Lấy ý kiến về dự thảo dự án Luật đô thị đặc biệt: Mở khóa nguồn lực, tạo động lực tăng trưởng mới

Các đại biểu nhấn mạnh như vậy tại Hội thảo Lấy ý kiến doanh nghiệp về dự thảo dự án Luật đô thị đặc biệt do UBND TP. Hồ Chí Minh tổ chức ngày 27/5. Hội thảo do Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Văn Được và Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Mạnh Cường đồng chủ trì, với sự tham gia của các doanh nghiệp, tập đoàn trong và ngoài nước đang hoạt động trên địa bàn thành phố.

Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Văn Được phát biểu

Khi chính sách được luật hóa, doanh nghiệp sẽ yên tâm đầu tư hơn

Phát biểu mở đầu hội thảo, Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được khẳng định, TP. Hồ Chí Minh là địa phương có truyền thống đổi mới, đi đầu và năng động sáng tạo. Chính nhờ truyền thống này, các lãnh đạo tiền bối đã lãnh đạo kinh tế thành phố không ngừng phát triển. Điều này thể hiện qua tốc độ tăng trưởng của thành phố trong suốt 5 nhiệm kỳ liên tiếp luôn nằm ở mức hai con số.

Tuy nhiên, kể từ năm 2010 đến nay, tốc độ tăng trưởng của thành phố có dấu hiệu chững lại và không đạt mức hai con số. Gần đây, năm 2025, kinh tế đã có dấu hiệu tích cực hơn khi đạt 8,03% và đặc biệt là quý I/2026 đạt 8,57%.

Chủ tịch UBND thành phố nêu rõ, để đạt được những thành tựu này, sự ủng hộ, chỉ đạo và quan tâm giúp đỡ của Trung ương là rất lớn. Đặc biệt, thông qua những cơ chế đặc thù như Nghị quyết 98, Nghị quyết 260, Nghị quyết 188… đã tạo ra bệ phóng để thành phố phát triển, giúp kinh tế quý I/2026 đạt 8,57%. Dù vậy, những cơ chế đặc thù này chỉ có thời hạn, chưa tạo được niềm tin vững chắc, bền vững cho doanh nghiệp.

Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Văn Được phát biểu

Mới đây, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết 09 về xây dựng và phát triển TP. Hồ Chí Minh - đây là cơ hội rất lớn để thành phố bứt phá hơn nữa, đạt lại tốc độ tăng trưởng hai con số và phát triển nhanh, bền vững. Kèm theo đó, Trung ương đã cho phép thành phố xây dựng Luật Đô thị đặc biệt.

“Khi chính sách được luật hóa sẽ mang tính ổn định và bền vững, tạo ra niềm tin và môi trường đầu tư vững chắc hơn, doanh nghiệp cũng yên tâm đầu tư hơn. Từ đó, giúp thành phố và đất nước phát triển”, Chủ tịch UBND thành phố chia sẻ.

Theo Chủ tịch UBND thành phố, việc xây dựng Luật Đô thị đặc biệt, một mặt phải kế thừa những cơ chế đặc thù đã có của thành phố và Luật Thủ đô. Những cơ chế nào đã đáp ứng tốt, đã khẳng định được tính chân lý trong thực tiễn thì tiếp tục kế thừa. Cạnh đó, thành phố cũng mạnh dạn đề xuất những điểm mới, thậm chí vượt qua giới hạn hiện hữu để đảm bảo không gian cho sự phát triển.

Chủ tịch UBND thành phố đề nghị các doanh nghiệp mạnh dạn kiến nghị nhằm tạo ra một nền tảng thể chế vượt trội, đảm bảo cho sự tăng trưởng hai con số, phát triển nhanh và bền vững của TP. Hồ Chí Minh, đồng thời đảm bảo việc xây dựng thành phố trở thành siêu đô thị tầm cỡ quốc tế.

Cần bổ sung nhóm nội dung về đầu tư, vốn, các cơ chế thử nghiệm

ĐBQH Nguyễn Thế Duy (TP. Hồ Chí Minh) - Phó Chủ tịch HĐQT, Phó Tổng giám đốc Tập đoàn Đầu tư và Phát triển Công nghiệp Becamex phát biểu ý kiến tại hội thảo

Cho ý kiến tại hội thảo, ĐBQH Nguyễn Thế Duy (TP. Hồ Chí Minh) - Phó Chủ tịch HĐQT, Phó Tổng giám đốc Tập đoàn Đầu tư và Phát triển Công nghiệp Becamex cho rằng, việc xây dựng Luật Đô thị đặc biệt cho TP. Hồ Chí Minh là đặc biệt quan trọng ở thời điểm hiện tại, nhất là khi Bộ Chính trị vừa ban hành Nghị quyết 09 về xây dựng và phát triển thành phố trong kỷ nguyên mới với nhiều định hướng và mục tiêu lớn.

Theo đại diện Becamex, Nghị quyết 09 đã nhấn mạnh vai trò kinh tế của Nhà nước, yêu cầu nâng cao hiệu quả đối với các lĩnh vực then chốt. Doanh nghiệp Nhà nước không chỉ là một chủ thể kinh doanh mà còn là công cụ để Nhà nước phát triển các lĩnh vực chung cho địa phương như kinh doanh, kinh tế, hạ tầng, logistics, khu công nghiệp, y tế, giáo dục và các công trình trọng điểm...

