Liên hợp quốc chