Lâm Đồng chủ động lộ trình xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2026 - 2030

Với mục tiêu đạt 50/103 xã đạt chuẩn nông thôn mới vào năm 2030, Lâm Đồng đang tích cực rà soát thực trạng, tháo gỡ “điểm nghẽn" về vốn và pháp lý để triển khai chương trình sát với thực tế từng địa bàn.

Một góc xã Đức Lập (Lâm Đồng)

Một góc xã Đức Lập (Lâm Đồng)

Phân kỳ mục tiêu sát với thực tế

Bước vào giai đoạn 2026 - 2030, xây dựng nông thôn mới (NTM) tại Lâm Đồng sau sáp nhập đặt ra nhiều yêu cầu đổi mới mạnh mẽ về chất lượng. Thay vì áp dụng một khuôn mẫu chung, tỉnh đang thực hiện các giải pháp linh hoạt, gắn trách nhiệm người đứng đầu nhằm tạo sự chuyển biến thực chất cho diện mạo nông thôn.

Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường, sau sáp nhập, Lâm Đồng hiện có 103 xã thuộc diện xây dựng NTM. Giai đoạn 2026 - 2030, bộ tiêu chí NTM được tỉnh áp dụng theo Quyết định số 43/2026/QĐ-UBND, bao gồm 10 tiêu chí với 47 chỉ tiêu.

Các chỉ tiêu thiết yếu như nước sạch tập trung, hiện nay, nhiều địa phương tại Lâm Đồng vẫn chưa đáp ứng được

Các chỉ tiêu thiết yếu như nước sạch tập trung, hiện nay, nhiều địa phương tại Lâm Đồng vẫn chưa đáp ứng được

Điểm đột phá của bộ tiêu chí mới là việc phân chia các xã thành 3 nhóm dựa trên điều kiện kinh tế - xã hội, địa hình và định hướng quy hoạch. Cách phân nhóm này giúp các địa phương chủ động lập kế hoạch phù hợp với năng lực thực tế.

Theo đó, nhóm 1 gồm các xã nghèo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Nhóm 2 gồm các xã có tỷ lệ đất nông nghiệp từ 70% trở lên. Nhóm 3 là các xã đang đô thị hóa, mật độ dân số đông hoặc tỷ trọng nông nghiệp dưới 10%.

Tuy nhiên, qua rà soát sơ bộ theo quy định mới, toàn tỉnh hiện chưa có xã nào đáp ứng đầy đủ 10 tiêu chí. Cụ thể, có 28 xã đạt 4/10 tiêu chí, 29 xã đạt 3/10 tiêu chí, 24 xã đạt 2/10 tiêu chí, 21 xã đạt 1/10 tiêu chí và 1 xã chưa đạt tiêu chí nào.

Từ nguồn vốn chương trình Xây dựng NTM, xã Cát Tiên 3 đã đầu tư xây dựng các công trình văn hóa, phục vụ đời sống tinh thần của người dân trên địa bàn. (Ảnh: Hoàng Sa)

Từ nguồn vốn chương trình Xây dựng NTM, xã Cát Tiên 3 đã đầu tư xây dựng các công trình văn hóa, phục vụ đời sống tinh thần của người dân trên địa bàn. (Ảnh: Hoàng Sa)

Theo Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Phan Nguyễn Hoàng Tân, khó khăn lớn nhất hiện nay là sự phát triển chưa đồng đều giữa các địa phương. Trong tổng số 124 xã, phường, đặc khu của tỉnh, có tới 70 đơn vị thuộc diện khó khăn và đặc biệt khó khăn. Nhiều địa bàn vùng sâu, biên giới, vùng đồng bào dân tộc thiểu số hoặc khu vực nằm trong quy hoạch khoáng sản (bô xít).

"Thực tế này dẫn đến hạn chế trong đầu tư hạ tầng giao thông, trường học, cơ sở vật chất văn hóa và phát triển sản xuất. Ngoài ra, các chỉ tiêu thiết yếu như nước sạch tập trung và công tác thu gom, xử lý rác thải vẫn đạt tỷ lệ thấp", ông Tân cho biết.

Dù đối mặt với nhiều thách thức, Lâm Đồng vẫn quyết tâm thực hiện mục tiêu Trung ương giao tại Thông báo số 13027/TB-BNNMT, ngày 12/11/2026 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Theo đó, đến năm 2030, tỉnh phấn đấu có 50/103 xã đạt chuẩn NTM (chiếm tỷ lệ 48,5%), trong đó, có 5 xã đạt chuẩn NTM hiện đại.

