Kỷ niệm 100 năm Michelin: Từ vua lốp tới sao ẩm thực

Một buổi tối mùa xuân ở nhà hàng Les Prés d'Eugénie (Pháp). Chiếc đèn chùm pha lê xa xỉ hắt ánh vàng ấm lên bàn ăn được bài trí tinh tế, bên cạnh khung cửa rộng mở ra khu vườn xanh yên tĩnh. Hương thơm của bơ, thảo mộc và vang thượng hạng tỏa nhẹ khắp không gian. Những thực khách thanh lịch và hào phóng sẵn sàng chi trả cho một bữa ăn đắt giá ở nhà hàng ba sao Michelin từ năm 1977.

Gần nửa thế kỷ trôi qua, những món ăn phục vụ tại đây vẫn giữ nguyên hương vị thơm ngon ban đầu. Các nhà hàng Les Prés d'Eugénie (Pháp), Enoteca Pinchiorri (Italy) hay Gordon Ramsay (Anh) là minh chứng bền bỉ cho danh hiệu ẩm thực sao Michelin. Sau một thế kỷ từ khi ngôi sao đầu tiên được trao tặng, giải thưởng này vẫn tiếp tục định hình giá trị ẩm thực trên toàn thế giới.

Câu chuyện bắt đầu từ đầu thế kỷ 20, khi hai anh em người Pháp, chủ sở hữu công ty lốp xe Andre và Edouard Michelin cho ra mắt ấn phẩm in dành cho lái xe. Cuốn sách nhỏ có bìa đỏ đặc trưng in bản đồ và các mẹo liên quan đến ô tô, chẳng hạn như cách thay lốp... Khi tái bản vào năm 1920, liệt kê các nhà hàng được đề xuất trên khắp nước Pháp. Suy nghĩ của hai anh em là khuyến khích du lịch bằng ô tô, công ty sẽ bán được nhiều lốp xe hơn!

Không gian cổ kính của nhà hàng 3 sao Michelin Les Prés d'Eugénie.

Trong vài năm tiếp theo, Michelin bắt đầu sử dụng các thanh tra viên ẩn danh để đánh giá các nhà hàng, với những ngôi sao đầu tiên được trao cho 46 nhà hàng cao cấp của Pháp vào năm 1926.

Ý tưởng này đã nhanh chóng được đón nhận và vào năm 1931, hệ thống xếp hạng một sao đã được thay thế bằng hệ thống ba sao. Một sao dành cho nhà hàng "có chất lượng món ăn ngon, xứng đáng để dừng chân thưởng thức". Hai sao là "nhà hàng có chất lượng món ăn xuất sắc, xứng đáng để khách quay lại". Ba sao (cao nhất) là nơi “chất lượng món ăn tuyệt hảo, xứng đáng để lên kế hoạch đến tận nơi thưởng thức”. Các nhà hàng đạt ba sao đều mang đến trải nghiệm ẩm thực cao cấp, mức giá đắt đỏ.

Món ăn thượng hạng được phục vụ tại nhà hàng 3 sao Michelin Les Prés d'Eugénie.

Mỗi năm, danh sách xếp hạng sẽ thay đổi, có nhà hàng thăng hạng, một số bị tước sao. Tới nay, đã có 139 nhà hàng trên thế giới được xếp hạng ba sao.

Sau này, Michelin giới thiệu thêm các hạng mục khác, bao gồm Bib Gourmand - trao cho các nhà hàng phục vụ “món ăn chất lượng cao với giá cả phải chăng”; Selected Restaurants - dành cho các cơ sở “đơn giản là phục vụ đồ ăn ngon” nhưng chưa nhận được sao Michelin hoặc Bib Gourmand. Năm 2020, các ngôi sao Michelin Green được công bố, đầu tiên là ở Pháp, sau đó nhanh chóng lan sang các nước Bắc Âu, nhằm ghi nhận những nhà hàng cam kết phát triển ẩm thực bền vững.

Mặc dù Michelin hiện đánh giá hàng nghìn nhà hàng tại hơn 40 quốc gia, một số đầu bếp vẫn tỏ ra không hài lòng với hệ thống này, cho rằng việc chấm điểm có nhiều thiếu sót hoặc gây quá nhiều áp lực lên các đầu bếp trong việc duy trì danh hiệu sao Michelin. Marco Pierre White được cho là đầu bếp đầu tiên "trả lại" các ngôi sao Michelin của mình, điều mà ông đã làm vào năm 1999 trước khi nghỉ hưu tại nhà hàng Oak Room.

Bất chấp những tranh cãi, nhiều người vẫn coi một hoặc ba sao Michelin là đỉnh cao trong sự nghiệp của một đầu bếp, bất kể họ làm việc trong nhà hàng cao cấp hay quán ăn bình dân.

Nhà hàng được gắn sao Michelin lâu đời nhất

Nhà hàng Georges Blanc, nằm ở thị trấn nhỏ Vonnas thuộc miền đông nước Pháp, đã liên tục giữ ít nhất một sao Michelin kể từ khi giải thưởng này ra đời.

