'Lá chắn xanh' trong sản xuất công nghiệp

Môi trường tại Công ty CP Nhiệt điện Cao Ngạn luôn được bảo đảm nhờ vận hành hệ thống quan trắc và xử lý chất thải theo quy định.

Minh bạch nguồn thải, kiểm soát từ gốc

Quan trắc môi trường tự động là hệ thống đo đạc các thông số khí thải, nước thải như: Bụi, SO₂, NOx, COD, pH… theo thời gian thực và truyền dữ liệu trực tiếp về trung tâm giám sát của cơ quan chức năng. Nhờ đó, mọi biến động về môi trường được ghi nhận kịp thời, hạn chế tình trạng xả thải không kiểm soát hoặc chỉ đối phó khi có kiểm tra.

Tại Thái Nguyên, nhiều nhà máy lớn đã hoàn thành lắp đặt hệ thống quan trắc tự động, tiêu biểu như: Công ty Nhiệt điện Cao Ngạn, Công ty CP Xi măng La Hiên, Nhà máy xử lý rác thải Việt Xuân Mới cùng nhiều cơ sở sản xuất công nghiệp có phát thải. Thực tế cho thấy, việc áp dụng quan trắc tự động đã mang lại hiệu quả rõ rệt, góp phần giảm thiểu nguy cơ ô nhiễm và tạo sự yên tâm cho chính quyền, người dân địa phương.

Là một trong những đơn vị sản xuất điện năng lớn của tỉnh, Công ty Nhiệt điện Cao Ngạn luôn chịu áp lực lớn về phát thải khí và nước thải. Những năm gần đây, doanh nghiệp đã đầu tư hệ thống quan trắc tự động tại các ống khói và điểm xả nước thải, kết nối trực tuyến với cơ quan quản lý môi trường.

Ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó Giám đốc Công ty Nhiệt điện Cao Ngạn, cho biết: Hệ thống quan trắc giúp doanh nghiệp kiểm soát liên tục các chỉ số bụi, SO₂, NOx cũng như chất lượng nước thải. Khi có dấu hiệu vượt ngưỡng cho phép, hệ thống sẽ cảnh báo ngay để kịp thời điều chỉnh quy trình vận hành, hạn chế phát sinh ô nhiễm.

Không chỉ trong sản xuất, việc minh bạch dữ liệu môi trường còn tạo sự yên tâm cho người dân sinh sống xung quanh. Bà Nguyễn Thị Hòa, người dân gần khu vực nhà máy, chia sẻ: Trước đây, chúng tôi cũng lo ngại về khói bụi. Nhưng vài năm nay, tình trạng này giảm rõ rệt. Nhà máy thường xuyên phun nước, xử lý khí thải nên môi trường xung quanh trong lành hơn.

Tại Công ty CP Xi măng La Hiên, hệ thống quan trắc môi trường tự động được tích hợp đồng bộ với dây chuyền lọc bụi và xử lý khí thải, cho phép cập nhật các thông số môi trường theo thời gian thực.

Ông Phạm Mạnh Tiến, Phó Giám đốc Công ty CP Xi măng La Hiên, cho biết: Quan trắc tự động giống như “người gác cổng” cho môi trường. Khi xuất hiện chỉ số bất thường, hệ thống sẽ cảnh báo để doanh nghiệp dừng hoặc điều chỉnh dây chuyền kịp thời. Nhờ đó, nhà máy bảo đảm tiến độ sản xuất, đồng thời hạn chế tối đa tác động xấu đến môi trường xung quanh.

Người dân địa phương cũng ghi nhận những chuyển biến tích cực. So với trước đây, lượng bụi giảm rõ rệt, đường sá sạch hơn. Bà con nhận thấy doanh nghiệp có ý thức hơn trong bảo vệ môi trường nên yên tâm sinh sống.

Nền tảng cho “sản xuất xanh”

Thiết bị quan trắc tự động ở Công ty CP Môi trường Việt Xuân Mới (phường Phúc Thuận).

Trong lĩnh vực xử lý chất thải, nguy cơ ô nhiễm từ nước rỉ rác và mùi phát sinh luôn là mối lo lớn. Tại Công ty CP Môi trường Việt Xuân Mới, đóng trên địa bàn phường Phúc Thuận, hệ thống quan trắc môi trường tự động giữ vai trò then chốt trong kiểm soát toàn bộ quy trình xử lý.

Anh Trần Văn Công, Phó phòng Kinh doanh - Môi trường của Công ty, thông tin: Toàn bộ nước thải sau xử lý đều được quan trắc trực tuyến trước khi xả ra môi trường. Nếu chỉ số chưa đạt yêu cầu, hệ thống sẽ tự động cảnh báo để xử lý lại. Nhờ đó, nhà máy vận hành an toàn hơn và hạn chế tối đa nguy cơ ô nhiễm.

Để tăng cường tính minh bạch, Công ty CP Môi trường Việt Xuân Mới còn lắp đặt màn hình hiển thị trực tiếp các thông số quan trắc môi trường tại cổng ra vào nhà máy. Người dân trong khu vực có thể theo dõi, giám sát, từ đó thêm tin tưởng và an tâm hơn trong quá trình sinh sống.

Ông Dương Văn Diễn, Chủ tịch UBND phương Phúc Thuận, đánh giá: Trên địa bàn xã hiện có hai đơn vị xử lý rác thải, trong đó Công ty CP Môi trường Việt Xuân Mới xử lý rác thải công nghiệp. Việc triển khai quan trắc môi trường tự động tại đơn vị này được đánh giá cao. Doanh nghiệp coi đây là yêu cầu bắt buộc gắn với giải pháp quản lý hiện đại, giúp chính quyền và ngành chức năng theo dõi liên tục tình trạng xả thải, kịp thời phát hiện, xử lý vi phạm, tránh để phát sinh điểm nóng về môi trường.

Theo đánh giá của các cơ quan quản lý môi trường tỉnh Thái Nguyên, việc kết nối dữ liệu quan trắc từ doanh nghiệp về trung tâm giám sát đã tạo bước chuyển quan trọng trong công tác bảo vệ môi trường.

Doanh nghiệp buộc phải tuân thủ thường xuyên, liên tục, thay vì làm theo phong trào. Thực tiễn tại các đơn vị công nghiệp có mức độ phát thải lớn cho thấy, quan trắc môi trường tự động là công cụ kỹ thuật gắn với trách nhiệm của doanh nghiệp đối với xã hội. Khi các chỉ số môi trường được giám sát minh bạch, doanh nghiệp buộc phải sản xuất sạch hơn, người dân yên tâm hơn, còn chính quyền quản lý hiệu quả hơn.

Thái Nguyên đang đặt mục tiêu trở thành trung tâm công nghiệp hiện đại, có thu nhập trung bình cao trước năm 2030 và phấn đấu trở thành tỉnh phát triển, có thu nhập cao trước năm 2045. Trong tiến trình đó, bảo vệ môi trường không phải là “phần việc thêm” mà là yếu tố mang tính sống còn. Việc đẩy mạnh quan trắc môi trường tự động chính là “lá chắn xanh”, góp phần xây dựng Thái Nguyên phát triển hài hòa giữa kinh tế và môi trường, vì cuộc sống an toàn, bền vững cho hôm nay và mai sau.

Ngọc Quang