Lần đầu trưng bày bảo vật quốc gia Hộp đựng xá lị Tháp Nhạn ở Nghệ An

Bảo vật quốc gia Hộp đựng xá lị Tháp Nhạn là hiện vật độc bản, đang được lưu giữ tại Bảo tàng Nghệ An-Xô Viết Nghệ Tĩnh. ( Ảnh: Đ.P)

Hộp đựng xá lị Tháp Nhạn là một hiện vật đặc biệt, được công nhận Bảo vật quốc gia vào tháng 12/2017. Đây là lần đầu bảo vật này được đưa ra trưng bày trong một không gian chuyên biệt.

Theo hồ sơ hiện vật, Hộp đựng xá lị được phát hiện trong đợt khai quật di chỉ Tháp Nhạn tại xã Hồng Long (huyện Nam Đàn cũ, tỉnh Nghệ An) trong hai năm 1985-1986. Hiện vật được xác định có niên đại khoảng thế kỷ VII-VIII, thời kỳ Bắc thuộc, dưới triều Nhà Đường.

Bảo vật được chế tác bằng kim loại màu vàng, có hình chữ nhật, dài 8cm, rộng 5cm, cao 5,5cm và nặng khoảng 200g. Hiện vật gồm hai phần nắp và thân hộp, được chế tác bằng kỹ thuật tán dập nguội. Trên hộp có hoa văn tinh xảo, đẹp.

Bên trong phòng trưng bày hộp đựng xá lị tại Bảo tàng Nghệ An-Xô Viết Nghệ Tĩnh. (Ảnh: LÊ HÙNG)

Điểm đặc biệt còn ở hiện vật lưu giữ bên trong chiếc hộp. Lòng hộp hiện có 1/3 là lớp than tro, phía trên là hai nửa hình tròn màu trắng đục, mỏng và trong như vỏ trứng gà, được xác định là xá lị. Đối chiếu với cách phân loại trong sách, hai phần xá lị tìm thấy trong hộp thuộc loại xá lị xương.

Không chỉ mang ý nghĩa khảo cổ, chiếc hộp còn được đánh giá là hiện vật độc bản, có hình thức khác biệt so với những dạng hộp đựng xá lị hình bảo tháp thường gặp.

Báo cáo khai quật Tháp Nhạn từng nhận định đây có thể là lần đầu tiên tại Việt Nam tìm thấy một dạng hộp như vậy.

Nghệ An lần đầu tổ chức chiêm bái hộp đựng xá lị hơn 1.000 năm. (Ảnh: Đ.P)

Việc lần đầu đưa Hộp đựng Xá lị Tháp Nhạn ra trưng bày trong không gian chuyên biệt tạo cơ hội để công chúng tiếp cận gần hơn với bảo vật, đồng thời tìm hiểu những dấu tích lịch sử, văn hóa và Phật giáo trên đất Nghệ An.

Lễ khai trương phòng trưng bày bảo vật diễn ra lúc 20 giờ ngày 18/11, trong khuôn khổ Tuần Văn hóa-Đại đoàn kết các dân tộc tỉnh Nghệ An năm 2026.