Bộ trưởng Nội vụ: Địa phương có thể đề xuất sáp nhập để phát triển tốt hơn

Phát biểu tại phiên thảo luận tổ của Quốc hội về kinh tế - xã hội chiều nay, Bộ trưởng Nội vụ Nguyễn Tiến Hải cho biết, nhiều đại biểu, trong đó có cả lãnh đạo địa phương đặt vấn đề xã, phường có tiếp tục sáp nhập nữa không.

Vừa qua nước ta đã thực hiện cuộc cách mạng trong sắp xếp, tổ chức lại bộ máy, đến nay cơ bản là ổn định, tuy nhiên, Bộ trưởng chia sẻ vẫn chưa hoàn thiện.

Với địa phương, Bộ trưởng nêu rõ Ban Chấp hành Trung ương đã họp và kết luận về vấn đề này, theo đó, giao cho địa phương tự quyết định trên cơ sở tình hình thực tế.

Bộ trưởng Nội vụ Nguyễn Tiến Hải. Ảnh: Media QH

Nếu tỉnh, thành thấy trường hợp xã, phường nhỏ quá, không bảo đảm không gian và dư địa phát triển, đồng thời 2-3 xã gần nhau có điều kiện kinh tế, xã hội, văn hóa tương đồng, đi lại tương đối thuận thì có thể xem xét đề xuất sáp nhập để quy hoạch, phát triển tốt hơn. 

Địa phương bàn bạc, thống nhất trong tập thể lãnh đạo, cơ quan liên quan, lấy ý kiến nhân dân đồng thuận và thực hiện quy trình trình Trung ương xem xét, quyết định.

Ngược lại, nếu trước đây đã nhập 3-4 xã lại mà thấy địa bàn quá rộng và quá trình hoạt động có vướng mắc, khó khăn, cần chia tách thì địa phương phải chủ động tính toán, đề xuất.

Bộ trưởng Nội vụ cho biết phải nắm rõ chủ trương để thực hiện bởi hiện có tình trạng chờ Trung ương chỉ đạo, cũng có nơi chờ địa phương khác xem có thực hiện hay không.

Ông lưu ý từng địa phương phải chủ động đề xuất căn cứ tình hình thực tế, "địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm".

Trung ương không áp đặt

Hiện Bộ Nội vụ đang nghiên cứu để tham mưu Chính phủ, Bộ Chính trị chủ trương xây dựng xã, phường mang tính hạt nhân tiêu biểu - mô hình này không làm thay đổi cấp hành chính.

Bộ trưởng phân tích hướng nghiên cứu là Trung ương quy định nguyên tắc, tiêu chí chung còn việc lựa chọn xã, phường nào do địa phương quyết định, "trên không áp đặt".

Nghiên cứu bước đầu, Bộ trưởng cho biết một địa phương không nên lựa chọn quá nhiều, khoảng 3-4 xã, phường. Những xã, phường được chọn không nên có quy mô quá nhỏ và có điều kiện cơ bản tương đối tốt về hạ tầng, giao thông, thông tin liên lạc, cán bộ, chuyển đổi số...

"Quan trọng là xã, phường đó nằm ở vị trí tương đối trung tâm so với các xã, phường xung quanh để tập trung đầu tư hạ tầng, nhân lực, tổ chức quy hoạch có tính liên thông với các xã, phường lân cận. Khi xã, phường hạt nhân này phát triển sẽ kéo theo cả khu vực cùng đi lên", Bộ trưởng lưu ý.

Một hướng quy hoạch khác là xã, phường hạt nhân và các địa bàn lân cận có thể hình thành khu vực liên kết về đầu tư, sản xuất, nguyên liệu, vật liệu. Những nơi đó có lợi thế giao thông, công thương... được kết nối thành chuỗi liên hoàn, tạo điều kiện phát triển kinh tế, nâng cao đời sống xã hội.

Bộ Nội vụ sẽ báo cáo cấp có thẩm quyền và khi có thông tin chính thức sẽ có hướng dẫn cho địa phương triển khai.

Về khu kinh tế đặc biệt, Bộ trưởng chia sẻ số lượng không nhiều trên cả nước, mô hình này vẫn ở cấp cơ sở, không nâng thêm cấp hành chính.

Tuy nhiên loại hình này sẽ được tính toán về tổ chức bộ máy, cán bộ tương đối đặc biệt hơn so với các đơn vị hành chính cùng cấp.

"Bộ máy có thể khác hơn, biên chế có thể nhiều hơn. Đặc biệt sẽ được phân cấp, phân quyền rất mạnh. Có những nhiệm vụ hiện phân cấp thuộc cấp tỉnh nhưng tới đây có thể giao đơn vị cấp cơ sở tại khu kinh tế đặc biệt trực tiếp thực hiện", Bộ trưởng thông tin.

Nhấn mạnh đây là vấn đề mới, ông chia sẻ các khu kinh tế đặc biệt không nhất thiết tổ chức giống nhau. Do quy mô, điều kiện kinh tế, xã hội mỗi nơi khác nhau thì cách tổ chức, phân cấp, phân quyền cũng phải khác nhau.

Hiện Bộ Tài chính được giao nghiên cứu, xây dựng đề án, Bộ Nội vụ phối hợp tính toán các nội dung liên quan.