KỶ NIỆM 54 NĂM NGÀY GIẢI PHÓNG LỘC NINH (7-4-1972 - 7-4-2026) Sức sống mới ở vùng đất Lộc Ninh anh hùng

Một tuyến đường ở trung tâm xã Lộc Ninh. Ảnh: An Nhơn

Đến với vùng đất anh hùng này nhân dịp kỷ niệm 54 năm Ngày giải phóng Lộc Ninh, chúng tôi cảm nhận được không khí vui tươi, nhộn nhịp tràn về từng ngõ xóm. Đặc biệt, niềm vui nhân đôi khi xã Lộc Ninh chuẩn bị lên phường và Đồng Nai sắp trở thành thành phố trực thuộc Trung ương.

Dấu son lịch sử và bước ngoặt chiến lược

Sau thất bại trong mùa khô năm 1971, chính quyền Sài Gòn tập trung xây dựng Lộc Ninh thành một cứ điểm phòng thủ quan trọng. Với hệ thống đồn bốt dày đặc, lực lượng quân sự hùng hậu cùng các đợt càn quét, ném bom ác liệt, nơi đây trở thành một trong những chiến trường khốc liệt bậc nhất miền Đông Nam Bộ.

Trước tình hình đó, Bộ Chỉ huy miền quyết định chọn Lộc Ninh cùng Hớn Quản, Chơn Thành làm hướng tiến công chủ yếu trong Chiến dịch Nguyễn Huệ năm 1972. Đây là chiến dịch quy mô lớn, lần đầu tiên ta sử dụng lực lượng tương đương cấp quân đoàn, tạo thế tiến công đồng loạt trên toàn miền Nam.

Cuối tháng 3-1972, các mũi tiến công được triển khai. Chiều 5-4-1972, pháo binh ta đồng loạt nã vào các căn cứ trọng yếu, mở màn chiến dịch. Chỉ sau 2 ngày chiến đấu quyết liệt, đến ngày 7-4-1972, Lộc Ninh trở thành địa phương đầu tiên ở miền Nam được hoàn toàn giải phóng. Chiến thắng này đã tạo bước ngoặt chiến lược quan trọng: Lộc Ninh trở thành thủ phủ của Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam, là hậu phương trực tiếp cho chiến trường Nam Bộ, căn cứ địa của Bộ Chỉ huy Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước.

Hơn nửa thế kỷ sau ngày giải phóng, thống nhất đất nước, Lộc Ninh hôm nay đã khoác lên mình diện mạo hoàn toàn mới. Dọc những tuyến đường nhựa rộng rãi, những ngôi nhà khang trang mọc lên hai bên đường, xen lẫn là những vườn cây xanh tốt… Tất cả tạo nên bức tranh về một vùng đất trù phú, đầy sức sống.

Di tích lịch sử văn hóa Trụ sở Chính phủ cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam (Nhà giao tế) là địa điểm về nguồn, góp phần giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ. Ảnh: Văn Hùng

Theo giới thiệu của cán bộ địa phương, chúng tôi tìm đến nhà ông Trương Văn Phúc (nguyên Phó Bí thư Huyện ủy, nguyên Chủ tịch UBND huyện Lộc Ninh trước đây). Năm 1982, từ vùng quê tỉnh Bắc Ninh, ông được phân công đến Lộc Ninh công tác. Ông đã trải qua nhiều vị trí công tác và từng có thời gian giữ cương vị Chủ tịch UBND huyện Lộc Ninh. Vì vậy, ông nhớ rất rõ từng mốc phát triển của vùng đất này.

Ông Phúc cho biết, những năm đầu sau ngày giải phóng, Lộc Ninh còn rất khó khăn. Đường sá chủ yếu là đường đất đỏ, “nắng bụi, mưa lầy”, việc đi lại vô cùng vất vả. “Muốn đi từ Bình Dương lên Lộc Ninh phải mất nửa ngày, quốc lộ 13 hư hỏng, đường xấu, xe cộ thưa thớt. Cuộc sống người dân thời điểm đó thiếu thốn đủ bề” - ông Phúc kể lại.

Bước vào thời kỳ đổi mới, với sự quan tâm đầu tư của Nhà nước và định hướng phát triển bài bản của lãnh đạo địa phương, hệ thống hạ tầng từng bước được hoàn thiện. Đường giao thông được nhựa hóa, bê tông hóa; điện lưới quốc gia phủ khắp; trường học, trạm y tế được đầu tư xây dựng đồng bộ… Chính những nền tảng này đã tạo điều kiện để kinh tế địa phương phát triển, đời sống người dân ngày càng được nâng cao.

