Làm rõ cơ chế vận hành và cấu trúc thị trường các-bon trong nước

Việc xác lập nguyên tắc vận hành và cơ chế giám sát được kỳ vọng giúp thị trường tín chỉ các-bon (thị trường các-bon) vận hành minh bạch, hạn chế rủi ro trong giai đoạn đầu.

Khung pháp lý mới cùng mô hình vận hành dựa trên hạ tầng thị trường chứng khoán đang tạo nền tảng để sàn giao dịch các-bon sớm đi vào hoạt động. Ảnh minh họa

Khung pháp lý mới cùng mô hình vận hành dựa trên hạ tầng thị trường chứng khoán đang tạo nền tảng để sàn giao dịch các-bon sớm đi vào hoạt động. Ảnh minh họa

Phát biểu tại Hội nghị “Triển khai khung pháp lý và hướng dẫn nghiệp vụ vận hành sàn giao dịch các-bon tại Việt Nam”, ông Bùi Hoàng Hải - Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cho biết, việc Chính phủ ban hành Nghị định số 29/2026/NĐ-CP cùng Quyết định số 263/QĐ-TTg về phân bổ hạn ngạch phát thải đã tạo nền tảng pháp lý quan trọng, đánh dấu bước chuyển từ hoàn thiện chính sách sang triển khai thực tiễn thị trường các-bon.

Theo định hướng, thị trường các-bon sẽ là công cụ hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ giảm phát thải, đồng thời huy động nguồn lực cho quá trình chuyển đổi xanh. Tuy nhiên, để đảm bảo vận hành minh bạch, an toàn và hiệu quả, các cơ quan quản lý và thành viên thị trường cần phối hợp chặt chẽ trong tổ chức và quản trị hệ thống.

Đại diện Vụ Pháp chế, Bộ Tài chính, ông Đỗ Thanh Lâm cho biết, sàn giao dịch các-bon được thiết kế nhằm tạo cơ chế định giá minh bạch, với nguyên tắc vận hành bảo đảm công bằng, công khai và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các chủ thể tham gia. Các bên phải tự chịu trách nhiệm với quyết định giao dịch của mình.

Hoạt động trao đổi hạn ngạch phát thải được thực hiện trên hệ thống giao dịch các-bon, trừ một số trường hợp chuyển quyền sở hữu theo quy định. Các hành vi như thao túng giá, cung cấp thông tin sai lệch hoặc lợi dụng hệ thống để chiếm đoạt tài sản đều bị xử lý theo quy định pháp luật.

Về phân công quản lý, Bộ Nông nghiệp và Môi trường chịu trách nhiệm đối với hàng hóa và các vấn đề liên quan đến chủ thể tham gia; Bộ Tài chính hướng dẫn, giám sát giao dịch; Ủy ban Chứng khoán Nhà nước thực hiện kiểm tra, giám sát hoạt động và xử lý vi phạm.

Đáng chú ý, mô hình thị trường các-bon được xây dựng trên nền tảng hạ tầng của thị trường chứng khoán. Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội cung cấp dịch vụ giao dịch, Tổng Công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam thực hiện lưu ký, thanh toán, cùng sự tham gia của các công ty chứng khoán và ngân hàng thanh toán. Cách tiếp cận này giúp tận dụng hạ tầng sẵn có, nâng cao an toàn và giảm chi phí triển khai.

Song song, các nghiệp vụ như đăng ký, lưu ký, chuyển quyền sở hữu và thanh toán hạn ngạch phát thải cũng được hướng dẫn cụ thể nhằm bảo đảm thị trường vận hành minh bạch, hạn chế rủi ro, đặc biệt trong giai đoạn đầu.

Việc sớm đưa sàn giao dịch các-bon vào hoạt động được kỳ vọng sẽ thúc đẩy định giá carbon, phân bổ nguồn lực hiệu quả và hỗ trợ quá trình chuyển đổi xanh của nền kinh tế.

Vũ Đậu

Nguồn Doanh nhân & Công lý: https://doanhnhan.congly.vn/lam-ro-co-che-van-hanh-va-cau-truc-thi-truong-cac-bon-trong-nuoc.html