Lần đầu tiên Việt Nam cấy điện cực thính giác thân não cho trẻ điếc bẩm sinh
Kỹ thuật cấy điện cực thính giác thân não (ABI) lần đầu được triển khai thành công tại Việt Nam, mở ra cơ hội nghe cho trẻ điếc bẩm sinh
Kỹ thuật cấy điện cực thính giác thân não (ABI) lần đầu được triển khai thành công tại Việt Nam, mở ra cơ hội nghe cho trẻ điếc bẩm sinh không có dây thần kinh ốc tai hai bên hoặc dị dạng tai trong nghiêm trọng – những trường hợp trước đây gần như không còn lựa chọn điều trị phục hồi thính giác.
Ngày 18/9, Giám đốc Sở Y tế TP HCM Tăng Chí Thượng đánh giá thành công này giúp bệnh nhi trong nước tiếp cận kỹ thuật đỉnh cao ngay tại quê nhà, gỡ bỏ gánh nặng chi phí khổng lồ và áp lực theo dõi hậu phẫu kéo dài khi phải ra nước ngoài can thiệp.
Lần đầu tiên Việt Nam cấy điện cực thính giác thân não cho trẻ điếc bẩm sinh. (Ảnh: BV Nhi Đồng 1 cung cấp)
Hai bệnh nhi gồm bé gái 40 tháng tuổi ở Hà Nội và bé trai 19 tháng tuổi ở Đồng Nai. Cả hai đều điếc tiếp nhận mức độ sâu bẩm sinh do khuyết hoàn toàn dây thần kinh ốc tai hai bên hoặc kèm dị dạng nặng tai trong. Trước đó, bé gái từng mổ cấy ốc tai điện tử nhưng thất bại do thiếu dây thần kinh dẫn truyền tín hiệu lên não, còn bé trai hoàn toàn mất phản xạ dù trợ thính mức tối đa.
Êkíp phẫu thuật thực hiện hai ca mổ liên tiếp vào ngày 21 và 22/5. Khác với phương pháp cấy ốc tai điện tử thông thường chỉ tác động ở tai trong, kỹ thuật ABI đòi hỏi phẫu thuật viên luồn bản điện cực áp sát trực tiếp vào nhân ốc tai tại thân não, bắc cầu nối nhân tạo bỏ qua đoạn dây thần kinh bị khuyết. Suốt cuộc mổ, bác sĩ đo đáp ứng điện thính giác liên tục trên từng vi kênh để định vị chính xác điểm tiếp xúc, bảo vệ tuyệt đối các cấu trúc lân cận.
Thiết bị của hai bệnh nhi lần lượt kích hoạt vào ngày 16/7 và 9/9 sau khi vết thương ổn định. Cả hai bé bắt đầu giật mình, quay đầu tìm kiếm nguồn âm và phản ứng rõ rệt trước các kích thích mạnh như tiếng gõ trống.
Tuy nhiên, việc kích hoạt máy mới chỉ là vạch xuất phát. Trẻ chưa thể hiểu nghĩa hay nói ngay, mà phải bước vào lộ trình hiệu chỉnh thiết bị định kỳ và luyện tập phục hồi chức năng nghe - nói kiên trì nhiều năm cùng gia đình.
Bộ Y tế cấp phép thí điểm kỹ thuật ABI cho Bệnh viện Nhi đồng 1 từ tháng 12/2025 sau hơn hai thập kỷ đơn vị này xây dựng nền tảng can thiệp thính giác với hàng trăm ca cấy ốc tai điện tử. Đến tháng 3/2026, bệnh viện cử đoàn bác sĩ sang Đức đào tạo chuyên sâu trước khi đón đoàn chuyên gia sang chuyển giao công nghệ trực tiếp tại phòng mổ.
Được biết, cấy ốc tai điện tử là phương pháp phục hồi thính giác hiệu quả đối với nhiều trẻ bị nghe kém tiếp nhận mức độ nặng và sâu. Tuy nhiên, để phương pháp này phát huy hiệu quả, trẻ phải còn dây thần kinh ốc tai có khả năng tiếp nhận và dẫn truyền tín hiệu từ ốc tai lên não.
Cấy điện cực thính giác thân não (Auditory Brainstem Implant – ABI) là kỹ thuật được phát triển dành cho nhóm người bệnh đặc biệt này. Thay vì kích thích dây thần kinh ốc tai như cấy ốc tai điện tử, ABI đưa tín hiệu điện trực tiếp đến nhân ốc tai ở thân não, vượt qua phần tai trong và dây thần kinh ốc tai bị thiếu hoặc tổn thương, từ đó tạo ra con đường tiếp nhận tín hiệu âm thanh mới cho người bệnh.