Lào Cai tăng tốc phát triển, phấn đấu GRDP năm 2026 đạt khoảng 10,1%

Dự án cao tốc Hà Nội-Lào Cai. (Ảnh: Đinh Thùy/TTXVN)

Trong 9 tháng năm 2026, tỉnh Lào Cai ghi nhận nhiều kết quả tích cực trên các lĩnh vực kinh tế-xã hội, nổi bật là giải ngân vốn đầu tư công, phát triển công nghiệp, kinh tế cửa khẩu và du lịch.

Hạ tầng chiến lược tiếp tục được triển khai, môi trường đầu tư kinh doanh được cải thiện, các lĩnh vực văn hóa, giáo dục, y tế và an sinh xã hội được quan tâm.

Bước vào quý 4, tỉnh tập trung tháo gỡ điểm nghẽn, đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm và khơi thông nguồn lực, phấn đấu đưa tốc độ tăng trưởng GRDP cả năm đạt khoảng 10,1%.

Một trong những điểm sáng của kinh tế Lào Cai là hoạt động đầu tư và phát triển hạ tầng công nghiệp. Trong 9 tháng, tỉnh đã chấp thuận chủ trương đầu tư 5 khu công nghiệp mới với tổng diện tích khoảng 1.255 ha, tổng vốn đăng ký gần 14.000 tỷ đồng. Cùng với đó, toàn tỉnh chấp thuận đầu tư mới 42 dự án với tổng vốn đăng ký 30.378,74 tỷ đồng, tăng 24% về số lượng dự án; trong đó có 2 dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) với tổng vốn khoảng 106 triệu USD.

Hoạt động thành lập doanh nghiệp cũng duy trì đà tăng trưởng. Toàn tỉnh có thêm 1.289 doanh nghiệp và 1.079 đơn vị trực thuộc, với tổng vốn đăng ký 16.858 tỷ đồng, tăng 31% về số lượng và 89% về vốn đăng ký so với cùng kỳ. Hiện Lào Cai có 13.409 doanh nghiệp, trong đó hơn 7.500 doanh nghiệp đang hoạt động.

Sản xuất công nghiệp, thương mại và dịch vụ tiếp tục đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kinh tế. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng ước đạt 70.000 tỷ đồng, tăng 25% so với cùng kỳ, bằng 73% kế hoạch năm. Chỉ số giá tiêu dùng bình quân tăng 3,4%, cho thấy mặt bằng giá cả cơ bản được kiểm soát.

Kinh tế cửa khẩu tiếp tục khẳng định vai trò là động lực tăng trưởng và cửa ngõ giao thương với khu vực Tây Nam Trung Quốc. Tổng giá trị xuất nhập khẩu, mua bán, trao đổi hàng hóa qua các cửa khẩu trong 9 tháng đạt 2.993,05 triệu USD, tăng 34,83% so với cùng kỳ. Trong đó, kim ngạch xuất khẩu đạt 1,42 tỷ USD, tăng 123%; tổng thu thuế, phí và dịch vụ tại các cửa khẩu đạt 1.816,62 tỷ đồng, tăng khoảng 44%.

Du lịch tiếp tục phát huy lợi thế về cảnh quan, văn hóa và bản sắc địa phương. Trong 9 tháng, Lào Cai đón khoảng 9,83 triệu lượt khách, trong đó khách quốc tế đạt khoảng 1,363 triệu lượt; tổng thu từ du lịch đạt 40.880 tỷ đồng. Những kết quả này tạo nền tảng để tỉnh tiếp tục khai thác các sản phẩm du lịch đặc trưng, tổ chức sự kiện văn hóa và đẩy mạnh kích cầu trong những tháng cuối năm.

Cùng với tăng trưởng sản xuất, thương mại và dịch vụ, tình hình tài chính, ngân sách và tín dụng trên địa bàn cơ bản ổn định. Thu ngân sách nhà nước ước đạt 15.950 tỷ đồng, tăng 17,24% so với cùng kỳ; chi ngân sách địa phương đạt 31.384 tỷ đồng. Nguồn vốn huy động của các tổ chức tín dụng ước đạt 108.200 tỷ đồng, tăng 8,9% so với cuối năm 2025; dư nợ cho vay đạt 134.650 tỷ đồng, trong khi tỷ lệ nợ xấu được duy trì ở mức 0,61%.

