Làn sóng AI giúp doanh nghiệp Nhật Bản lập kỷ lục lợi nhuận

Bảng điện tử hiển thị chỉ số Nikkei tại Tokyo, Nhật Bản ngày 15/6/2026. Ảnh: Kyodo/TTXVN

Theo các công ty chứng khoán lớn của Nhật Bản, đà tăng trưởng của ngành công nghệ nhiều khả năng sẽ bù đắp được tác động từ chi phí đầu vào gia tăng do xung đột tại Trung Đông. SMBC Nikko Securities dự báo tổng lợi nhuận ròng của 250 doanh nghiệp lớn niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán Tokyo sẽ tăng 19,3% trong năm tài khóa 2026, trong đó dẫn đầu là các công ty liên quan đến ngành bán dẫn. Trong khi đó, Nomura Securities dự báo lợi nhuận ròng của 242 doanh nghiệp lớn trên sàn Tokyo sẽ tăng trung bình 5,9%, còn Daiwa Securities ước tính lợi nhuận ròng của 210 doanh nghiệp niêm yết sẽ tăng khoảng 5,1%.

Cuộc đua xây dựng các trung tâm dữ liệu phục vụ AI được dự báo sẽ tiếp tục thúc đẩy doanh thu và lợi nhuận của các nhà sản xuất chất bán dẫn, thiết bị chế tạo chip và linh kiện điện tử trong năm tài khóa kết thúc vào tháng 3/2027. Ông Hikaru Yasuda, chiến lược gia trưởng về cổ phiếu tại SMBC Nikko Securities, cho biết các doanh nghiệp liên quan đến AI và chất bán dẫn đang dẫn dắt đà tăng lợi nhuận và được kỳ vọng tiếp tục tăng trưởng, trong bối cảnh một số yếu tố bất lợi, trong đó có giá dầu thô cao, đang dần lắng xuống.

Nhu cầu xây dựng trung tâm dữ liệu AI trên toàn cầu đang làm gia tăng mạnh nhu cầu đối với chip nhớ, thiết bị sản xuất bán dẫn, thiết bị kiểm thử chip và nhiều loại linh kiện điện tử có độ chính xác cao. Theo Tổ chức Thống kê Thương mại Chất bán dẫn Thế giới, thị trường bán dẫn toàn cầu được dự báo tăng tới 89,9% trong năm 2026, sau khi đã tăng 26,2% trong năm trước đó. Nhu cầu mạnh mẽ này được kỳ vọng sẽ tạo động lực tăng trưởng cho các doanh nghiệp Nhật Bản như Kioxia Holdings, Advantest và Tokyo Electron.

SMBC Nikko dự báo lợi nhuận ròng của ngành thiết bị điện sẽ tăng hơn gấp đôi so với năm tài khóa 2025. Trong khi đó, lợi nhuận của ngành thiết bị chính xác, bao gồm nhiều doanh nghiệp liên quan đến chip, được dự báo tăng 19%. Kioxia, một trong những nhà sản xuất chip nhớ NAND flash hàng đầu thế giới, cho biết lợi nhuận ròng trong quý đầu tiên của năm tài khóa 2026 (14-30/6) có thể tăng hơn 47 lần so với cùng kỳ năm trước, với động lực chính là nhu cầu tăng mạnh đối với chip dành cho các trung tâm dữ liệu AI.

Giá dầu thô kỳ hạn từng tăng vọt ngay sau khi các hoạt động quân sự của Mỹ và Israel nhằm vào Iran hồi tháng 2/2026 làm gián đoạn nguồn cung dầu. Eo biển Hormuz là tuyến vận chuyển năng lượng đặc biệt quan trọng của thế giới, trong khi Nhật Bản phụ thuộc lớn vào nguồn dầu thô nhập khẩu từ Trung Đông. Vì vậy, nguy cơ tuyến đường biển này bị phong tỏa từng làm dấy lên lo ngại rằng chi phí năng lượng và nguyên liệu đầu vào của các doanh nghiệp Nhật Bản sẽ tăng mạnh.

Tuy nhiên, giá dầu gần đây đã giảm về mức gần tương đương thời điểm trước khi khủng hoảng nổ ra với các chuyển biến theo chiều hướng tích cực. Trước đây, thị trường lo ngại giá dầu thô có thể duy trì ở mức cao trong thời gian dài, nhưng sức ép này hiện bắt đầu giảm bớt.

Ngành ô tô Nhật Bản, từng chịu tác động mạnh từ mức thuế cao do Mỹ áp đặt trong năm ngoái, cũng được dự báo phục hồi đáng kể. Theo SMBC Nikko, lợi nhuận ròng của ngành ô tô có thể tăng 36,5% trong năm tài khóa này, sau khi giảm 34,6% trong năm trước. Ông Masaki Motomura, chiến lược gia cấp cao về cổ phiếu tại Nomura Securities, cho biết tác động của thuế quan ban đầu rất lớn vì mức thuế được nâng lên từ một nền thuế suất rất thấp. Tuy nhiên, ảnh hưởng trong năm tài khóa hiện nay sẽ giảm bớt vì các doanh nghiệp đã đưa chi phí thuế quan vào kế hoạch kinh doanh.

Tháng 4/2025, Tổng thống Mỹ Donald Trump nâng thuế nhập khẩu đối với ô tô Nhật Bản từ 2,5% lên 27,5%. Sau các cuộc đàm phán, mức thuế này được giảm xuống 15% vào tháng 7 và chính thức có hiệu lực từ tháng 9. Ngoài ra, ngành ô tô còn được hỗ trợ bởi việc các hãng tung ra thêm nhiều mẫu xe mới và đồng yen mất giá, qua đó làm tăng giá trị doanh thu và lợi nhuận thu được từ thị trường nước ngoài khi quy đổi sang đồng nội tệ.

Do những bất ổn tại Trung Đông, một số doanh nghiệp niêm yết đã đưa ra dự báo kinh doanh khá thận trọng vào đầu năm tài khóa. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng nếu giá dầu tiếp tục ổn định, hoạt động vận tải qua Eo biển Hormuz dần bình thường hóa và nhu cầu AI duy trì ở mức cao, nhiều doanh nghiệp có thể điều chỉnh tăng dự báo lợi nhuận trong những tháng tới.

Về tổng thể, triển vọng lợi nhuận của doanh nghiệp Nhật Bản trong năm tài khóa 2026 đang được củng cố bởi ba yếu tố chính: nhu cầu tăng mạnh đối với AI và chất bán dẫn, sự phục hồi của ngành ô tô sau cú sốc thuế quan và việc giá dầu thô dần hạ nhiệt. Nếu các xu hướng này tiếp tục được duy trì, các doanh nghiệp lớn của Nhật Bản có thể ghi nhận năm thứ sáu liên tiếp lập kỷ lục về lợi nhuận ròng.