Làng rối Đào Thục chuyển mình từ những điều giản dị

Đông đảo du khách xem biểu diễn múa rối nước tại Đào Thục. Ảnh: Thành Luân

Từ sân khấu làng quê đến điểm hẹn du lịch

Đêm ở Đào Thục mang vẻ yên bình của một làng quê. Nhưng khi ánh đèn bật lên tại thủy đình, mặt nước trở thành sân khấu, những con rối gỗ lần lượt xuất hiện, kể lại những câu chuyện dân gian quen thuộc trong tiếng trống, tiếng nhạc và sự chăm chú của khán giả. Từ không gian biểu diễn truyền thống, thủy đình đang được mở rộng cơ hội để trở thành điểm hẹn văn hóa thường xuyên hơn của du khách.

Phường múa rối nước dân gian Đào Thục duy trì các buổi biểu diễn miễn phí vào 20 giờ tối thứ Bảy hằng tuần. Lịch diễn cố định giúp người dân, du khách chủ động sắp xếp thời gian, đồng thời tạo điều kiện để các đơn vị lữ hành đưa Đào Thục vào chương trình tham quan, trải nghiệm.

Sau một lần đến xem múa rối nước tại Đào Thục, bà Lê Thị Ngà, người dân thôn Thụy Lôi 3, ấn tượng với không gian làng quê nơi đây. Theo bà, cây đa, bến nước, sân đình, chùa cùng cảnh quan thoáng mát, sạch đẹp và nghệ thuật múa rối nước tạo nên sức hấp dẫn riêng cho Đào Thuc.

Đặc biệt, hình ảnh các nghệ nhân, nghệ sĩ ngâm mình dưới nước để điều khiển rối khiến bà khâm phục. Bà cho biết sẽ giới thiệu Đào Thục với người thân, bạn bè và tiếp tục trở lại thưởng thức múa rối nước khi có dịp.

Với một làng nghề truyền thống, thêm một buổi biểu diễn mỗi tuần không chỉ là tăng số lần sáng đèn sân khấu, mà còn tạo thêm không gian để nghệ thuật rối nước hiện diện trong đời sống cộng đồng. Thủy đình vì thế có thể trở thành điểm hẹn văn hóa quen thuộc vào mỗi tối thứ Bảy, thay vì chỉ biểu diễn khi có đoàn khách.

Ông Nguyễn Thế Nghị, nghệ nhân Phường múa rối nước Đào Thục đang chia sẻ với du khách về nghệ thuật rối nước. Ảnh: Thành Luân

Nghệ nhân Nguyễn Thế Nghị cho rằng việc duy trì lịch biểu diễn định kỳ là mong muốn của người dân và khán giả. Lịch diễn cố định giúp người xem chủ động xếp sếp thời gian, đồng thời tạo thuận lợi cho các công ty lữ hành khảo sát và xây dựng chương trình tham quan.

Theo ông, đây là cách giúp du khách dễ tiếp cận nghệ thuật múa rối nước Đào Thục. Ông mong hoạt động này được duy trì thường xuyên, không chỉ trong thời gian triển khai chiến dịch, mà trở thành tiền đề để phường rối có thêm nhiều lịch biểu diễn cố định trong thời gian tới.

Để người giữ rối tự kể chuyện quê mình

Nếu thủy đình là nơi những câu chuyện văn hóa được kể bằng hình ảnh, âm thanh và chuyển động, thì để câu chuyện ấy đến gần hơn với du khách quốc tế, Đào Thục cần thêm một ngôn ngữ khác.

Đó là lý do lớp tiếng Anh giao tiếp dành cho cán bộ, người dân và nghệ nhân Phường Múa rối nước dân gian Đào Thục được tổ chức. UBND xã Thư Lâm phối hợp với Trường Tiểu học và THCS Thụy Lâm khai giảng lớp học với thời lượng 10 buổi, diễn ra hai tối mỗi tuần, vào thứ Hai và thứ Sáu, từ 20 đến 22 giờ.

Những người vốn quen với công việc đồng áng, công tác địa phương hay sân khấu thủy đình bắt đầu làm quen với tiếng Anh qua các tình huống giao tiếp cơ bản, tập trung vào kỹ năng nghe, nói và giao tiếp với du khách.

Lớp học diễn ra vào buổi tối, sau khi công việc thường nhật kết thúc. Đây cũng là khoảng thời gian để người dân Đào Thục chuẩn bị thêm một kỹ năng cần thiết cho những cuộc gặp gỡ với du khách quốc tế.

Từ lịch biểu diễn cố định vào tối thứ Bảy đến lớp tiếng Anh hai tối mỗi tuần, Đào Thục đang từng bước đổi mới cách làm du lịch văn hóa. Những giá trị truyền thống vẫn được giữ nguyên, nhưng cách đưa các giá trị ấy đến gần hơn với du khách đang có thêm những hướng đi mới.

Quang cảnh lớp học tiếng Anh cho nghệ nhân. Ảnh: Thành Luân

Nghệ nhân Đặng Minh Hưng, Chủ nhiệm Câu lạc bộ Phường Múa rối nước Đào Thục, đại diện các học viên cho biết sẽ tích cực học tập, nâng cao khả năng giao tiếp để từng bước tự tin giới thiệu nghệ thuật múa rối nước và những giá trị văn hóa đặc sắc của Đào Thục tới du khách quốc tế.

Việc học tiếng Anh cũng mở ra một cách tiếp cận mới trong quảng bá văn hóa. Người nghệ nhân không chỉ điều khiển những con rối sau thủy đình mà còn có thể trực tiếp giới thiệu, giải đáp thắc mắc của du khách về con rối, tích trò, đình làng hay lịch sử phường rối. Qua đó, những câu chuyện văn hóa Đào Thục được truyền tải gần gũi và sinh động hơn.

Ông Phạm Minh Huỳnh, Phó Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Thư Lâm, cho biết việc trang bị kỹ năng tiếng Anh cho người dân và nghệ nhân Đào Thục có ý nghĩa thiết thực trong bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa gắn với phát triển du lịch cộng đồng.

Theo đại diện xã Thư Lâm, học viên cần tham gia đầy đủ, chủ động thực hành; giáo viên lựa chọn phương pháp truyền đạt ngắn gọn, dễ hiểu, sát với nhu cầu thực tế. Qua đó, từng bước tạo nền tảng để duy trì việc học và sử dụng tiếng Anh tại địa phương.

Các tích trò múa rối nước được biểu diễn cho du khách vào tối thứ Bảy hằng tuần. Ảnh: Thành Luân

Để những giá trị văn hóa sẵn có trở thành sản phẩm du lịch hấp dẫn, Đào Thục cần thêm những yếu tố hỗ trợ. Trang bị kỹ năng cho người dân, nghệ nhân là cách địa phương gắn bảo tồn văn hóa với phát triển du lịch cộng đồng, mở rộng khả năng kết nối với du khách quốc tế.

Đào Thục không cần thay đổi những giá trị vốn có. Những con rối, thủy đình, cây đa, sân đình, chùa làng vẫn ở đó; điều thay đổi là cách đưa những giá trị ấy đến gần hơn với du khách.