Kỳ 3: Cơ hội nào cho ô tô Trung Quốc tại Việt Nam?

Cơ hội không nhỏ nhưng cần thời gian

Xét về tổng thể, thị trường ô tô Việt Nam vẫn còn nhiều dư địa tăng trưởng. Tỷ lệ sở hữu ô tô trên đầu người còn thấp so với khu vực, trong khi nhu cầu nâng cấp phương tiện cá nhân ngày càng tăng theo thu nhập. Đây là cơ hội chung cho tất cả các hãng xe, trong đó có các thương hiệu ô tô Trung Quốc.

Các hãng ô tô Trung Quốc cần lựa chọn đúng loại sản phẩm thị trường ưa chuộng (Ảnh: Thanh Tùng).

Theo ông Vũ Tấn Công, chuyên gia ô tô - Phó Tổng giám đốc Công ty TNHH Tư vấn Công nghiệp và Thương mại ô tô Việt Nam, để thành công tại thị trường Việt Nam, các nhà sản xuất ô tô con Trung Quốc cần phải lựa chọn đúng loại sản phẩm, bao gồm phân khúc xe và loại thân xe phù hợp với thị trường Việt Nam.

Trước đây họ chưa nghiên cứu kỹ thị trường ô tô Việt Nam nên đã giới thiệu loại ô tô con không đúng hoặc loại xe chỉ chiếm thị phần rất nhỏ trên thị trường.

Bên cạnh đó các hãng xe cần làm chiến lược xây dựng thương hiệu và chiến lược tiếp thị cho sản phẩm của mình tại Việt Nam. Cùng với đó cần làm đúng chiến lược giá và vị trí thương hiệu cho sản phẩm.

"Hiện, các nhãn ô tô con Trung Quốc dường như đang định vị sai giá, nhẽ ban đầu phải đặt giá bán thấp để lấy khách hàng, phải chấp nhận lỗ, coi đấy là chi phí vào thị trường.

Với những kế hoạch và bước đi hiện nay, theo đánh giá của tôi, ô tô con Trung Quốc vẫn chưa thành công ở thị trường Việt Nam, tuy nhiên không phải không có cơ hội. Phải mất thời gian và tiền bạc chứ muốn thành công ngay không dễ dàng. Không thể thay đổi suy nghĩ người Việt Nam về ô tô con Trung Quốc trong một thời gian ngắn.

Việc có những khách hàng tiên phong mua và sử dụng ô tô con Trung Quốc là một việc rất cần thiết và cần phải làm. Sẽ phải mất khoảng 5 - 7 năm để thực hiện việc này. Nếu có những phản hồi tốt về độ tin cậy vận hành, tuổi thọ của xe, mức tiêu thụ nhiên liệu, năng lượng, dịch vụ sau bán hàng, khả năng và giá bán lại xe đã qua sử dụng, hỗ trợ tài chính cho người mua xe mới... từ các khách hàng tiên phong nói trên, thì người tiêu dùng ô tô con Việt Nam mới có thể tin tưởng và đón nhận ô tô con Trung Quốc", ông Công nhận định.

Xe hybrid đang được các hãng xe Trung Quốc lựa chọn để phát triển tại thị trường Việt Nam.

Xe hybrid có thể là lựa chọn khôn ngoan

Theo PGS.TS Đàm Hoàng Phúc, Giám đốc Chương trình Đào tạo kỹ thuật ô tô (Đại học Bách khoa Hà Nội), lần trở lại này phản ánh sự thay đổi về năng lực và tư duy của các hãng Trung Quốc. Họ đã có nền tảng công nghệ tốt hơn và buộc phải mở rộng ra quốc tế do thị trường nội địa cạnh tranh cao. Việc hợp tác với doanh nghiệp lớn, xây dựng hệ thống đại lý và đầu tư lắp ráp tại Việt Nam cho thấy đây là chiến lược bài bản và dài hạn hơn trước.

Xu hướng hiện nay thể hiện, các hãng xe Trung Quốc dường như đang lựa chọn hướng đi mới, thay vì xe điện. Hybrid là lựa chọn phù hợp với điều kiện Việt Nam khi hạ tầng sạc còn hạn chế. Nó giúp giảm phụ thuộc vào trạm sạc nhưng vẫn tận dụng được lợi thế điện hóa. Đồng thời, xe xăng khó cạnh tranh về thương hiệu, còn xe điện gặp rào cản hạ tầng, nên hybrid trở thành phương án cân bằng.

