Làn sóng IPO quy mô 35.000 - 40.000 tỷ đồng được kỳ vọng tạo động lực cho thị trường chứng khoán

Theo phân tích bán niên 2026 của Dragon Capital, kinh tế Việt Nam đã khép lại 6 tháng đầu năm 2026 với nền tảng ổn định hơn dù chịu nhiều sức ép từ bên ngoài. Nền kinh tế được đánh giá đã thích ứng với biến động giá dầu, chính sách tiền tệ thắt chặt của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) và áp lực bán ròng kéo dài của khối ngoại. Trong bối cảnh đó, chỉ số VN-Index vẫn thiết lập các đỉnh mới, phản ánh khả năng chống chịu của thị trường chứng khoán.

Cụ thể, theo Dragon Capital, rào cản lớn nhất đối với thị trường trong nửa đầu năm là thanh khoản hệ thống. Tính đến ngày 26/6, tăng trưởng tín dụng đạt 7,41%, cho thấy nhu cầu vốn của nền kinh tế vẫn duy trì dù mặt bằng lãi suất ở mức cao và môi trường bên ngoài còn nhiều biến động.

Trong khi đó, tăng trưởng huy động chỉ đạt 4,3%, khiến tỷ lệ cho vay trên huy động (LDR) của hệ thống ngân hàng lên mức cao kỷ lục. Lãi suất liên ngân hàng qua đêm biến động mạnh, có thời điểm lên tới 8%/năm. Áp lực thanh khoản khiến mặt bằng lãi suất tăng khoảng 300 điểm cơ bản kể từ quý IV/2025 và duy trì ở vùng cao trong nửa đầu năm.

Nâng hạng thị trường và làn sóng IPO được kỳ vọng tiếp sức chứng khoán. Ảnh: Đức Thanh.

Dragon Capital cho rằng áp lực này có thể từng bước được cải thiện trong nửa cuối năm nhờ hàng loạt chính sách hỗ trợ. Cụ thể, Thông tư 25/2026 nâng tỷ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng cho vay trung và dài hạn lên 40%; các ngân hàng được phép tính thêm 20% tiền gửi của Kho bạc Nhà nước vào mẫu số của tỷ lệ LDR trong khi vẫn giữ trần 85%; đồng thời, Nghị quyết 168/NQ-CP cho phép Kho bạc Nhà nước gửi nguồn tiền nhàn rỗi tại các ngân hàng thương mại vượt giới hạn 50% trước đây.

Bên cạnh đó, việc đẩy mạnh giải ngân đầu tư công trong nửa cuối năm cùng mặt bằng lãi suất huy động hiện ở mức 8 - 9%/năm, cao hơn lãi suất của Fed, được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực để dòng vốn FDI tiếp tục nắm giữ đồng Việt Nam. Dragon Capital nhận định mặt bằng lãi suất nhiều khả năng đã tạo đỉnh và sẽ dần hạ nhiệt, qua đó từng bước tháo gỡ rào cản đối với định giá của thị trường cổ phiếu.

Một điểm nhấn đáng chú ý trong nửa đầu năm là việc FTSE Russell chính thức xác nhận nâng hạng Việt Nam lên thị trường mới nổi thứ cấp, có hiệu lực từ ngày 21/9/2026. Theo Dragon Capital, sự kiện này có thể thu hút khoảng 1,5 - 2 tỷ USD dòng vốn thụ động trong vòng một năm tới. Mặc dù khối ngoại bán ròng khoảng 3 tỷ USD trong 6 tháng đầu năm, dòng tiền từ nhà đầu tư trong nước đã hấp thụ toàn bộ lượng vốn rút ra này.

Đến cuối tháng 6, vốn hóa thị trường chứng khoán Việt Nam đạt khoảng 403 tỷ USD, tương đương 82,3% GDP ước tính năm 2025. Tuy nhiên, Dragon Capital cho rằng tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng vẫn ở mức thấp do Nhà nước hoặc cổ đông kiểm soát đang nắm giữ trên 90% vốn tại nhiều doanh nghiệp cổ phần hóa.

Theo đó, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đang định hướng tháo gỡ rào cản này thông qua việc tăng tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng, đẩy mạnh thoái vốn nhà nước, phát triển chiều sâu thị trường vốn, đơn giản hóa quy trình IPO, bãi bỏ yêu cầu ký quỹ trước giao dịch và tiếp tục nâng cấp hạ tầng thanh toán cũng như quản trị thị trường.

Dragon Capital cũng cho rằng câu chuyện nâng hạng vẫn tiếp tục được củng cố dù MSCI trong kỳ đánh giá tháng 6/2026 vẫn giữ Việt Nam ở nhóm thị trường cận biên và chưa khởi động quy trình tham vấn nâng hạng lên thị trường mới nổi.

Tuy nhiên, tổ chức này đã ghi nhận những tiến bộ về quy trình thanh toán, công bố thông tin và minh bạch quyền sở hữu. Bên cạnh đó, thị trường được kỳ vọng sẽ đón thêm nguồn cung chất lượng từ các thương vụ IPO với quy mô khoảng 35.000 - 40.000 tỷ đồng, trong đó có Điện Máy Xanh và CP Vietnam, góp phần đa dạng hóa cơ cấu chỉ số VN-Index.

Về kết quả kinh doanh, Dragon Capital cho biết lợi nhuận sau thuế của doanh nghiệp niêm yết tăng 38,4% trong quý I/2026, tiếp tục duy trì xu hướng tăng trưởng cao. Khối phi tài chính ghi nhận mức tăng 69,3%, trong khi khối tài chính tăng 13,7%. Động lực chính đến từ nhóm nguyên vật liệu với mức tăng hơn 150% nhờ hưởng lợi từ đầu tư công, cùng sự phục hồi của các ngành tiêu dùng và thực phẩm, đồ uống với mức tăng từ 40 - 80%. Tăng trưởng lợi nhuận chủ yếu được hỗ trợ bởi doanh thu cải thiện và biên lợi nhuận mở rộng.

Bước sang quý II, Dragon Capital dự báo lợi nhuận doanh nghiệp sẽ tiếp tục duy trì mức tăng trưởng hai chữ số so với cùng kỳ, bất chấp tác động từ giá năng lượng tăng và mặt bằng lãi suất cao. Đối với cả năm 2026, tổ chức này cho biết P/E dự phóng của thị trường ở mức 11,7 lần, trong khi nhiều nhóm ngành đang giao dịch ở mức thấp hơn đáng kể.

Nếu loại trừ bốn cổ phiếu thuộc hệ sinh thái Vingroup, vốn chiếm khoảng 29% vốn hóa nhưng chỉ đóng góp khoảng 16% tổng lợi nhuận, định giá thị trường chỉ còn khoảng 10 lần lợi nhuận dự phóng năm 2026, tương đương vùng định giá thấp từng xuất hiện trong các giai đoạn điều chỉnh mạnh của các năm 2020, 2022 và 2025.

Trên cơ sở đó, Dragon Capital tiếp tục duy trì quan điểm tích cực đối với triển vọng lợi nhuận trong nửa cuối năm của một số nhóm ngành chủ chốt. Cụ thể, lợi nhuận ngành ngân hàng được dự báo tăng khoảng 16%, nhóm tiêu dùng tăng trên 30% và nhóm nguyên vật liệu tăng khoảng 100%, nhờ các chính sách thúc đẩy đầu tư hạ tầng và sự cải thiện của các động lực tăng trưởng trong nước.