Kinh tế cửa khẩu - Những chuyển động tích cực cho chặng đường phát triển mới

Đầu tư hạ tầng, hoàn thiện quy hoạch - nền tảng cho phát triển bền vững

Năm 2025 là năm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, năm tăng tốc, bứt phá, về đích trong thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2021 - 2025. Bám sát chủ trương của Đảng, sự chỉ đạo của Chính phủ và định hướng của Tỉnh ủy, những năm qua, tỉnh đã triển khai đồng bộ các giải pháp thúc đẩy phát triển kinh tế cửa khẩu. Một trong những kết quả nổi bật là sự chuyển biến rõ nét trong công tác đầu tư hạ tầng và hoàn thiện quy hoạch, coi đây là giải pháp “đi trước mở đường”, tạo cơ sở thu hút đầu tư và phát triển bền vững.

Tỉnh đã tập trung rà soát, điều chỉnh, hoàn thiện các quy hoạch liên quan đến khu kinh tế cửa khẩu, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất. Trên cơ sở Quy hoạch chung xây dựng Khu kinh tế cửa khẩu tỉnh Cao Bằng đến năm 2040 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, Ban Quản lý Khu kinh tế (QLKKT) tỉnh tích cực tham mưu cho UBND tỉnh triển khai quy hoạch phân khu tại các cửa khẩu, lối mở trọng điểm. Đến nay, đã hoàn thành và công bố Quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2000 khu vực Cửa khẩu Quốc tế Tà Lùng, đồng thời tiếp tục triển khai quy hoạch phân khu Cửa khẩu Quốc tế Trà Lĩnh. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để thu hút đầu tư, định hướng phát triển đô thị, dịch vụ, logistics, tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp tại khu vực cửa khẩu.

Hạ tầng cửa khẩu tiếp tục được quan tâm đầu tư theo hướng từng bước hiện đại hóa. Riêng trong năm 2025, Ban QLKTT tỉnh thực hiện 5 dự án đầu tư công (trong đó, 2 dự án chuyển tiếp; 3 dự án khởi công mới) với tổng vốn được giao 159,265 tỷ đồng. Đến ngày 31/12/2025 giải ngân được 96,189 tỷ đồng, đạt 60,4% so với kế hoạch giao. Dự kiến đến 31/1/2026, giải ngân ước đạt khoảng 80% vốn, tương đương khoảng 127,412 tỷ đồng. Các tuyến giao thông kết nối cửa khẩu được nâng cấp, cải tạo; hệ thống bãi kiểm hóa, kho bãi, hạ tầng kỹ thuật từng bước được hoàn thiện. Đặc biệt, cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh đang được đẩy nhanh tiến độ, được xem là “đòn bẩy chiến lược”, mở ra không gian phát triển mới cho kinh tế cửa khẩu Cao Bằng. Dự án đã được thông tuyến kỹ thuật vào cuối năm 2025 và sẽ tiếp tục hoàn thiện trong năm 2026.

Công tác đầu tư hạ tầng và hoàn thiện quy hoạch khu kinh tế cửa khẩu thời gian qua đã được triển khai bài bản, có trọng tâm, trọng điểm, là cơ sở quan trọng để kinh tế cửa khẩu phát triển ổn định, bền vững, tạo tiền đề cho những kết quả tăng trưởng rõ nét trong giai đoạn tiếp theo.

Tăng trưởng toàn diện của kinh tế cửa khẩu năm 2025

Với những nỗ lực đã triển khai, năm 2025, trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực còn nhiều biến động, hoạt động thương mại quốc tế đối mặt với không ít khó khăn, kinh tế cửa khẩu Cao Bằng vẫn ghi nhận những kết quả tích cực, tiếp tục duy trì đà tăng trưởng, đóng góp quan trọng vào phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa qua các cửa khẩu trên địa bàn đạt 1.635 triệu USD, tăng 84% so với năm 2024, đạt 181% kế hoạch tỉnh giao. Trong đó, kim ngạch xuất khẩu đạt 912 triệu USD, kim ngạch nhập khẩu đạt 345 triệu USD, kim ngạch hàng hóa giám sát đạt 378 triệu USD.

Nguồn thu ngân sách từ hoạt động xuất nhập khẩu tiếp tục ghi nhận kết quả ấn tượng. Thu thuế xuất nhập khẩu đạt 2.257 tỷ đồng, tăng 144% so với cùng kỳ năm 2024, đạt 327% kế hoạch tỉnh giao, qua đó khẳng định vai trò ngày càng quan trọng của kinh tế cửa khẩu trong cơ cấu thu ngân sách địa phương.

Xe qua lại lối thông quan Cầu Tà Lùng II (Việt Nam) - Thủy Khẩu (Trung Quốc) tại Lễ công bố nâng cấp cặp cửa khẩu Tà Lùng - Thủy Khẩu lên cửa khẩu quốc tế.