Khi bay dù lượn trên cao, du khách có thể ngắm nhìn toàn cảnh thung lũng Lìm Mông và những thửa ruộng bậc thang tuyệt đẹp ở Lào Cai. (Ảnh: Phạm Hậu/TTXVN)

Trong lĩnh vực quản lý tài nguyên, đất đai và môi trường, Lào Cai là địa phương hoàn thành sớm nhất cả nước Chiến dịch 120 ngày đo đạc, lập bản đồ địa chính, hồ sơ địa chính và xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai trên địa bàn toàn tỉnh. Trong 9 tháng, tỉnh cấp 29 giấy phép khai thác tài nguyên nước, cấp 5 giấy phép thăm dò và 4 giấy phép khai thác khoáng sản, đồng thời đấu giá thành công 12 điểm mỏ. Đây là những kết quả góp phần nâng cao hiệu quả quản lý tài nguyên, tạo cơ sở cho việc khai thác và sử dụng nguồn lực đất đai, khoáng sản phục vụ phát triển kinh tế.

Đầu tư công tạo động lực, đẩy nhanh các công trình hạ tầng chiến lược

Cùng với đà tăng trưởng của các ngành kinh tế, đầu tư công đang trở thành động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kết cấu hạ tầng và tạo dư địa tăng trưởng cho Lào Cai. Đến hết ngày 30/9/2026, tổng vốn đầu tư công giải ngân trên địa bàn đạt 8.740,2 tỷ đồng trong tổng số 12.266,4 tỷ đồng kế hoạch đã phân bổ, tương ứng 71,3%.

Đáng chú ý, đối với kế hoạch vốn do Thủ tướng Chính phủ giao, tỉnh đã giải ngân 7.476,1 tỷ đồng trên tổng số 8.432,8 tỷ đồng, đạt 88,7%. Nếu loại trừ phần vốn tiết kiệm 5% dành cho dự án đường sắt, tỷ lệ giải ngân đạt khoảng 92%, đưa Lào Cai vào nhóm 3 địa phương dẫn đầu cả nước. Toàn bộ chủ đầu tư đều đạt tỷ lệ giải ngân từ 75% trở lên.

Nhiều dự án giao thông trọng điểm được triển khai đồng loạt. Dự án thành phần 1 tuyến đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng đã khởi công; công tác chuẩn bị mặt bằng được thực hiện thông qua triển khai 38 khu tái định cư, bàn giao cọc mốc tuyến và 9/9 ga, trạm tác nghiệp trên chiều dài khoảng 143,68 km. Dự án mở rộng đoạn Yên Bái-Lào Cai thuộc cao tốc Nội Bài-Lào Cai đạt khoảng 65,78% giá trị thực hiện, trong khi dự án Cảng hàng không Sa Pa đã được phê duyệt hồ sơ mời thầu.

Bên cạnh giao thông, phát triển nhà ở xã hội cũng được chú trọng. Tỉnh đang triển khai 5 dự án với tổng quy mô 3.736 căn, hướng tới đáp ứng nhu cầu nhà ở của người dân và người lao động. Trong quý IV, Lào Cai đặt mục tiêu hoàn thành 1.000 căn nhà ở xã hội, đồng thời đẩy nhanh tiến độ các công trình trọng điểm, lựa chọn nhà đầu tư dự án Cảng hàng không Sa Pa và phối hợp khởi công Dự án thành phần 2 tuyến đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng.

Song song với phát triển hạ tầng, chính quyền địa phương hai cấp tiếp tục được củng cố, hoạt động hành chính cơ bản ổn định và thông suốt. Toàn tỉnh hiện có 99 xã, phường, với 100% Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã đi vào hoạt động. Lũy kế từ đầu năm, các cơ quan đã tiếp nhận 546.956 hồ sơ thủ tục hành chính; tỷ lệ giải quyết đúng và trước hạn đạt 98,22%. Trong giai đoạn từ ngày 15/6 đến 14/9/2026, tỷ lệ hồ sơ được tiếp nhận trực tuyến đạt 97,4%.

Chuyển đổi số tiếp tục được mở rộng trên toàn địa bàn. Lào Cai hiện có 5.164 trạm BTS, trong đó 632 trạm 5G; tỷ lệ phủ sóng 4G đạt 99,5% và 99% thôn có cáp quang. Nền tảng chính quyền số chính thức vận hành từ ngày 5/10/2026. Tỉnh cũng tiếp tục xử lý cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp đơn vị hành chính, đồng thời rà soát các văn bản quy phạm pháp luật được ban hành trước khi hợp nhất hai tỉnh nhằm bảo đảm tính thống nhất trong quản lý, điều hành.

Những kết quả về đầu tư công, hạ tầng và cải cách hành chính tạo nền tảng quan trọng để Lào Cai nâng cao năng lực kết nối vùng, thu hút đầu tư và cải thiện môi trường kinh doanh. Tuy nhiên, để hoàn thành các mục tiêu tăng trưởng đầy thách thức trong năm 2026, tỉnh cần tiếp tục nâng cao hiệu quả thực thi, tập trung nguồn lực cho các dự án có khả năng tạo giá trị gia tăng và tháo gỡ kịp thời những vướng mắc phát sinh.

Tập trung tháo gỡ điểm nghẽn, phấn đấu hoàn thành mục tiêu năm 2026

Bên cạnh kết quả kinh tế, các lĩnh vực văn hóa, giáo dục, y tế và an sinh xã hội của Lào Cai tiếp tục được triển khai đồng bộ, góp phần cải thiện chất lượng cuộc sống của người dân. Trong 9 tháng, tỉnh tổ chức 29 sự kiện văn hóa, lễ hội và du lịch gắn với sản phẩm “Điểm hẹn bản sắc Lào Cai;" đồng thời tổ chức 21/32 giải thể thao theo kế hoạch và đăng cai 5/6 giải thể thao quốc gia. Thể thao thành tích cao giành 220 huy chương tại các giải toàn quốc và 17 huy chương ở các giải khu vực, châu Á và thế giới.

Trong giáo dục, tỉnh hoàn thành sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục, hiện còn 473 cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên công lập, giảm 537 trường, tương đương 53,2% so với thời điểm 1/7/2025. Năm học 2025-2026, học sinh Lào Cai đạt 134 giải học sinh giỏi quốc gia, xếp thứ 8/34 tỉnh, thành phố. Tỉnh cũng khánh thành 4 trường phổ thông nội trú tiểu học và trung học cơ sở tại các xã biên giới Mường Khương, Pha Long, Y Tý và A Mú Sung, với tổng kinh phí 1.028,8 tỷ đồng. Tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt 70,75%.

Công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực. Tỷ lệ người dân được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí đạt 93,5%, vượt mục tiêu 75% do Tỉnh ủy giao đến hết quý 3. Tổng số lượt khám, chữa bệnh đạt gần 3,18 triệu lượt, tăng 19,6%; toàn bộ 29/29 cơ sở khám, chữa bệnh đã triển khai bệnh án điện tử. Tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế đạt 92,46% dân số.

Các chính sách an sinh xã hội được thực hiện kịp thời. Tỉnh hoàn thành hỗ trợ làm nhà cho 415/415 hộ ngoài Đề án xóa nhà tạm, nhà dột nát và xây mới, sửa chữa 149/149 căn nhà cho con đẻ của người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học.

Trong 9 tháng, địa phương giải quyết việc làm cho 10.104 lao động, trong đó có 474 người đi làm việc ở nước ngoài. Công tác đền ơn đáp nghĩa tiếp tục được quan tâm với việc trao 35.863 suất quà nhân dịp kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh-Liệt sỹ, tổ chức truy điệu, an táng 71 hài cốt liệt sỹ và hoàn thành lấy mẫu 1.262/1.262 mộ liệt sỹ.

