Kinh tế đầu năm 2026 giữ nhịp tăng trưởng với sản xuất và đầu tư công cải thiện rõ nét

Theo phân tích của Công ty cổ phần Chứng khoán VNDIRECT, bức tranh kinh tế tháng 1/2026 ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực, dù vẫn tồn tại một số yếu tố cần tiếp tục theo dõi trong bối cảnh môi trường vĩ mô quốc tế còn tiềm ẩn biến động.

Cụ thể, hoạt động sản xuất duy trì trạng thái tương đối ổn định so với tháng trước. Chỉ số sản xuất toàn ngành công nghiệp (IIP) tháng 1/2026 ước giảm nhẹ 0,2% so với tháng 12/2025, song tăng mạnh 21,5% so với cùng kỳ năm trước, chủ yếu do mức nền thấp khi Tết Nguyên đán năm 2025 rơi vào tháng 1, trong khi năm nay diễn ra muộn hơn.

Ở góc độ khảo sát doanh nghiệp, chỉ số Nhà quản trị mua hàng (PMI) ngành sản xuất Việt Nam do S&P Global công bố đạt 52,5 điểm trong tháng 1, giảm nhẹ so với mức 53,0 điểm của tháng trước nhưng vẫn duy trì trên ngưỡng 50 điểm tháng thứ bảy liên tiếp, cho thấy điều kiện kinh doanh tiếp tục được cải thiện. Sản lượng, đơn hàng mới và việc làm đều ghi nhận tăng trưởng, trong khi niềm tin kinh doanh về triển vọng 12 tháng tới tăng tháng thứ tư liên tiếp, lên mức cao nhất kể từ tháng 3/2024.

Chỉ số PMI sản xuất.

Trái ngược với nhịp phục hồi của sản xuất, tiêu dùng nội địa cho thấy đà tăng còn tương đối chậm. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng theo giá hiện hành tháng 1/2026 tăng 2,6% so với tháng trước và tăng 9,3% so với cùng kỳ. Nếu loại trừ yếu tố giá, mức tăng đạt 6,3%, tương đương cùng kỳ năm 2025.

“Trong bối cảnh sản xuất và lạm phát vẫn duy trì ổn định, tâm lý tiêu dùng được cho là chịu tác động bởi xu hướng lãi suất tăng, biến động mạnh của giá vàng cũng như chính sách thuế mới áp dụng với hộ kinh doanh” - ông Trương Thanh Nguyên - Chuyên gia phân tích từ VNDIRECT nhận định.

Hoạt động thương mại quốc tế tiếp tục diễn ra sôi động, dù cán cân thương mại chuyển sang trạng thái thâm hụt. Kim ngạch xuất khẩu tháng 1 đạt 43,2 tỷ USD, giảm 2,0% so với tháng trước do mức nền cao của tháng 12, song tăng 29,7% so với cùng kỳ, một phần nhờ yếu tố nền thấp khi tháng 1/2025 bị ảnh hưởng bởi kỳ nghỉ Tết.

Chỉ số giá CPI.

Khu vực có vốn đầu tư nước ngoài tiếp tục đóng vai trò dẫn dắt tăng trưởng, đặc biệt ở nhóm hàng điện tử, máy tính và máy móc thiết bị. Ở chiều ngược lại, nhập khẩu đạt 45,0 tỷ USD, tăng 0,6% so với tháng trước và tăng 49,2% so với cùng kỳ. Cán cân thương mại ghi nhận mức thâm hụt 1,78 tỷ USD, phản ánh nhu cầu nhập khẩu nguyên vật liệu và tư liệu sản xuất gia tăng cùng với đà phục hồi của hoạt động sản xuất và đầu tư.

Dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) thực hiện trong tháng 1 đạt 1,7 tỷ USD, tăng 11,3% so với cùng kỳ và là mức giải ngân cao nhất trong tháng 1 của 5 năm trở lại đây. Kết quả này cho thấy niềm tin và sự quan tâm của nhà đầu tư nước ngoài đối với triển vọng dài hạn của nền kinh tế Việt Nam tiếp tục được duy trì. Tuy nhiên, vốn FDI đăng ký trong tháng chỉ đạt 2,6 tỷ USD, giảm 40,6% so với cùng kỳ, chủ yếu do vốn điều chỉnh tăng thêm giảm 67,4%, trong khi vốn đăng ký mới vẫn tăng 23,8%.

“Diễn biến của vốn FDI đăng ký thường có độ biến động nhất định phụ thuộc vào tiến độ đăng ký và phê duyệt dự án, song vẫn là chỉ báo cần theo dõi trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều yếu tố bất định” - ông Nguyễn Bá Khương - Chuyên gia phân tích từ VNDIRECT cho biết.

Ở khu vực công, tiến độ giải ngân đầu tư được thúc đẩy ngay từ đầu năm. Vốn đầu tư thực hiện từ nguồn ngân sách Nhà nước trong tháng 1 ước tăng 19,3% so với cùng kỳ, cao hơn mức tăng 11,8% của tháng 1/2025, đồng thời đạt 4,8% kế hoạch năm, so với mức 3,6% cùng kỳ. Dù vậy, số liệu tháng đầu năm phần nào chịu tác động bởi sự khác biệt về thời điểm diễn ra Tết Nguyên đán giữa hai năm, do đó cần tiếp tục theo dõi thêm trong các tháng tới để đánh giá xu hướng rõ nét hơn.

Về mặt ổn định giá cả, lạm phát tiếp tục được kiểm soát. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) toàn phần tháng 1/2026 tăng 2,53% so với cùng kỳ, trong khi lạm phát cơ bản tăng 3,19%. Nhóm thực phẩm và dịch vụ ăn uống là yếu tố đóng góp chính, trong đó giá thịt lợn tăng trước Tết Nguyên đán. Diễn biến chi phí đầu vào và giá nguyên liệu vẫn cần được theo dõi nhằm đánh giá khả năng hình thành áp lực lạm phát trong thời gian tới./.

Thu Hương