Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI: Tạo đà bứt phá cho giai đoạn phát triển mới

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng trình bày Báo cáo về tình hình thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 và dự kiến kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027. Ảnh: Doãn Tấn - TTXVN

Sáng 17/10, Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI khai mạc trọng thể tại Hội trường Diên Hồng, Nhà Quốc hội, Thủ đô Hà Nội. Tại phiên khai mạc, Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã trình bày Báo cáo về tình hình thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 và dự kiến kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027.

Dự kiến đạt và vượt 14/15 chỉ tiêu chủ yếu

Theo Thủ tướng, năm 2026 là năm đầu triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, có ý nghĩa quan trọng, tạo nền tảng, tạo đà, tạo thế, tạo lực cho giai đoạn phát triển mới.

Trong bối cảnh tình hình quốc tế và khu vực diễn biến phức tạp, với sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, tình hình kinh tế - xã hội đạt nhiều kết quả quan trọng, khá toàn diện, dự kiến đạt và vượt 14/15 chỉ tiêu kinh tế - xã hội chủ yếu.

Nổi bật là tăng trưởng kinh tế cao gắn với ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn. Tăng trưởng GDP quý sau cao hơn quý trước, trong đó GDP quý III tăng 9,95%, 9 tháng tăng 9,01%, thuộc nhóm cao của khu vực và thế giới. Thu ngân sách nhà nước cả năm ước đạt 3,06 triệu tỷ đồng, tăng 14%. Đến hết năm 2026, nợ công khoảng 33-34% GDP, nợ Chính phủ khoảng 32-33% GDP, nợ nước ngoài quốc gia khoảng 28-29% GDP, bội chi ngân sách khoảng 4,1% GDP, đều trong giới hạn an toàn. Ngân hàng Nhà nước thông qua các biện pháp điều hành và đã chỉ đạo, hệ thống các tổ chức tín dụng thống nhất giảm lãi suất cho vay từ 1,5 - 2% đối với sản xuất kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên. Tốc độ tăng chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân 9 tháng ở mức 4,52%.

Cả ba khu vực kinh tế đều tăng khá, các động lực tăng trưởng truyền thống được tập trung đẩy mạnh, các động lực mới bước đầu được thúc đẩy. Trong 9 tháng, công nghiệp - xây dựng tăng 11,21%, cao nhất từ năm 2015; dịch vụ phát triển tích cực, khách quốc tế đạt 17,7 triệu lượt, tăng 14,5%, cao nhất từ trước đến nay. Xuất nhập khẩu tăng 30,4%, cả năm ước đạt 1.110 tỷ USD, lần đầu tiên vượt ngưỡng 1.000 tỷ USD. Tổng vốn đầu tư toàn xã hội 9 tháng đạt 3,11 triệu tỷ đồng, tăng 15,1%; giải ngân đầu tư công đạt gần 643 nghìn tỷ đồng, bằng 63% kế hoạch; vốn FDI đăng ký đạt 50,36 tỷ USD, tăng 76,4%, cao nhất từ năm 2021.

Hệ thống pháp luật tiếp tục được hoàn thiện, tập trung tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực; kiến tạo thể chế phát triển, tạo chuyển biến thực chất trong tổ chức thực thi theo tinh thần Nghị quyết 66-NQ/TW. Cải cách thủ tục hành chính giảm 53% thời gian và 55% chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp (là mức cắt giảm lớn nhất từ trước đến nay).

Công tác sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy được thực hiện đồng bộ, từng bước vận hành thông suốt chính quyền địa phương 2 cấp.

Phát triển kết cấu hạ tầng chiến lược hoàn thành thêm 395 km đường bộ cao tốc, đưa vào khai thác toàn tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông. Đến hết tháng 9/2026, có 4.688 dự án tồn đọng đã được xử lý và có phương án xử lý.

Chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu năm 2026 xếp 43/139 quốc gia, tăng 1 bậc, trong đó Việt Nam đứng đầu thế giới về tỷ trọng xuất khẩu công nghệ cao và tỷ trọng xuất khẩu hàng hóa sáng tạo trong tổng giao dịch thương mại hàng hóa.

Các lĩnh vực văn hóa, xã hội được quan tâm, an sinh xã hội được bảo đảm. Từ ngày 1/7/2026, lương cơ sở tăng 8%, phụ cấp đối với cán bộ, công chức cấp xã tăng từ 25% lên 55%.

Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Ninh Bình dự khai mạc Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI. Ảnh: Doãn Tấn - TTXVN

Đổi mới giáo dục đào tạo, phát triển nguồn nhân lực, bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân được tích cực triển khai theo tinh thần Nghị quyết 71-NQ/TW và 72-NQ/TW của Bộ Chính trị. Triển khai sử dụng thống nhất 1 bộ sách giáo khoa từ năm học 2026-2027; quyết liệt xây dựng, hoàn thiện và đưa vào sử dụng 108 trường phổ thông nội trú liên cấp; tiếp tục miễn, giảm học phí. Tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế ước đạt 95,5%.

Nâng cao hiệu quả công tác quản lý, khai thác, sử dụng tài nguyên, bảo vệ môi trường, ứng phó thiên tai, biến đổi khí hậu. Điều chỉnh Quy hoạch sử dụng đất quốc gia phù hợp với không gian phát triển mới; đẩy nhanh tiến độ xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai. Thiệt hại do thiên tai giảm mạnh cả về người và tài sản; 10 tháng năm 2026, thiệt hại về tài sản là 3.498 tỷ đồng, giảm khoảng 92%, số người chết và mất tích là 68, giảm gần 70% so với cùng kỳ.

Quốc phòng, an ninh được củng cố, bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ; giữ vững môi trường hòa bình, ổn định cho phát triển; đối ngoại và hội nhập quốc tế được triển khai toàn diện. Trong 9 tháng năm 2026, Việt Nam đã nâng cấp quan hệ với 7 đối tác. Đối ngoại cấp cao được triển khai chủ động, liên tục, góp phần tăng cường tin cậy chính trị, thúc đẩy hợp tác, huy động nguồn lực, mở rộng thị trường . Chủ động ứng phó linh hoạt các vấn đề phát sinh trong khu vực và thế giới. Tích cực đàm phán hiệp định thương mại với các đối tác. Vai trò của Việt Nam tại ASEAN và các cơ chế đa phương tiếp tục được nâng cao.

Bên cạnh kết quả đạt được, Thủ tướng Lê Minh Hưng cũng thẳng thắn nhìn nhận điều hành kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát còn chịu áp lực lớn; mặt bằng lãi suất huy động và cho vay còn cao; tiếp cận đất đai, tín dụng của doanh nghiệp nhỏ và vừa gặp khó khăn. Thủ tướng cho biết, nhiệm vụ những tháng cuối năm 2026 là tập trung phấn đấu đạt cao nhất các mục tiêu đề ra, nhất là mục tiêu tăng trưởng hai con số gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát.

Phấn đấu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên

Nhấn mạnh năm 2027 được xác định là năm tăng tốc, bứt phá, tạo đà, tạo thế, tạo lực để thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Thủ tướng nêu rõ, mục tiêu tổng quát là tập trung phấn đấu tăng trưởng từ 10% trở lên gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn, tạo lập nền tảng cho mô hình phát triển mới của đất nước, lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số làm động lực chính.

Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Tây Ninh dự khai mạc Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI. Ảnh: Doãn Tấn - TTXVN

Trong 45 chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội năm 2027, Báo cáo xác định các chỉ tiêu chủ yếu gồm tăng trưởng GDP phấn đấu từ 10% trở lên, tốc độ tăng chỉ số giá tiêu dùng (CPI) khoảng 4,5%, GDP bình quân đầu người đạt 6.100 USD, năng suất lao động xã hội bình quân tăng 8,6%, và tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều giảm từ 1 đến 1,5%.

Để thực hiện các mục tiêu đề ra, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết Chính phủ nhấn mạnh các nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm năm 2027.

Trọng tâm hàng đầu là tập trung thúc đẩy tăng trưởng gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, phấn đấu tăng thu ngân sách nhà nước khoảng 9,1%, triệt để tiết kiệm chi thường xuyên và giải ngân 100% vốn đầu tư công. Tập trung hoàn thiện thể chế, pháp luật, cắt giảm triệt để thủ tục hành chính, vận hành hiệu quả chính quyền địa phương 2 cấp, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức và thay thế ngay cán bộ đùn đẩy, né tránh, sợ trách nhiệm. Đẩy mạnh cơ cấu lại nền kinh tế, đổi mới mô hình phát triển, phát triển mạnh doanh nghiệp tư nhân, thu hút đầu tư nước ngoài có chọn lọc gắn với chuyển giao công nghệ.

Cùng với đó, Chính phủ xác định phát triển đồng bộ, hiện đại kết cấu hạ tầng chiến lược, hoàn thiện mạng lưới đường bộ cao tốc, thúc đẩy các dự án đường sắt quan trọng quốc gia, đẩy nhanh tiến độ Cảng hàng không quốc tế Long Thành và Gia Bình. Tạo đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, vận hành hiệu quả Trung tâm dữ liệu quốc gia, phủ sóng 5G và thí điểm 6G. Tạo chuyển biến thực chất về chất lượng giáo dục đào tạo, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, bảo đảm cung ứng đầy đủ sách giáo khoa trước năm học 2027-2028 và hoàn thành các trường phổ thông nội trú liên cấp giai đoạn 2 trước ngày 30/8/2027.

Chính phủ cũng tập trung phát triển văn hóa, xã hội, y tế, bảo đảm an sinh xã hội, phấn đấu hoàn thành khoảng 176 nghìn căn hộ nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và tổ chức chu đáo các hoạt động kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ. Tạo chuyển biến căn bản trong quản lý, sử dụng tài nguyên, bảo vệ môi trường, vận hành cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai và triển khai Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp ở Đồng bằng sông Cửu Long. Đồng thời, củng cố vững chắc quốc phòng, an ninh, đẩy mạnh đối ngoại và hội nhập quốc tế, tập trung chuẩn bị và tổ chức tốt năm APEC 2027. Nâng cao năng lực tổ chức thực hiện, đề cao trách nhiệm người đứng đầu, khắc phục triệt để tình trạng đùn đẩy, né tránh, sợ trách nhiệm, bảo đảm mỗi chủ trương khi đi vào thực tiễn đều tạo ra chuyển biến rõ nét.

Quốc hội nghe Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng trình bày Báo cáo về tình hình thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 và dự kiến kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027. Ảnh: Doãn Tấn - TTXVN

Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh: Nhiệm vụ từ nay đến cuối năm 2026 và năm 2027 là rất nặng nề và có ý nghĩa quan trọng, đòi hỏi các cấp, các ngành, các địa phương phát huy tinh thần đoàn kết, chung sức, đồng lòng, năng động, đổi mới, sáng tạo, không lùi bước trước khó khăn, thách thức, quyết tâm cao hơn, nỗ lực lớn hơn, hành động có trọng tâm, trọng điểm và quyết liệt hơn.

Chính phủ đề nghị và mong muốn tiếp tục nhận được sự lãnh đạo, chỉ đạo sát sao, toàn diện của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, nhất là của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm; sự chủ động, tích cực, quan tâm, đồng hành, ủng hộ và giám sát của Quốc hội, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội, đoàn thể nhân dân, toàn thể đồng bào, cử tri cả nước và người Việt Nam ở nước ngoài để nỗ lực phấn đấu hoàn thành thắng lợi các mục tiêu, kế hoạch đề ra của năm 2026, tăng tốc, bứt phá trong năm 2027, góp phần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ phát triển kinh tế xã hội 5 năm 2026 - 2030 và Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.