Giá thấp không chỉ để cạnh tranh mà còn để bù đắp cho khoảng trống niềm tin thương hiệu. Người tiêu dùng vẫn lo ngại về độ bền, giá trị bán lại và sự ổn định lâu dài của ô tô Trung Quốc. Do đó, giảm giá là cách để thu hút người dùng trải nghiệm ban đầu và từng bước xây dựng niềm tin.

"Với những kế hoạch và bước đi hiện nay, theo đánh giá, ô tô Trung Quốc có cơ hội, nhưng sẽ không thành công nhanh. Yếu tố quyết định không phải là giá hay công nghệ, mà là khả năng xây dựng niềm tin dài hạn. Muốn làm được điều đó, các hãng cần đầu tư nghiêm túc vào dịch vụ, hệ sinh thái và sự hiện diện ổn định tại thị trường Việt Nam", PGS.TS Phúc nhận định.

Yếu tố then chốt để các hãng Trung Quốc có thể thành công là phải xây dựng được niềm tin vững chắc với người tiêu dùng.

Cần xây dựng niềm tin tiêu dùng

Là quản trị viên Diễn đàn OTO+, ông Nguyễn Mạnh Thắng, Tổng Giám đốc Công ty Whatcar Việt Nam cho rằng, tâm lý e ngại xe Trung Quốc đã giảm đi rất nhiều. Nếu trước đây, khách hàng mua xe Trung Quốc phần lớn với tâm lý "tiền ít thịt nhiều" và e dè về chất lượng, thì nay sự tự tin đã tăng lên khi các thương hiệu có nhà phân phối chính thức.

Thị trường ô tô Việt Nam còn dư địa phát triển rất lớn. Quy mô hiện tại mới đạt khoảng 400.000 - 500.000 xe, nhưng dự báo đến năm 2030 có thể chạm ngưỡng 1 triệu xe. Đây là cơ hội cho các thương hiệu mới.

Theo ông Thắng, để tồn tại và phát triển bền vững trong bối cảnh cạnh tranh khốc liệt sắp tới, các hãng xe Trung Quốc cần đáp ứng một số điều kiện.

Yếu tố then chốt là phải xây dựng được niềm tin vững chắc với người tiêu dùng. Các hãng phải có cam kết hoạt động lâu dài. Cụ thể nhất là đầu tư nhà máy sản xuất trong nước. Trường hợp nhập khẩu, họ bắt buộc phải hợp tác với những nhà phân phối bản địa có tiềm lực tài chính thực sự mạnh để đảm bảo duy trì hệ thống hậu mãi dài hạn, kể cả trong những giai đoạn thị trường khó khăn.

Ở góc độ người tiêu dùng, trước khi quyết định mua xe, khách hàng cần chủ động tìm hiểu kỹ lưỡng về năng lực tài chính của nhà phân phối và cam kết của hãng xe để tự bảo vệ quyền lợi của mình trong quá trình sử dụng và bảo dưỡng sau này.

Theo một số chuyên gia, trong bối cảnh hiện nay, không phải tất cả các hãng đều đủ nguồn lực và kiên nhẫn để theo đuổi thị trường dài hạn. Những thương hiệu không đạt doanh số kỳ vọng hoặc không xây dựng được hệ thống sẽ dần rút lui. Số ít trụ lại sẽ là những thương hiệu có chiến lược rõ ràng, đầu tư bài bản và kiên trì có thể dần tạo được chỗ đứng. Thị trường khi đó sẽ chỉ còn 2-3 cái tên Trung Quốc có thị phần đáng kể, thay vì "trăm hoa đua nở" như hiện nay.

Người tiêu dùng ô tô con Việt Nam có thói quen mua ô tô tại các đại lý có uy tín và có thương hiệu. Với ký ức về những chiếc xe Trung Quốc bị coi là chất lượng thấp thì việc thay đổi quan niệm này của người Việt Nam không phải trong một sớm một chiều. Xe Trung Quốc không thiếu lợi thế, nhưng sẽ không thể thắng nhanh.

Ông Vũ Tấn Công, Phó Tổng giám đốc Công ty TNHH Tư vấn Công nghiệp và Thương mại ô tô Việt Nam