới và tái tạo năng lượng cho giai đoạn tiếp theo.
Về phía doanh nghiệp đồng hành, ông Phùng Việt Thắng, Giám đốc Quốc gia Intel Việt Nam, cũng đưa ra cách tiếp cận khác biệt đối với lĩnh vực giáo dục. Thay vì mang tâm thế trình diễn sản phẩm để các trường áp dụng một cách máy móc, Intel Việt Nam lựa chọn lắng nghe và học hỏi trực tiếp từ bài toán thực tiễn của đội ngũ CNTT tại các trường đại học.

Ông Phùng Việt Thắng, Giám đốc Quốc gia Intel Việt Nam
Ông Thắng cho rằng chỉ thông qua những trao đổi thẳng thắn từ cơ sở, doanh nghiệp công nghệ mới có thể tối ưu giải pháp phục vụ ngành giáo dục sát với nhu cầu thực tế nhất. "Intel mong muốn đồng hành cùng đại diện các trường trao đổi về cách thức hiện thực hóa giá trị của AI, bằng việc lựa chọn và triển khai sao cho hiệu quả và được quản trị tốt nhất khi mở rộng quy mô”, ông Thắng nhấn mạnh.
KIẾN TẠO HÀNH LANG PHÁP LÝ VÀ LÕI DỮ LIỆU DÙNG CHUNG
Ông Nguyễn Hoài Nam, Phó Trưởng phòng Phát triển công nghệ và nhân lực số (Cục Khoa học, Công nghệ và Thông tin) cho biết trong thời gian vừa qua, Cục tiếp tục đóng vai trò hạt nhân trong việc thiết lập hành lang pháp lý, kiến tạo hạ tầng dùng chung và thúc đẩy ứng dụng công nghệ số toàn ngành giáo dục.
Trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành về chuyển đổi số, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) tiếp tục chỉ đạo tập trung vào một số nhiệm vụ trọng tâm, bao gồm
Thứ nhất là tiếp tục đẩy mạnh rà soát và hoàn thiện công tác thể chế. Theo đó Cục đã tham mưu ban hành Thông tư số 49/2026/TT-BGDĐT nhằm hợp nhất toàn bộ quy định phân tán trước đây (từ đào tạo từ xa, dạy học trực tuyến đến hạ tầng kỹ thuật) thành một khung quản lý xuyên suốt.
Trên cơ sở chỉ đạo triển khai và tổ chức triển khai tổng thể công tác chuyển đổi số trong giai đoạn 2026–2030, Cục đã tham mưu Lãnh đạo Bộ và hoàn thiện hồ sơ trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án tích hợp Chuyển đổi số và ứng dụng AI trong giáo dục và đào tạo ( thay thế Quyết định 131 trước đây), qua đó xác lập kế hoạch tổng thể mới cho toàn ngành.
Thứ hai đối với giáo dục AI, nguyên tắc trọng tâm AI là công cụ hỗ trợ, không thay thế vai trò ra quyết định và chịu trách nhiệm của người dạy, người quản lý về giáo dục. Việc giáo dục AI cho người học ở bậc học phổ thông cần tập trung vào giáo dục nhận thức, đạo đức và trách nhiệm, đặc biệt là liêm chính học thuật. Việc triển khai các ứng dụng AI cần tổ chức thử nghiệm, đánh giá tính phù hợp, an toàn, chính xác trước khi đưa vào sử dụng chính thức.
Thứ ba là tái cấu trúc hạ tầng dùng chung và tinh gọn dữ liệu. Cục được giao chủ trì nghiên cứu, tham mưu, xây dựng hạ tầng lõi cùng các nền tảng dùng chung đồng bộ với VNeID, còn các trường chủ động phát triển ứng dụng chuyên biệt dựa trên hệ sinh thái này. Trên cùng một lõi dữ liệu quốc gia đó sẽ chạy song hành hai nền tảng là Nền tảng quản trị số giáo dục (phục vụ điều hành) và Nền tảng giáo dục số thông minh (phục vụ dạy học).
Đồng thời Cục cũng sẽ công bố các tiêu chí kỹ thuật, nghiệp vụ trong Quý I/2027 để giúp các địa phương, cơ sở giáo dục, tổ chức nghiên cứu và các doanh nghiệp xác định thành phần đầu tư, tránh trùng lặp trong triển khai công tác chuyển đổi số
Thứ tư là khắc phục hạn chế trong công tác hoàn thiện thể chế nội bộ tại các cơ sở giáo dục. Cục xác định hoàn thiện thể chế là ưu tiên quan trọng khi chỉ ra rằng nhiều trường đại học dù sở hữu hạ tầng mạnh nhưng lại khuyết thiếu các quy chế vận hành nội bộ về an toàn thông tin, phân công trách nhiệm dữ liệu và chuẩn mực sử dụng AI.
