Lần đầu tiên học sinh THPT cả nước được thi AI chuẩn quốc tế hoàn toàn miễn phí

Đại biểu ấn nút phát động Cuộc thi "AI or Behind".

Ngày 31/10, tại Hà Nội, Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel) và Tổ chức Giáo dục IIG Việt Nam phát động AI or Behind - cuộc thi trí tuệ nhân tạo (AI) chuẩn quốc tế dành cho học sinh THPT toàn quốc.

AI or Behind là cuộc thi đầu tiên tại Việt Nam sử dụng bài thi theo tiêu chuẩn quốc tế về AI để đánh giá năng lực học sinh. Các bài thi do Pearson - Certiport cung cấp, đơn vị khảo thí công nghệ thông tin hàng đầu thế giới có trụ sở tại Mỹ, với mạng lưới hơn 14.000 trung tâm khảo thí ủy quyền tại gần 150 quốc gia và vùng lãnh thổ, tổ chức hàng triệu lượt thi mỗi năm.

Với thông điệp “Không AI bị bỏ lại phía sau”, AI or Behind hướng tới tạo một sân chơi học thuật uy tín, giúp học sinh ở mọi địa phương tiếp cận và ứng dụng AI an toàn, có trách nhiệm và hiệu quả ngay từ ghế nhà trường, đặc biệt tạo cơ hội cho học sinh nông thôn, vùng sâu, vùng xa được sử dụng công nghệ hiện đại.

Cuộc thi góp phần thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Nghị quyết số 71-NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, cùng Quyết định số 2422/QĐ-BGDĐT của Bộ GD&ĐT về Khung nội dung giáo dục trí tuệ nhân tạo cho học sinh phổ thông.

Toàn cảnh lễ phát động Cuộc thi.

Tham gia miễn phí, giải nhất 100 triệu đồng, nhận chứng chỉ sau mỗi vòng thi

Cuộc thi gồm ba vòng, kéo dài từ tháng 11/2026 đến tháng 4/2027. Lễ tổng kết và trao giải dự kiến diễn ra trong tháng 5/2027.

Vòng 1 - Thi cấp cơ sở (2/11 – 30/12/2026): học sinh thi cá nhân tại trường, trên máy tính bằng tiếng Việt hoặc tiếng Anh. Học sinh sẽ được đánh giá kiến thức nền tảng và kỹ năng làm việc với AI tạo sinh, gồm 4 nội dung: phương pháp và mô hình AI tạo sinh; kỹ thuật viết câu lệnh (prompt); đạo đức, pháp lý và tác động xã hội; ứng dụng thực tế. Học sinh đạt 700/1.000 điểm sẽ được cấp chứng nhận điện tử của Ban tổ chức (BTC). Sau đó, mỗi trường chọn tối đa 15 nhóm (3–5 học sinh/nhóm) vào vòng loại quốc gia.

Vòng 2 - Vòng loại quốc gia (dự kiến ngày 14/3/2027): các nhóm tham gia bài thi đánh giá khả năng sử dụng các công cụ như ChatGPT, Gemini, xây dựng và tinh chỉnh câu lệnh, kiểm chứng kết quả và sử dụng AI có trách nhiệm. Thí sinh đạt từ 700/1.000 điểm sẽ được cấp chứng chỉ quốc tế Generative AI Foundations do Pearson – Certiport cung cấp. 40 nhóm có kết quả cao nhất bước vào vòng chung kết.

Vòng 3 - Vòng chung kết quốc gia (dự kiến ngày 11/4/2027): diễn ra tại Hà Nội, Đà Nẵng và TP. Hồ Chí Minh. Thí sinh làm bài thi quốc tế AI – IT Specialist; đánh giá hiểu biết về các khái niệm AI và cách dùng AI để giải quyết vấn đề, từ xác định bài toán, xử lý dữ liệu đến triển khai và giám sát mô hình. Các thí sinh đủ điều kiện sẽ được cấp chứng chỉ quốc tế có giá trị toàn cầu. 10 nhóm xuất sắc nhất tiếp tục thực hiện dự án AI theo đề bài của BTC, tranh các giải thưởng chung cuộc.

Ông Đoàn Hồng Nam, Chủ tịch IIG Việt Nam phát biểu tại lễ phát động.

