Kỳ vọng bùng nổ 'làn sóng' FDI xanh vào Việt Nam năm 2026

Dòng vốn FDI gia tăng cả về quy mô và chất lượng

Trong bối cảnh địa chính trị toàn cầu diễn biến phức tạp cùng việc triển khai thuế tối thiểu toàn cầu, Việt Nam tiếp tục khẳng định vị thế là điểm đến ổn định, an toàn và giàu sức hút đối với dòng vốn đầu tư nước ngoài. Nền tảng kinh tế vĩ mô vững chắc cùng triển vọng tăng trưởng tích cực đã củng cố niềm tin của cộng đồng nhà đầu tư quốc tế.

Không chỉ tăng về lượng, dòng vốn FDI vào Việt Nam còn cho thấy sự cải thiện rõ rệt về chất lượng và cơ cấu đầu tư. Trong năm 2025, lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục giữ vai trò chủ lực với giá trị giải ngân đạt 22,88 tỷ USD, chiếm 82,8% tổng vốn FDI thực hiện. Xu hướng này cho thấy dòng vốn ngoại đang tập trung mạnh hơn vào các ngành tạo ra giá trị gia tăng thực chất, có đóng góp lan tỏa cho nền kinh tế.

Dòng vốn FDI gia tăng cả về quy mô và chất lượng (Ảnh minh họa: KT)

Bên cạnh đó, hình thức góp vốn, mua cổ phần ghi nhận mức tăng trưởng đột biến với 3.587 lượt giao dịch, tổng giá trị đạt 7,03 tỷ USD, tăng 54,8% so với năm 2024. Điều này phản ánh xu hướng các nhà đầu tư nước ngoài ưu tiên chiến lược thâm nhập nhanh thị trường thông qua việc tận dụng hạ tầng, năng lực sản xuất và thị phần sẵn có của doanh nghiệp trong nước.

Theo TS. Nguyễn Đức Độ, Phó Viện trưởng Viện Kinh tế – Tài chính, sự gia tăng của vốn FDI thực hiện là minh chứng cho khả năng hấp thụ vốn ngày càng tốt của nền kinh tế. Ông cho rằng, trong năm 2025, Việt Nam đã duy trì được môi trường vĩ mô đặc biệt ổn định, với lạm phát được kiểm soát ở mức 3,31%, tạo điều kiện thuận lợi để các dự án FDI đẩy nhanh tiến độ giải ngân.

FDI hướng mạnh vào công nghệ cao, “xanh” và bền vững

Không chỉ gia tăng về số lượng, mà chất lượng các dự án FDI vào Việt Nam cũng ngày càng được nâng cao. Việt Nam không còn chỉ là nơi gia công, lắp ráp, mà đang từng bước hướng đến trở thành trung tâm sản xuất và nghiên cứu công nghệ cao trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Những năm gần đây, Việt Nam đã trở thành cứ điểm sản xuất của nhiều tập đoàn công nghệ lớn. Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng cũng nhiều lần khẳng định xu hướng các nhà đầu tư trong lĩnh vực công nghệ cao tìm đến Việt Nam.

“Việc thu hút được nhiều nhà đầu tư chiến lược, các dự án FDI quy mô lớn trong lĩnh vực điện tử, bán dẫn, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo (AI)… đã thể hiện vai trò ngày càng quan trọng của Việt Nam trong chuỗi cung ứng bán dẫn và sản xuất công nghệ cao toàn cầu”, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh.

Bước sang năm 2026, với mục tiêu tăng trưởng GDP lên tới 10%, dòng vốn FDI được dự báo sẽ tiếp tục duy trì đà tích cực, song trọng tâm sẽ dịch chuyển mạnh mẽ sang các dự án công nghệ cao và thân thiện với môi trường. Theo TS. Nguyễn Đức Độ, chính sự ổn định vĩ mô đóng vai trò như một “bảo hiểm” quan trọng, giúp các tập đoàn đa quốc gia yên tâm triển khai các dự án đầu tư dài hạn tại Việt Nam.

