Kinh tế Italy khởi sắc, bà Meloni đón tin vui

Thủ tướng Italy Giorgia Meloni. Ảnh: Reuters.

Triển vọng kinh tế Italy đang cải thiện, khi các số liệu mới cho thấy nền kinh tế lớn thứ ba Khu vực đồng euro có thể tăng trưởng nhanh hơn đáng kể so với dự báo trước đó. Diễn biến này có thể hỗ trợ tình hình tài khóa cho chính phủ, dù Italy vẫn phải đối mặt với gánh nặng nợ công trên 130% GDP và chi phí vay cao.

Bộ trưởng Tài chính Giancarlo Giorgetti hiện kỳ vọng kinh tế Italy có thể tăng trưởng 0,8% trong năm nay và tiến gần 1% nếu các điều kiện tiếp tục thuận lợi. Dự báo này cao hơn đáng kể so với mức 0,6% được đưa ra trước đó.

“Nền kinh tế Italy đã cho thấy khả năng chống chịu tương đối tốt”, ông Giorgetti nói tại Cernobbio, miền Bắc Italy. Theo ông, nếu diễn biến kinh tế tiếp tục tích cực, tăng trưởng có thể tiến gần mốc 1%.

Triển vọng tích cực hơn phản ánh sức chống chịu của nền kinh tế Italy trước cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu và căng thẳng thương mại. Đây là tín hiệu thuận lợi đối với Thủ tướng Meloni trong thời điểm bà phải chuẩn bị cho cuộc bầu cử dự kiến diễn ra vào năm 2027.

“Với những gì nền kinh tế đạt được từ đầu năm, tôi cho rằng tăng trưởng 0,8-0,9% hoàn toàn khả thi”, Veronica De Romanis, giáo sư kinh tế chính trị tại Đại học LUISS ở Rome, nhận định. Theo bà, các số liệu hiện tại đủ để chính phủ xây dựng một câu chuyện tích cực, cho thấy những chính sách đang mang lại kết quả.

Đà phục hồi của kinh tế Italy đang cải thiện triển vọng ngân sách. Ảnh: Reuters.

Bài toán ngân sách trước bầu cử

Bà Meloni vừa lập kỷ lục khi vượt mốc 1.413 ngày tại nhiệm, trở thành chính phủ có thời gian cầm quyền liên tục dài nhất trong lịch sử Italy kể từ sau Thế chiến II. Dù vậy, thành tích kinh tế vẫn là một trong những vấn đề được chính phủ Meloni đặc biệt quan tâm trong giai đoạn này.

Italy vẫn phải đối mặt với áp lực từ làn sóng lợi suất trái phiếu toàn cầu tăng lên mức cao nhất kể từ năm 2008, trong khi nước này sở hữu một trong những khoản nợ lớn nhất châu Âu.

Trong bối cảnh đó, chính phủ Meloni cũng phải chuẩn bị cho cuộc bầu cử năm 2027, đồng thời tìm cách giảm tác động của cuộc chiến tại Iran lên các hộ gia đình Italy.

Chính phủ Italy sẽ phải công bố các dự báo kinh tế mới trước khi trình dự thảo ngân sách năm tới lên Quốc hội tại Rome và Ủy ban châu Âu ở Brussels vào giữa tháng 10.

Italy hiện sở hữu một trong những khoản nợ công lớn nhất châu Âu, với tỷ lệ nợ vượt 130% GDP. Thâm hụt ngân sách hiện ở mức 3,1% GDP, theo Bloomberg.

Chính phủ dự kiến tiếp tục thu hẹp thâm hụt xuống dưới ngưỡng 3% GDP theo quy định của EU trong ngân sách sắp tới. Việc cải thiện tài chính công đã giúp Italy nhận được nhiều lần nâng hạng tín nhiệm, trong đó có lần đầu tiên Moody’s Ratings nâng xếp hạng nước này sau hơn 23 năm.

Những cải thiện này đã được thị trường ghi nhận. Phần bù lợi suất mà Italy phải trả so với trái phiếu chính phủ Đức kỳ hạn 10 năm, một thước đo rủi ro trên thị trường, đã giảm xuống dưới 85 điểm cơ bản, từ mức hơn 200 điểm khi Meloni bắt đầu nhiệm kỳ. Chi phí vay kỳ hạn này của Italy hiện cũng thấp hơn Pháp.

Tuy nhiên, áp lực vẫn còn đó. Trong tháng qua, lợi suất trái phiếu dài hạn của Pháp, Italy và Anh tăng mạnh nhất trong nhóm G7. Diễn biến trên thị trường tài chính có thể tiếp tục gây khó cho Meloni và Giorgetti ngay cả khi nền kinh tế tăng trưởng tốt hơn dự kiến.

Javier Rouillet, Phó chủ tịch cấp cao phụ trách xếp hạng chủ quyền toàn cầu tại Morningstar DBRS, cảnh báo chi phí trả nợ tăng có thể làm giảm tác động tích cực từ nguồn thu ngân sách cao hơn.

“Doanh thu tăng có thể phần nào bị triệt tiêu bởi chi phí trả nợ cao hơn, bởi lợi suất trái phiếu nhiều khả năng vẫn duy trì ở mức cao”, ông nói.

Quỹ phục hồi EU tiếp sức cho tăng trưởng

Một trong những động lực quan trọng đối với nền kinh tế Italy hiện nay đến từ nguồn vốn của Quỹ Phục hồi EU. Hơn 190 tỷ euro vốn hỗ trợ dành cho Italy đang bắt đầu tạo tác động rõ nét hơn lên hoạt động kinh tế.

Các cơ quan công quyền đã giải ngân hơn 100 tỷ euro khi chương trình bước vào những giai đoạn cuối. Nguồn vốn này được phân bổ cho nhiều dự án đầu tư và cải cách, tạo thêm động lực cho hoạt động kinh tế sau nhiều năm tăng trưởng trì trệ.

Tuy nhiên, tác động từ các khoản đầu tư này chưa thể giải quyết những vấn đề mang tính dài hạn của nền kinh tế Italy.

Theo De Romanis, tăng trưởng của Italy vẫn ở mức thấp trong khi nợ công tiếp tục là gánh nặng lớn. Nền kinh tế cũng cần cải thiện năng suất để tạo ra động lực tăng trưởng bền vững hơn.

Chính bà Meloni và ông Giorgetti cũng thừa nhận Italy đang đối mặt với những thách thức lớn trong việc nâng cao năng suất và bảo đảm sức cạnh tranh của nền kinh tế.

“Chúng tôi chưa đạt thành tích nổi bật, nhưng ít nhất đã xoay xở để đứng vững”, ông nói.