"Nếu doanh nghiệp vẫn phải xin ý kiến từng giao dịch, từng khoản đầu tư, từng phương án tăng vốn sẽ khó đáp ứng yêu cầu của siêu đô thị và cạnh tranh quốc tế. Dự thảo luật cần bổ sung các nhóm nội dung về đầu tư, vốn, và các cơ chế thử nghiệm liên quan đến doanh nghiệp Nhà nước mà không bị giới hạn bởi ngành nghề, lĩnh vực" - Phó Chủ tịch HĐQT, Phó Tổng giám đốc Tập đoàn Đầu tư và Phát triển Công nghiệp Becamex bày tỏ.

Theo đó, TP. Hồ Chí Minh cần phát huy tốt hơn vai trò của các doanh nghiệp nhà nước chiến lược. Đây không chỉ là các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh thông thường, mà còn là những “cánh tay đầu tư” quan trọng. Nếu được trao cơ chế tự chủ phù hợp, đi kèm trách nhiệm giải trình, bảo toàn vốn và hậu kiểm minh bạch, các doanh nghiệp này có thể huy động thêm nguồn lực xã hội cho các dự án lớn, giảm áp lực ngân sách và tạo thêm giá trị cho cộng đồng.

Đại diện các doanh nghiệp tham dự hội thảo

Nhiều ý kiến tại hội thảo cũng cho rằng, TP. Hồ Chí Minh sau hợp nhất đang có dư địa phát triển rất lớn về không gian kinh tế, logistics, công nghiệp công nghệ cao và kinh tế biển. Vì vậy, Luật Đô thị đặc biệt cần cho phép thành phố mạnh dạn thí điểm các mô hình như khu thương mại tự do, khu logistics tích hợp, đô thị lấn biển, đô thị TOD hay các khu đổi mới sáng tạo có quy mô quốc tế.

Tuy nhiên, điều quan trọng là các mô hình này phải được vận hành theo hướng tạo ra giá trị lan tỏa cho toàn xã hội. Theo đại diện Becamex, một đô thị hiện đại không thể chỉ được đo bằng tốc độ tăng trưởng GDP hay số lượng dự án đầu tư, mà phải được đánh giá bằng mức độ hài lòng của người dân, khả năng tiếp cận nhà ở phù hợp, giao thông thuận tiện, không gian xanh, chất lượng giáo dục và hệ thống y tế.

Đại diện Công ty cổ phần quản lý quỹ VinaCapital cho rằng về phạm vi, cơ chế, chính sách thí điểm, TP. Hồ Chí Minh cần tính đến tính liên vùng chứ không gói gọn trong địa giới hành chính của một tỉnh, thành phố.

Dự thảo Luật đô thị đặc biệt hướng tới thúc đẩy phát triển hạ tầng chiến lược như năng lượng, giao thông, logistic và TOD. Những nội dung này đều có tính chất liên vùng, bao gồm các chuỗi dự án và hạ tầng có thể trải dài trên phạm vi hai tỉnh hoặc hơn. Do đó, nếu chỉ áp dụng cơ chế thí điểm trong phạm vi địa giới hành chính đô thị đặc biệt có khi sẽ dẫn đến tình trạng đứt gãy về mặt pháp lý, không có sự liên kết, không đạt được mục đích liên kết vùng, phát triển vùng.

Đại diện VinaCapital đề nghị Luật phải thể hiện rõ chính sách thí điểm như thế nào, nếu như những cơ chế, chính sách thí điểm đó liên quan đến nhà đầu tư, thẩm quyền của hai tỉnh hay hai thành phố trở lên thì cần xem xét đưa vào cụ thể.

Đề xuất mô hình khu thí điểm tự do đổi mới sáng tạo TP. Hồ Chí Minh

Quang cảnh hội thảo

Góp ý cho dự thảo, Đại diện Becamex cũng đề xuất mô hình khu thí điểm tự do đổi mới sáng tạo TP. Hồ Chí Minh. Khu vực này cần cơ chế đặc biệt được phép chủ động thực hiện các mô hình quản trị và giải pháp quản lý có giá trị cao đã được kiểm chứng thành công, thuộc thẩm quyền quản lý của UBND thành phố.

TP. Hồ Chí Minh là siêu đô thị lớn nhất Việt Nam, song các chính sách hiện hành tiếp cận từng phần, chưa đủ tạo đột phá có tính hệ thống cho hệ sinh thái công nghệ cao, vốn đòi hỏi đồng bộ về hạ tầng, nhân lực, tài chính, hải quan, dữ liệu, sở hữu trí tuệ. Bên cạnh đó, Khu thí điểm tự do đổi mới sáng tạo TP. Hồ Chí Minh cần hướng tới mục tiêu nâng cao vị thế của thành phố trong chuỗi giá trị công nghệ toàn cầu, chuyển từ gia công thiết kế sang sản xuất công nghệ cao. Đây cũng là nơi để thành phố phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và nhân tài.

Về lâu dài, ông Bùi Thế Duy cho rằng mô hình này sẽ tạo nền tảng giải quyết các thách thức phát triển, trở thành phòng thí nghiệm thể chế quốc gia, thử nghiệm các cơ chế, chính sách đột phá trước khi nhân rộng ra cả nước.

“Tất cả các đề xuất đều hướng đến một mục tiêu chung là mở khóa nguồn lực để phục vụ người dân tốt hơn. Luật Đô thị đặc biệt TP. Hồ Chí Minh vì vậy không phải là cơ chế ưu tiên cho riêng một địa phương mà là một công cụ thể chế để tạo động lực tăng trưởng mới cho cả nước”, đại diện Becamex nhấn mạnh.