Nhiều chuyên gia cũng đưa ra đánh giá lạc quan về triển vọng thu hút FDI trong năm 2026. Dự báo cho thấy, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký có thể tiệm cận hoặc vượt mốc 38–40 tỷ USD, với dòng vốn tập trung nhiều hơn vào các lĩnh vực “xanh” và “số”. Trong bối cảnh tiêu chuẩn phát triển bền vững ngày càng trở thành yêu cầu bắt buộc, các khu công nghiệp sinh thái và dự án năng lượng tái tạo được kỳ vọng sẽ chiếm ưu thế rõ rệt.

Theo Cục Đầu tư nước ngoài, dòng vốn FDI toàn cầu đang dịch chuyển khỏi các ngành truyền thống sang những lĩnh vực có hàm lượng công nghệ cao, thân thiện với môi trường và đề cao phát triển bền vững.

“Cạnh tranh thu hút FDI trong thời gian tới sẽ nghiêng về chất lượng dự án, bao gồm công nghệ, yếu tố xanh và tính bền vững, thay vì chỉ chú trọng quy mô vốn như trước”, Cục Đầu tư nước ngoài nhận định.

Việt Nam trong chiến lược chuỗi cung ứng của các tập đoàn lớn

Đánh giá về môi trường đầu tư Việt Nam, ông Hong Sun, Chủ tịch danh dự Hiệp hội Doanh nghiệp Hàn Quốc tại Việt Nam, cho rằng mức tăng trưởng GDP 8,02% của năm 2025 đã giúp Việt Nam chuyển mình từ một “lựa chọn ưu tiên” thành một “địa điểm chiến lược bắt buộc” trong chuỗi cung ứng của các tập đoàn Hàn Quốc.

FDI vào Việt Nam không chỉ gia tăng về số lượng mà chất lượng dự án cũng ngày càng được nâng cao (Ảnh minh họa: KT)

Theo ông Hong Sun, nhiều doanh nghiệp Hàn Quốc đang hoạt động tại Việt Nam đã lên kế hoạch mở rộng quy mô nhà máy hoặc nâng cấp dây chuyền sản xuất theo hướng tự động hóa cao hơn. Trong giai đoạn 2026–2030, xu hướng dịch chuyển từ “gia công xuất khẩu” sang “sản xuất chuyên sâu gắn với phát triển công nghệ” tại Việt Nam được dự báo sẽ diễn ra mạnh mẽ.

Đại diện Hiệp hội Doanh nghiệp Hàn Quốc cũng đánh giá cao các điểm mới trong Luật Đầu tư (sửa đổi) được thông qua vào tháng 12/2025, đặc biệt là việc đơn giản hóa quy trình hậu kiểm và thiết kế các ưu đãi đặc thù cho dự án quy mô cực lớn (Mega Projects) và dự án R&D.

“Việc luật hóa các cơ chế hỗ trợ đầu tư mới thay thế cho ưu đãi thuế cũ (theo quy định thuế tối thiểu toàn cầu) sẽ giúp Việt Nam giữ chân các nhà đầu tư lớn”, ông Hong Sun khẳng định, đồng thời nhấn mạnh rằng, những điểm mới này sẽ tháo gỡ “nút thắt” về thủ tục pháp lý và rút ngắn thời gian triển khai dự án.

Thực tế cho thấy, FDI vào Việt Nam không chỉ gia tăng về số lượng mà chất lượng dự án cũng ngày càng được nâng cao. Việt Nam đang dần thoát khỏi vai trò trung tâm gia công, lắp ráp, để hướng tới trở thành cứ điểm sản xuất và nghiên cứu công nghệ cao trong chuỗi giá trị toàn cầu. Khảo sát mới nhất của JETRO càng củng cố xu hướng này khi có tới 56,9% doanh nghiệp Nhật Bản đang đầu tư tại Việt Nam cho biết, sẽ mở rộng hoạt động trong vòng 1–2 năm tới, tăng 0,8 điểm phần trăm so với năm trước và dẫn đầu ASEAN trong 2 năm liên tiếp. Ngược lại, chỉ 4,2% doanh nghiệp dự kiến thu hẹp đầu tư và 0,7% có ý định di chuyển hoặc rút khỏi thị trường Việt Nam.

Cẩm Tú/VOV.VN