Một trong những kết quả rõ nét nhất là nhiệm vụ mở, nâng cấp các cửa khẩu, lối mở, lối thông quan hàng hóa qua biên giới. Năm 2025, cửa khẩu Tà Lùng (Việt Nam) - Thủy Khẩu (Trung Quốc) bao gồm lối thông quan cầu Tà Lùng II (Việt Nam) - Thủy Khẩu (Trung Quốc) chính thức được nâng cấp lên cửa khẩu quốc tế; cửa khẩu Lý Vạn (Việt Nam) - Thạc Long (Trung Quốc) được nâng cấp lên cửa khẩu song phương và đang tiến hành khảo sát phục vụ nâng cấp lên cửa khẩu quốc tế; tỉnh triển khai thực hiện các trình tự thủ tục nâng cấp lên cửa khẩu song phương đối với cửa khẩu Pò Peo (Việt Nam) - Nhạc Vu (Trung Quốc) và cửa khẩu Hạ Lang (Việt Nam) - Khoa Giáp (Trung Quốc). Những kết quả này phản ánh quyết tâm của tỉnh trong nỗ lực xây dựng các cửa khẩu trọng điểm thành đầu mối giao thương đa dạng, linh hoạt, mở rộng phạm vi thông quan và tăng năng lực xuất nhập khẩu cho vùng cửa ngõ của tỉnh.

Công tác quản lý các dự án thu hút đầu tư được thực hiện chặt chẽ, linh hoạt, quyết liệt kiểm tra, rà soát, tạm dừng hoạt động các dự án kém hiệu quả. Đến hết năm 2025, trên địa bàn khu kinh tế có 52 dự án đầu tư với tổng vốn đăng ký hàng nghìn tỷ đồng, trong đó, 42 dự án đã đi vào hoạt động, tạo việc làm ổn định cho khoảng 600 lao động, đồng thời đóng góp cho ngân sách Nhà nước trên 120 tỷ đồng. Công tác cải cách hành chính, chuyển đổi số gắn với đồng hành, hỗ trợ doanh nghiệp được tăng cường, thông qua các cuộc đối thoại định kỳ nhằm kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho nhà đầu tư.

Là đơn vị hoạt động nhiều năm tại khu vựcCửa khẩu quốc tế Trà Lĩnh, chị Nông Mai Lan, đại diện Công ty TNHH Thương mại và Xây dựng Sơn Lan cho biết, trong thời gian qua, hạ tầng cửa khẩu đã được đầu tư đồng bộ, các lực lượng chức năng như hải quan, biên phòng… luôn hỗ trợ tháo gỡ khó khăn, tạo thuận lợi cho hoạt động giao thương của doanh nghiệp. Tuy nhiên, do vị trí địa lý xa hơn so với một số cửa khẩu khác và tuyến cao tốc chưa hoàn thiện, chi phí và thời gian vận chuyển còn cao, doanh nghiệp mong muốn các cơ quan chức năng tiếp tục phối hợp chặt chẽ, tạo hành lang thông thoáng cho hoạt động xuất nhập khẩu.

Đồng chí Lâm Anh Hiếu, Phó Đội trưởng Hải quan cửa khẩu quốc tế Trà Lĩnh chia sẻ: Thời gian qua, đơn vị tiếp tục đẩy mạnh hiện đại hóa hải quan, vận hành thông suốt hệ thống thông quan tự động, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động chuyên môn nghiệp vụ, đặc biệt là thực hiện dịch vụ công trực tuyến. Đồng thời tăng cường công tác hỗ trợ giải đáp kịp thời các vướng mắc cho cộng đồng doanh nghiệp, nhờ đó việc giải quyết thủ tục hải quan được diễn ra nhanh chóng, thuận tiện, đảm bảo thông quan hàng hóa thông suốt.

Vững bước vào giai đoạn phát triển mới

Năm 2025 khép lại một giai đoạn phát triển, có thể xem là giai đoạn từng bước định hình rõ hơn mô hình phát triển kinh tế cửa khẩu theo hướng bền vững, gắn thương mại biên giới với dịch vụ, logistics, đầu tư hạ tầng và bảo vệ môi trường. Không chỉ tạo động lực tăng trưởng kinh tế, sự phát triển của kinh tế cửa khẩu còn có tác động lan tỏa tích cực đến đời sống nhân dân khu vực biên giới, góp phần nâng cao thu nhập, ổn định dân cư, củng cố “thế trận lòng dân” nơi phên dậu Tổ quốc.

Bước sang năm 2026 - năm đầu tiên thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ XX, nhiệm kỳ 2025 - 2030 và Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, phát triển kinh tế cửa khẩu tiếp tục được xác định là một trong những chương trình trọng tâm, có vai trò dẫn dắt tăng trưởng của tỉnh. Tỉnh ủy đã ban hành Chương trình số 04-CT/TU ngày 28/11/2025 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về phát triển kinh tế cửa khẩu tỉnh Cao Bằng giai đoạn 2025 - 2030 với những nhiệm vụ, mục tiêu cụ thể và phương châm “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời gian, rõ kết quả”.

Đồng chí Nguyễn Kiên Cường, Trưởng Ban QLKTT tỉnh cho biết: Thời gian tới, Ban tiếp tục tập trung tham mưu cho tỉnh về kiện toàn cơ chế chỉ đạo, điều hành thống nhất; đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện các đồ án quy hoạch phân khu tại các cửa khẩu, lối mở trọng điểm; tăng cường xúc tiến đầu tư, đồng hành cùng doanh nghiệp, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm. Việc mở, nâng cấp các cửa khẩu, lối mở, lối thông quan và đường chuyên dụng vận chuyển hàng hóa được đẩy mạnh gắn với tăng cường đối ngoại, kết nối doanh nghiệp hai bên biên giới tạo động lực mới cho phát triển thương mại biên giới và kinh tế cửa khẩu trong giai đoạn phát triển mới.

La Ngà