90 năm tuổi đời với gần 70 năm tuổi Đảng, cựu chiến binh Phạm Thành Tài (ở thôn Lộc Thái 2, xã Lộc Ninh) vẫn nhớ rõ những năm tháng hoạt động cách mạng gian khó. Từng là giao liên, vận chuyển vũ khí rồi nhân viên quân y…, ông đã chứng kiến sự khốc liệt của chiến tranh cũng như hành trình hồi sinh của vùng đất này.

Tiếp chuyện chúng tôi trong ngôi nhà ngói rộng rãi, ông Tài kể: “Chỗ mà tôi đang ngồi đây ngày trước là cái hố bom. Khi trước, vùng đất này chỉ là rừng hoang, lác đác vài căn nhà tranh. Sau ngày giải phóng, người dân từ khắp nơi về đây lập nghiệp, xây dựng cuộc sống mới. Bây giờ thì dân cư đông đúc, đường sá khang trang, không còn nhận ra dấu vết của bom đạn chiến tranh nữa”.

Thành quả từ ý Đảng - lòng dân

Không chỉ dừng lại ở sản xuất truyền thống, Lộc Ninh đang từng bước chuyển mình sang hướng nông nghiệp hiện đại, ứng dụng công nghệ cao. Gia đình bà Trần Thị Mười Hai (ở thôn Lộc Thái 8, xã Lộc Ninh) là một điển hình tiêu biểu. Năm 1998, rời quê Tiền Giang (tỉnh Đồng Tháp hiện nay) lên Lộc Ninh lập nghiệp, gia đình bà quyết định mua 1,2ha đất giá rẻ để đầu tư làm ăn. Thời gian đầu, bà trồng nhiều loại cây như: nhãn, cao su, tiêu… nhưng hiệu quả kinh tế mang lại không cao.

Đến năm 2021, nhận thấy tiềm năng của mô hình trồng dưa lưới công nghệ cao, gia đình bà Mười Hai mạnh dạn chuyển đổi. Từ một nhà màng ban đầu, đến nay, bà đã phát triển lên 7 nhà màng, sản xuất ổn định 4 vụ mỗi năm. Mô hình này mang lại thu nhập tiền tỷ cho gia đình bà, đồng thời tạo việc làm cho nhiều lao động địa phương với thu nhập ổn định.

Theo bà Mười Hai, bên cạnh sự nỗ lực của người dân, thời gian qua, lãnh đạo các cấp thường quan tâm và tạo điều kiện cho bà con tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi để đầu tư phát triển kinh tế gia đình… Nhiều gia đình nhờ đó vượt khó, vươn lên làm giàu, ổn định cuộc sống. “Nếu chấm điểm thì gia đình tôi của 30 năm trước chỉ được 3 điểm, còn bây giờ tôi chấm 10 điểm” - bà Mười Hai vui vẻ so sánh.

Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Lộc Ninh Phạm Thị Thúy Phượng cho rằng: Những thành tựu hôm nay là kết quả của sự đoàn kết, đồng lòng giữa Đảng bộ, chính quyền và nhân dân. Từ một vùng đất chịu nhiều đau thương do chiến tranh, Lộc Ninh hôm nay đã thay da đổi thịt. Kinh tế địa phương phát triển ổn định, hệ thống hạ tầng ngày càng hoàn thiện, đời sống người dân không ngừng được nâng cao. Đặc biệt, địa phương hiện không còn hộ nghèo, chỉ còn một số ít hộ cận nghèo. Đáng chú ý, Lộc Ninh hiện được công nhận là xã An toàn khu cách mạng (một danh hiệu ghi nhận vai trò đặc biệt của địa phương trong các cuộc kháng chiến). Nhờ đó, người dân của xã cũng được cấp thẻ bảo hiểm y tế miễn phí và hưởng mức chi trả 100% khi khám, chữa bệnh đúng tuyến.

Các mô hình sản xuất hiệu quả, nhất là nông nghiệp công nghệ cao đã góp phần nâng thu nhập bình quân đầu người, tạo sự chuyển biến rõ nét về chất lượng sống. Song song đó, hệ thống chính trị được củng cố vững mạnh, đội ngũ cán bộ luôn nêu cao tinh thần trách nhiệm, gần dân, sát với dân.

Trong thời gian tới, địa phương xác định tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số, phát triển nông thôn mới nâng cao, nông thôn mới kiểu mẫu và hướng đến nông thôn mới hiện đại. Với nền tảng đã được xây dựng suốt 54 năm qua cùng với tinh thần đoàn kết và khát vọng vươn lên, Lộc Ninh hôm nay đang đứng trước cơ hội lớn để bứt phá mạnh mẽ.

Chiến thắng Lộc Ninh năm 1972 mãi mãi là biểu tượng của ý chí kiên cường, tinh thần đoàn kết quân - dân và nghệ thuật chiến tranh nhân dân sáng tạo. Những giá trị đó không chỉ thuộc về quá khứ mà vẫn đang được tiếp nối trong công cuộc xây dựng và phát triển trong tình hình mới.