Lan tỏa các giá trị văn hóa Ðồng Nai

Các em học sinh trên địa bàn phường Bình Phước đọc sách tại Thư viện Đồng Nai cơ sở 2. Ảnh: My Ny

Không chỉ hình thành hành lang pháp lý quan trọng, tạo nền tảng cho văn hóa phát triển mà việc triển khai các luật về văn hóa còn góp phần nâng cao đời sống tinh thần của nhân dân, thích ứng với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng

Những ngày cuối năm, Thư viện Đồng Nai cơ sở 2 (ở phường Bình Phước) vẫn mở cửa xuyên suốt từ Chủ nhật đến thứ Sáu hằng tuần. Nơi đây đang lưu giữ, trưng bày, xếp sách nghệ thuật với trên 140 ngàn bản tài liệu, sách, báo, tạp chí, phục vụ nhu cầu đọc sách, nghiên cứu, tìm hiểu kiến thức của nhân dân.

Phó Giám đốc Thư viện Đồng Nai, phụ trách cơ sở 2 Vũ Ngọc Bích cho biết: “Thời gian qua, thư viện đã tích cực phối hợp với các đơn vị, trường học, đặc biệt là các địa phương khu vực phía Bắc tỉnh Đồng Nai triển khai mô hình Thư viện lưu động kết hợp thư viện trường học. Hiện thư viện cơ sở 2 đã ứng dụng công nghệ, số hóa toàn bộ tài liệu địa chí, qua đó phục vụ hiệu quả nhu cầu học tập suốt đời, nghiên cứu, tra cứu thông tin của người dân trên địa bàn tỉnh”.

Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Đồng Nai có 20 thư viện nằm trong các thiết chế văn hóa được giao về UBND xã, phường để duy trì hoạt động. Tuy nhiên, hiện nay nhiều thư viện cấp xã, phường chưa có trụ sở độc lập, nhân lực còn kiêm nhiệm, cơ sở vật chất chưa đạt chuẩn theo quy định của Luật Thư viện.

Mặc dù vẫn còn gặp nhiều khó khăn song thời gian qua, hệ thống thư viện từ tỉnh đến cơ sở thường xuyên tổ chức hàng chục chuyến xe thư viện lưu động về với học sinh, bà con vùng biên giới, vùng đồng bào dân tộc, công nhân các khu công nghiệp hay những người yếu thế tại các cơ sở nuôi dạy trẻ khuyết tật, cơ sở cai nghiện. Cùng với phục vụ trực tiếp, các thư viện chủ động số hóa, bổ sung sách, tài liệu điện tử, sách nói, giúp hàng triệu lượt bạn đọc tiếp cận tài nguyên thông tin trên không gian mạng.

Theo báo cáo đánh giá tình hình thi hành một số quy định tại Luật Thư viện, Luật Điện ảnh, Luật Di sản văn hóa của UBND tỉnh gửi Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, sau khi Luật Thư viện năm 2019 ban hành, Thư viện Đồng Nai đã đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật, lồng ghép qua tập huấn chuyên môn, sinh hoạt chuyên đề, triển lãm sách, video clip... Giai đoạn 2021-2025, Thư viện Đồng Nai đã bổ sung hơn 80,4 ngàn bản sách, 242 tên báo, tạp chí cùng nhiều tài liệu sách nói, tài liệu điện tử, sách chữ nổi. Số hóa gần 2 ngàn tài liệu, tạo 477 mã QR sách, bài trích báo, tạp chí, phục vụ hơn 33 triệu lượt bạn đọc truy cập không gian mạng.

Kết nối, lan tỏa giá trị di sản và điện ảnh

Cùng với thư viện, lĩnh vực điện ảnh và di sản văn hóa ở Đồng Nai cũng ghi nhận nhiều chuyển động tích cực khi các quy định pháp luật từng bước đi vào cuộc sống. Không chỉ dừng lại ở việc thực hiện nhiệm vụ chính trị, nhiệm vụ tuyên truyền, những hoạt động này đang dần trở thành “cầu nối” đưa di sản, điện ảnh đến gần hơn với công chúng, nhất là ở cơ sở.

Trưởng phòng Nghiệp vụ Điện ảnh, Trung tâm Văn hóa - Điện ảnh Đồng Nai Nguyễn Tiến Dũng cho hay: “Công tác chiếu phim lưu động thời gian qua được đơn vị đặc biệt quan tâm. Hằng năm, 7 đội chiếu phim lưu động chủ động lựa chọn các phim mới, hấp dẫn, chú trọng đề tài về Bác Hồ, về lịch sử, văn hóa, chiến tranh cách mạng… để công chiếu, phục vụ nhân dân ở cơ sở. Những buổi chiếu phim không chỉ mang lại niềm vui giải trí mà còn lồng ghép tuyên truyền chủ trương, chính sách, xây dựng đời sống văn hóa mới”.

Ở lĩnh vực di sản, việc thực thi Luật Di sản văn hóa năm 2024 (có hiệu lực thi hành từ ngày 1-7-2025) đã tạo thêm hành lang pháp lý quan trọng cho công tác bảo tồn, phát huy giá trị di tích. Tỉnh Đồng Nai đẩy mạnh kiểm kê, phục dựng các lễ hội truyền thống, nghề thủ công của đồng bào dân tộc thiểu số; đồng thời thực hiện số hóa gần 100 phim tư liệu về các lễ hội, nghề thủ công và tri thức dân gian của các dân tộc. Đáng chú ý, ngày 13-1-2026, UBND tỉnh đã ban hành Quy chế phân cấp quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh, tạo nền tảng pháp lý đồng bộ, rõ trách nhiệm trong quản lý di sản ở địa phương.

Từ thực tiễn thi hành các luật trong lĩnh vực thư viện, điện ảnh và di sản, tỉnh đã có nhiều đề xuất, kiến nghị gửi Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Bên cạnh hoàn thiện cơ chế, chính sách, cần xem xét tăng mức ngân sách Trung ương hỗ trợ cho các địa phương trong sản xuất phim phục vụ nhiệm vụ chính trị và ưu tiên đào tạo nhân lực lĩnh vực văn hóa, góp phần xây dựng con người Đồng Nai nói riêng, Việt Nam nói chung phát triển toàn diện trong kỷ nguyên mới.

My Ny