Georges Blanc - Nhà hàng được gắn sao Michelin lâu đời nhất.

Nhà hàng “cha truyền con nối này” hiện đang ở đời thứ ba với đầu bếp Georges - dành được sao Michelin thứ ba khi mới 25 tuổi. Thời gian phục vụ bữa trưa và bữa tối chỉ kéo dài trong 1 tiếng 15 phút, thực khách thưởng thức các món ăn theo mùa như sò điệp với hành tây Roscoff trong nước sốt thảo mộc và rượu Chardonnay, hoặc gà Bresse nướng muối với nấm truffle đen.

Nhà hàng đạt sao Michelin có giá cả phải chăng nhất

Quán bánh cuộn Tacos truyền thống El Califa de Léon ở Mexico là nơi tìm được món hời nhất. Với 85,000 đồng, khách có thể thưởng thức món tacos trứ danh được chế biến từ lê gai, thịt bò, ngô tươi và sốt nhà làm. Không có chỗ ngồi, chỉ có chỗ cho vài thực khách đứng ở quầy, không gian nhỏ gọn này đã thu hút được một lượng khách hàng trung thành kể từ khi mở cửa vào năm 1968 và đã giữ được sao Michelin từ năm 2024.

Nhà hàng giữ ba sao Michelin lâu nhất

Paul Bocuse, “ông trùm ẩm thực” Pháp may mắn, đã sinh vào năm Michelin trao tặng những ngôi sao đầu tiên. Bocuse tiếp quản nhà hàng gia đình vào những năm 1950 và cuối cùng trở thành một trong những đầu bếp nổi tiếng nhất nước Pháp, góp phần định hình nền ẩm thực “nouvelle”- chế biến nhanh và giữ hương vị nguyên bản.

Paul Bocuse - Nhà hàng giữ kỷ lục 55 năm liên tiếp đạt sao Michelin.

Nhà hàng ở ngoại ô Lyon đã giữ vững ba sao Michelin trong kỷ lục 55 năm liên tiếp, từ 1965 đến 2020.

Ngôi sao Michelin có thời gian tồn tại ngắn nhất

Thật khó để phá kỷ lục của nhà hàng Taian Table ở Thượng Hải , nơi đã đóng cửa một ngày sau khi nhận được ngôi sao Michelin đầu tiên vào tháng 9 năm 2016 do các vấn đề về giấy phép. Tuy nhiên, đầu bếp người Đức Stefan Stiller đã giữ lời hứa, chuyển đến địa điểm mới và đón khách trở lại vào tháng 12 năm 2016. Kể từ đó, nhà hàng đã giành được ba sao Michelin và một sao Xanh với với diện mạo mới - một không gian ấm cúng với chỗ ngồi xung quanh đảo bếp, nơi chế biến các món ăn kết hợp Á-Âu như chawanmushi (món tráng miệng mặn kiểu Nhật) với ốc sên, tủy xương và rau mùi tây, hoặc sorbet quýt lên men với hoa nhài.

Nhà hàng thuần chay đầu tiên được trao tặng sao Michelin

Ban đầu, nhà hàng Seven Swans ở Frankfurt đã giành được sao Michelin với thực đơn bao gồm thịt và cá, nhưng đến năm 2019, khi đầu bếp Ricky Saward tiếp quản, nhà hàng đã chuyển sang phục vụ món chay.

Vào cuối năm đó, ông đã loại bỏ hoàn toàn các sản phẩm từ động vật và đến năm 2020, nhà hàng trở thành nhà hàng thuần chay đầu tiên nhận được sao Michelin.

Món ăn thuần chay được phục vụ tại nhà hàng.

Nằm trên bảy tầng của một tòa nhà hẹp với cửa sổ kính từ sàn đến trần nhìn ra sông Main, nhà hàng chỉ sử dụng rau củ được trồng tại trang trại canh tác bền vững của riêng mình, kết hợp với nhiều loại dưa muối và đồ lên men. Các món ăn có thể bao gồm cà chua với mứt cam và cúc vạn thọ, hoặc khoai tây với cây kế và nấm.

Nhà hàng được trao sao Michelin nhanh nhất

Một số nhà hàng mất nhiều năm để đạt được sao Michelin, nhưng nhà hàng Behind ở London, chuyên về hải sản, mới mở cửa được 20 ngày đã đạt được vinh dự này vào năm 2021. Nằm trong một không gian hiện đại ở khu London Fields thời thượng, Behind có 18 chỗ ngồi được bố trí xung quanh quầy bar hình móng ngựa, nơi thực khách có thể quan sát đầu bếp Andy Beynon và nhóm của ông chế biến thực đơn nếm thử, có thể bao gồm các món như cá tuyết nướng với sò huyết và rượu sherry, hoặc đậu Hà Lan với cá pike hun khói và trứng cá hồi.

Behind - Nhà hàng giữ kỷ lục được gắn sao.

Trương Thùy Dương