Trên lĩnh vực quốc phòng, an ninh và đối ngoại, tình hình chính trị, trật tự an toàn xã hội cơ bản ổn định, chủ quyền biên giới quốc gia được bảo đảm. Tỉnh hoàn thành 100% chỉ tiêu tuyển chọn, gọi công dân nhập ngũ năm 2026. Hoạt động đối ngoại được triển khai theo hướng chủ động, thực chất, với điểm nhấn là Hội nghị hợp tác Hành lang kinh tế giữa Lào Cai, Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh và tỉnh Vân Nam (Trung Quốc) lần thứ XII; các hoạt động hợp tác với tỉnh Bò Kẹo của Lào và Ban Quản lý Khu kinh tế tự do Brest của Belarus.

Người dân Trấn Yên, Lào Cai phấn khởi thu kén tằm. (Ảnh: Đinh Thùy/TTXVN)

Bước vào quý 4, Lào Cai xác định đây là giai đoạn có ý nghĩa quyết định đối với việc hoàn thành các mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội cả năm. Tỉnh đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP năm 2026 đạt khoảng 10,1%, đòi hỏi tốc độ tăng trưởng quý 4 đạt khoảng 12,66%. Trong đó, công nghiệp-xây dựng cần tăng khoảng 19,15%, dịch vụ tăng 11,8%, còn nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 5,21%.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, tỉnh sẽ tập trung tháo gỡ khó khăn cho từng mỏ, dự án, doanh nghiệp và sản phẩm công nghiệp; bảo đảm Mỏ sắt Quý Xa vận hành ổn định, đẩy nhanh tiến độ các dự án chế biến khoáng sản, thủy điện và phát triển hạ tầng khu, cụm công nghiệp. Cùng với đó, địa phương quyết tâm giải ngân 100% kế hoạch vốn đầu tư công do Thủ tướng Chính phủ giao, tập trung vào 66 dự án trọng điểm và gắn kết quả giải ngân với trách nhiệm của người đứng đầu.

Trong lĩnh vực tài chính, ngân sách, Lào Cai phấn đấu thu ngân sách quý 4 đạt trên 8.000 tỷ đồng, đưa tổng thu cả năm lên 25.850 tỷ đồng. Công tác quản lý nguồn thu sẽ được thực hiện đến từng địa bàn, từng sắc thuế; đồng thời đẩy mạnh đấu giá quyền sử dụng đất, tạo quỹ đất sạch và tháo gỡ vướng mắc trong giải phóng mặt bằng để khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai.

Đối với kinh tế cửa khẩu và du lịch, tỉnh tập trung hoàn thiện đề án thí điểm Khu hợp tác kinh tế qua biên giới tại Cửa khẩu quốc tế đường bộ Lào Cai, đồng thời chuẩn bị khởi công dự án cửa khẩu thông minh tại lối thông quan cầu đường bộ Kim Thành, dự kiến ngày 18/11/2026. Các hoạt động quảng bá, kích cầu du lịch cuối năm cũng được tăng cường, hướng tới mục tiêu đón 12,74 triệu lượt khách trong cả năm.

Song song với các mục tiêu kinh tế, tỉnh tiếp tục bổ sung giáo viên còn thiếu, đẩy nhanh tiến độ xây dựng trường phổ thông nội trú tại các xã biên giới, phấn đấu đến hết quý 4 đạt tỷ lệ 100% dân số được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc. Công tác kiện toàn bộ máy, hoàn thiện cơ sở dữ liệu, xử lý tài sản công dôi dư và nâng cao hiệu quả chính quyền số cũng được xác định là nhiệm vụ trọng tâm. Quốc phòng, an ninh và trật tự an toàn xã hội tiếp tục được giữ vững, không để phát sinh điểm nóng.

Với nền tảng đạt được trong 9 tháng cùng các giải pháp điều hành tập trung vào đầu tư công, công nghiệp, kinh tế cửa khẩu, du lịch và cải cách hành chính, Lào Cai đang nỗ lực tận dụng tối đa dư địa tăng trưởng trong những tháng cuối năm. Việc triển khai đồng bộ các nhiệm vụ, gắn trách nhiệm với kết quả thực hiện và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực sẽ là yếu tố quan trọng để tỉnh phấn đấu hoàn thành các mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội năm 2026./.