Do đó, việc ban hành quy chế nội bộ chặt chẽ, ngoài việc bảo đảm sự thống nhất trong công tác triển khai, còn đóng vai trò như "lá chắn" pháp lý cho cán bộ kỹ thuật, không chỉ giúp đồng bộ hóa hệ thống mà còn bảo vệ đội ngũ công nghệ trước các rủi ro pháp lý khi xảy ra sự cố dữ liệu.

Ông Nguyễn Hoài Nam, Phó Trưởng phòng Phát triển công nghệ và nhân lực số (Cục Khoa học, Công nghệ và Thông tin)
Nhìn tổng thể, Cục Khoa học, Công nghệ và Thông tin đang định hướng chuyển đổi mạnh mẽ công tác chuyển đổi số từ "quản lý hành chính, thu nhận dữ liệu thủ công" sang "kiến tạo nền tảng, minh bạch kiến trúc và bảo vệ liêm chính học thuật". Song hành với đó, các đối tác công nghệ lớn như Intel sẽ đóng vai trò hỗ trợ kỹ thuật, giúp các cơ sở đào tạo nâng cao năng lực phân tích dữ liệu thông minh để dự báo và ra quyết định.
Thông điệp này đã nhận được sự đồng tình, hưởng ứng sâu sắc từ đại diện lãnh đạo khối Công nghệ Thông tin của các cơ sở đào tạo tham dự tọa đàm.
DOANH NGHIỆP CÔNG NGHỆ GÓP PHẦN KIẾN TẠO HỆ SINH THÁI QUẢN TRỊ GIÁO DỤC QUỐC GIA
Hiện thực hóa các chỉ đạo trọng tâm của Bộ Giáo dục & Đào tạo, Intel Việt Nam khẳng định cam kết đồng hành đưa AI trở thành hạ tầng số tin cậy, giúp tối ưu quản trị đại học, kiến tạo môi trường học thuật số an toàn và phát triển nguồn nhân lực tương lai. Kế thừa di sản hơn 50 năm phát triển trên toàn cầu cùng dấu ấn hơn hai thập kỷ hiện diện tại Việt Nam, Intel đang thể hiện bước dịch chuyển rõ nét về chiến lược.
Trên thực tế, tập đoàn Intel đã vượt xa vai trò của một nhà sản xuất linh kiện phần cứng đơn thuần. Đại diện Intel Việt Nam khẳng định, Intel ngày nay không chỉ cung cấp chip mà còn đồng hành kiến tạo giải pháp toàn diện trên nền tảng một hệ sinh thái công nghệ mở. Tại Việt Nam, nhà máy của Intel tại TP.HCM hiện đang vận hành dây chuyền lắp ráp và kiểm định các thế hệ chip tiên tiến nhất phục vụ cả thị trường nội địa lẫn xuất khẩu, đóng góp trực tiếp vào chuỗi giá trị và tăng trưởng kinh tế quốc gia.
Chuyển dịch từ năng lực phần cứng sang kiến trúc giải pháp, Intel theo đuổi định hướng “tích hợp AI trên mọi nền tảng, từ thiết bị đầu cuối và điện toán biên đến trung tâm dữ liệu và điện toán đám mây” nhằm “đưa AI hiện diện ở khắp mọi nơi”.
Dữ liệu từ JLL Data Center Outlook (2025) chỉ ra rằng khối lượng công việc tại các trung tâm dữ liệu toàn cầu được dự báo tăng gấp đôi trong 5 năm tới, trong đó khối lượng công việc AI tăng từ 23% lên 50%, với động lực chính đến từ suy luận AI (dự kiến chiếm 37% vào năm 2030).
Mang đến tọa đàm bài trình bày "Cung cấp sức mạnh cho AI cùng Intel", ông Lê Quân, Chuyên gia Kỹ thuật của Intel cho rằng, trong giáo dục, các mô hình AI tạo sinh chuyên biệt chính là “lời giải cho các bài toán có quy mô” thông qua những kịch bản thiết thực như trợ lý giáo viên, bạn học đồng hành cho sinh viên hay cổng trao đổi thông minh với phụ huynh. Dựa trên nền tảng điện toán thế hệ mới với vi xử lý Intel Xeon 6 và Intel Core Ultra, Intel định hướng chiến lược điều phối AI lai liền mạch từ biên lên đám mây, giúp các cơ sở đào tạo tối ưu hiệu năng suy luận đồng thời bảo đảm an toàn, toàn vẹn và quyền riêng tư dữ liệu.
