Kỳ vọng những công trình biểu tượng

Là những dự án hạ tầng giao thông quan trọng, tỉnh Đồng Nai đặt kỳ vọng đây không chỉ là những công trình tạo lực phát triển mà còn là những “điểm nhấn” kiến trúc mang tính biểu tượng của địa phương.

Tạo dấu ấn với những dự án ngàn tỷ

Giữa tháng 1-2026, tỉnh Đồng Nai đồng loạt tổ chức lễ khởi công các dự án xây dựng cầu Cát Lái và cầu Long Hưng. Đây là 2 dự án có tổng mức đầu tư khoảng 30 ngàn tỷ đồng, đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối giao thông giữa tỉnh Đồng Nai với Thành phố Hồ Chí Minh.

Ảnh trên: Phối cảnh công trình cầu Cát Lái theo phương án đoạt giải nhất Cuộc thi Tuyển phương án kiến trúc công trình này. Ảnh: ĐVTV

Theo Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hồ Văn Hà, đối với tỉnh Đồng Nai, cầu Cát Lái có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong chiến lược phát triển đô thị Nhơn Trạch. Khi công trình hoàn thành, Nhơn Trạch sẽ được kết nối trực tiếp, thuận lợi với Thành phố Hồ Chí Minh, từng bước phát huy vai trò là đô thị vệ tinh, trung tâm công nghiệp - dịch vụ - logistics gắn với Cảng hàng không quốc tế (sân bay) Long Thành. “Đây là điều kiện quan trọng để tỉnh Đồng Nai tổ chức lại không gian phát triển, phát triển hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội đồng bộ, nâng cao giá trị sử dụng đất và chất lượng đô thị” - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hồ Văn Hà đánh giá.

Tương tự, với cầu Long Hưng, tỉnh Đồng Nai sẽ có thêm một trục kết nối giữa khu vực Sân bay Long Thành, đô thị Long Thành với “siêu” đô thị Thành phố Hồ Chí Minh, tạo động lực phát triển kinh tế, đô thị trong thời gian tới.

Cầu Cát Lái, cầu Long Hưng kết nối các đô thị quan trọng của tỉnh Đồng Nai là Nhơn Trạch và Long Thành với Thành phố Hồ Chí Minh. Chính vì vậy, trong mục tiêu đầu tư, các dự án được địa phương xác định không chỉ đóng vai trò kết nối giao thông, thúc đẩy phát triển kinh tế mà còn phải là những công trình kiến trúc mang tính biểu tượng, tạo lập điểm nhấn cho các đô thị Long Thành, Nhơn Trạch.

Chính vì vậy, trước thời điểm tổ chức động thổ các dự án, tỉnh Đồng Nai cũng đã phê duyệt các quyết định thi tuyển phương án kiến trúc đối với các công trình cầu Cát Lái và cầu Long Hưng. “Tỉnh Đồng Nai mong muốn đây phải là những công trình để đời chứ không phải làm để có” - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hồ Văn Hà nhấn mạnh.

Hiện thực hóa bản vẽ vào thực tế công trình

Sau thời gian tổ chức thi tuyển, vào cuối tháng 1-2026, UBND tỉnh Đồng Nai đã có các quyết định phê duyệt kết quả thi tuyển phương án kiến trúc của các công trình cầu Cát Lái, cầu Long Hưng.

Theo đó, với cầu Cát Lái, phương án được chấm giải nhất mang ý tưởng “Vươn tầm cao mới”, thể hiện sự hòa hợp, kết hợp giữa Đồng Nai và Thành phố Hồ Chí Minh với tinh thần tiên phong, vươn lên mạnh mẽ của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.

Trong khi đó, với cầu Long Hưng, phương án được chấm giải nhất có ý tưởng là cầu dây văng với phương án trụ tháp hình bảo kiếm. Hình dáng tháp cầu sắc sảo, vươn thẳng lên bầu trời không chỉ tạo ấn tượng thị giác mạnh mẽ, khắc phục sự đơn điệu của địa hình bằng phẳng mà còn thể hiện được sự dứt khoát, mạnh mẽ, những đặc tính cần có của một vùng đất công nghiệp và logistics phát triển trong tương lai.

Đối với quá trình tạo lập cảnh quan, điểm nhấn đô thị, các công trình cầu vượt sông được đánh giá là những yếu tố mang nhiều giá trị trở thành những công trình biểu tượng nếu có phương án kiến trúc phù hợp. Với tỉnh Đồng Nai, việc có dòng sông Đồng Nai chảy qua nhiều khu vực đô thị trên địa bàn tỉnh chính là một trong những lợi thế để hình thành các điểm nhấn, biểu tượng cho đô thị với các công trình cầu đường bộ vượt sông.

Tuy nhiên, trên thực tế, hiện nay, những công trình cầu vượt sông trên địa bàn tỉnh gần như mới chỉ đáp ứng được vai trò kết nối giao thông. Trong khi đó, giá trị về kiến trúc công trình chưa thực sự được tạo lập.

Chính vì vậy, theo kiến trúc sư Khương Nguyễn Đức Chương, Chủ tịch Hội Kiến trúc sư tỉnh, việc tổ chức thi tuyển kiến trúc đối với các công trình cầu Cát Lái, cầu Long Hưng là rất cần thiết. Tuy nhiên, sau khi tổ chức thi tuyển, các cơ quan chức năng cũng cần xác định các bước đi tiếp theo để hiện thực hóa các bản vẽ thi tuyển vào thực tế công trình một cách hợp lý, hài hòa.

Bởi trước đây, tỉnh Đồng Nai cũng đã tổ chức thi tuyển phương án kiến trúc đối với cầu An Hảo. Tuy nhiên, vì nhiều lý do, việc hiện thực hóa phương án kiến trúc khi tổ chức thi tuyển đã không được triển khai vào thực tế khi xây dựng công trình này.

Phạm Tùng