Ông Võ Thanh Hải, Trưởng Ban Thương hiệu và Truyền thông, Tập đoàn Viettel phát biểu tại lễ phát động.

Ở vòng cơ sở, BTC tài trợ chi phí bài thi và hỗ trợ kỹ thuật; nhà trường bố trí phòng máy. Từ vòng loại quốc gia, BTC trực tiếp tổ chức thi và chi trả toàn bộ chi phí bài thi quốc tế, cấp chứng chỉ. Trước mỗi vòng, học sinh và giáo viên được hướng dẫn trực tuyến, đồng thời được cung cấp miễn phí tài liệu ôn luyện và đề thi tham khảo tại website cuộc thi.

Tổng tiền thưởng cuộc thi là 280 triệu đồng; gồm 1 giải nhất 100 triệu đồng, 2 giải nhì mỗi giải 40 triệu đồng, 3 giải ba mỗi giải 20 triệu đồng và 4 giải khuyến khích mỗi giải 10 triệu đồng.

Ông Thái Văn Tài, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Phổ thông (Bộ GD&ĐT) phát biểu.

Mở rộng cơ hội học tập, trải nghiệm và phát triển năng lực AI

Phát biểu tại lễ phát động, ông Thái Văn Tài, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Phổ thông (Bộ GD&ĐT) nhắc đến một nhiệm vụ, giải pháp quan trọng trong Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị: Chuyển đổi số toàn diện, phổ cập và ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số, trí tuệ nhân tạo trong giáo dục và đào tạo. Trong đó có yêu cầu nghiên cứu đưa kiến thức về năng lực số, trí tuệ nhân tạo vào chương trình giáo dục phổ thông.

Trên tinh thần đó, trong năm học 2025-2026, Bộ GD&ĐT đã thận trọng nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế, đưa nội dung trí tuệ nhân tạo vào thí điểm, đánh giá, trước khi ban hành Quyết định số 2422/QĐ-BGDĐT về Khung nội dung giáo dục trí tuệ nhân tạo (AI) cho học sinh phổ thông.

Theo ông Thái Văn Tài, đây là nền tảng ban đầu để bảo đảm học sinh được tiếp cận công bằng với kiến thức về AI. Trên cơ sở đó, việc học tập tiếp tục được định hướng theo năng lực, sở trường của từng em. Hoạt động hôm nay là bước tiếp nối, tạo cơ hội để học sinh phát huy thế mạnh và niềm đam mê sau khi đã được trang bị kiến thức nền tảng về trí tuệ nhân tạo.

Ông Thái Văn Tài mong muốn các Sở GD&ĐT, nhà trường không nên xem việc tổ chức hoạt động dưới hình thức kỳ thi là mục tiêu cuối cùng, mà cần xem đây là hình thức học tập, trải nghiệm trên diện rộng; là hoạt động đáp ứng nhu cầu người học theo Thông tư số 85/2026/TT-BGDĐT, góp phần phát triển toàn diện năng lực, sở trường của học sinh, gắn với định hướng nghề nghiệp.

Để triển khai hiệu quả Cuộc thi, ông Thái Văn Tài đề nghị Ban tổ chức và các lực lượng liên quan nghiên cứu kỹ văn bản hướng dẫn của Bộ GD&ĐT; đồng thời hỗ trợ, đồng hành cùng địa phương, bảo đảm hoạt động phù hợp với định hướng phát triển Chương trình giáo dục phổ thông và tạo cơ hội để học sinh tham gia các sân chơi quốc tế.

Ông mong muốn các chuyên gia tiếp tục kết nối, mở rộng cơ hội trải nghiệm cho học sinh Việt Nam, để các em được giao lưu, tham gia sân chơi cùng bạn bè quốc tế, qua đó có thêm động lực thể hiện năng lực và nỗ lực hơn trong thời gian tới.

Tại sự kiện, ông Đỗ Văn Hải, chuyên gia về AI đến từ Trung tâm Dịch vụ dữ liệu và Trí tuệ nhân tạo Viettel (Viettel AI) - có những chia sẻ về xu hướng AI và những điều người trẻ cần chuẩn bị cho tương lai đến phụ huynh, nhà trường và học sinh.