Ở cấp độ lớp học, các mô hình giảng dạy đang dịch chuyển mạnh mẽ sang AI tạo sinh, học tập nhập vai, game hóa (gamification/esports) và học tập cá nhân hóa nhờ AI. Chia sẻ trong bài tham luận "Làm chủ sức mạnh AI cùng Intel", bà Bùi Lê Thuỳ Linh, Giám đốc Kinh doanh Khối Chính phủ, Giáo dục và Y tế tại Intel Việt Nam cho rằng, điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc trang bị cho đội ngũ giảng dạy và người học những dòng máy tính đủ năng lực đáp ứng các phương thức giáo dục mới.

Bà Bùi Lê Thuỳ Linh, Giám đốc Kinh doanh Khối Chính phủ, Giáo dục và Y tế tại Intel Việt Nam
"Khi mô hình dạy và học chuyển dịch sang học tập cá nhân hóa hỗ trợ bởi AI và hướng tới giáo dục tích hợp thế hệ mới, bài toán then chốt là sự kết hợp chặt chẽ giữa AI trên PC, AI trên đám mây, kết nối và bảo mật, hướng tới mục tiêu “tích hợp hạ tầng vật lý và hạ tầng số để đạt khả năng chống chịu tối đa và tạo nền tảng vững chắc cho nhà trường", bà Linh chia sẻ.
Tính cấp thiết của hạ tầng bảo mật này càng thể hiện rõ qua các nghiên cứu của Intel về an ninh mạng và quản trị rủi ro trong giáo dục. Cụ thể, có tới 63% trường phổ thông trên toàn cầu từng hứng chịu tấn công mã độc tống tiền (ransomware) trong năm 2024; khu vực châu Á - Thái Bình Dương ghi nhận trung bình 6.002 vụ tấn công mỗi tuần nhắm vào lĩnh vực giáo dục và nghiên cứu; các sự cố quyền riêng tư liên quan đến AI tăng 56,4% trong năm 2025, trong khi khoảng 61% trường phổ thông được khảo sát vẫn chưa có ngân sách chuyên biệt cho an ninh mạng.
THÚC ĐẨY MỨC ĐỘ SẴN SÀNG SỐ VÀ NĂNG LỰC AI BỀN VỮNG TRONG GIÁO DỤC
Hạ tầng công nghệ và lá chắn bảo mật chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi đi cùng năng lực làm chủ của con người. Từ thực tiễn thách thức an ninh mạng và nhu cầu chuyển đổi số, Intel Việt Nam nhấn mạnh khái niệm Sẵn sàng số (Digital Readiness), bao gồm kỹ năng, niềm tin và năng lực sử dụng công nghệ một cách có trách nhiệm, hiệu quả vì các lợi ích kinh tế - xã hội rộng lớn hơn.
Trong bài tham luận, bà Linh cũng nhấn mạnh việc xác định giáo dục là trọng tâm để chuẩn bị cho thế hệ công dân số tương lai. Theo đó, danh mục chương trình sẵn sàng số của Intel tại Việt Nam được thiết kế chuyên biệt cho từng nhóm đối tượng: từ AI cho công dân, AI cho giới trẻ, AI cho lực lượng lao động tương lai và hiện tại, đến chương trình sẵn sàng số cho nhà lãnh đạo cùng sân chơi “Lễ hội tác động AI toàn cầu” (AI Global Impact Festival). Cách tiếp cận này giúp các cơ sở giáo dục không chỉ dừng lại ở việc trang bị thiết bị hay phần mềm, mà từng bước xây dựng năng lực thích ứng bền vững cho cả người dạy, người học lẫn đội ngũ quản trị.
Thông qua chuỗi sáng kiến này, Intel Việt Nam trực tiếp hỗ trợ các trường đại học và phổ thông xây dựng khung chương trình, học liệu, công cụ thực hành cũng như tập huấn đội ngũ giảng viên nguồn. Nhờ đó, các nhà trường có thể từng bước tự chủ trong việc triển khai đào tạo AI một cách bài bản, an toàn và gắn kết chặt chẽ với nhu cầu nhân lực thực tế của thị trường lao động số.