Để bảo đảm tính khả thi, tỉnh xây dựng lộ trình tăng trưởng theo số lũy kế từng năm: năm 2027 đạt 13 xã, năm 2028 đạt 25 xã, năm 2029 đạt 38 xã và cán đích 50 xã vào năm 2030.

Riêng trong năm 2027, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã đề xuất bổ sung 6 xã, gồm Bảo Lâm 1, Đức Lập, D'ran, Hồng Thái, Bắc Ruộng và Hàm Liêm vào danh sách phấn đấu đạt chuẩn. Đây đều là những địa phương đã có nền tảng tốt khi bước đầu đạt từ 3 - 5 tiêu chí.

Gắn trách nhiệm người đứng đầu

Giai đoạn 2026 - 2030, chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG) được triển khai trên cơ sở hợp nhất 4 chương trình lớn trước đó, bao gồm xây dựng NTM, giảm nghèo bền vững, phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, cùng phát triển văn hóa, giáo dục, y tế. Việc tích hợp này đòi hỏi công tác quản lý và phân bổ nguồn lực phải thống nhất, liên tục, tránh làm gián đoạn quyền lợi của người dân.

Tại Lâm Đồng, địa phương đã chủ động kiện toàn bộ máy chỉ đạo, phân công đầu mối và phân bổ vốn năm 2026 cho các chương trình.

Từ năm 2023, nông dân xã Cát Tiên 2 đã phát triển mô hình chăn nuôi bò sữa, mang lại hiệu quả kinh tế cao. (Ảnh: Tư liệu)

Từ năm 2023, nông dân xã Cát Tiên 2 đã phát triển mô hình chăn nuôi bò sữa, mang lại hiệu quả kinh tế cao. (Ảnh: Tư liệu)

Tuy nhiên, quá trình triển khai thời gian qua vẫn gặp vướng mắc do sự khác biệt về cơ chế, chính sách giữa các địa bàn cũ trước sáp nhập và việc thiếu các hướng dẫn pháp lý kịp thời cho giai đoạn mới. Điều này dẫn đến tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công còn thấp, nhiều thủ tục mua sắm, phân bổ chi tiết chưa hoàn thiện và thiếu dữ liệu lượng hóa kết quả đầu ra.

Trước thực trạng này, việc Quốc hội ban hành Nghị quyết số 46/2026/QH16 và Chính phủ ban hành Nghị định số 387/2026/NĐ-CP đã kịp thời tháo gỡ nút thắt pháp lý, tạo hành lang thuận lợi để địa phương bứt phá.

Phát biểu tại hội nghị trực tuyến toàn quốc về chương trình MTQG, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng Hồ Văn Mười khẳng định, địa phương đang tập trung hoàn thiện toàn bộ các văn bản pháp lý thuộc thẩm quyền để cấp cơ sở triển khai đồng bộ.

Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Hồ Văn Mười báo cáo trước Thủ tướng Chính phủ về triển khai các nội dung thuộc chương trình MTQG tại địa phương ngày 15/10/2026

Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Hồ Văn Mười báo cáo trước Thủ tướng Chính phủ về triển khai các nội dung thuộc chương trình MTQG tại địa phương ngày 15/10/2026

Lâm Đồng thực hiện phân bổ chi tiết nguồn vốn đến từng sở, ngành, địa phương. Các Phó Chủ tịch UBND tỉnh được giao trực tiếp chỉ đạo, chịu trách nhiệm từng lĩnh vực. Tỉnh đề xuất Trung ương xây dựng phần mềm dùng chung để theo dõi tiến độ, kết quả thực hiện trên cả nước, giúp các tỉnh dễ dàng cập nhật và chia sẻ kinh nghiệm trong quá trình thực hiện.

Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng Hồ Văn Mười báo cáo tại nghị trực tuyến toàn quốc về chương trình MTQG

Có thể nói, quán triệt tinh thần chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng về phương châm "rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn, rõ kết quả", Lâm Đồng đang từng bước biến thách thức thành động lực.

Bằng việc lấy người dân làm chủ thể và gắn trực tiếp trách nhiệm của người đứng đầu với hiệu quả công việc, Lâm Đồng quyết tâm xây dựng các vùng quê đạt chuẩn NTM hiện đại, nâng cao thực chất đời sống của Nhân dân.

Nguyễn Lương

Nguồn Lâm Đồng: https://baolamdong.vn/lam-dong-chu-dong-lo-trinh-xay-dung-nong-thon-moi-giai-doan-2026-2030-475199.html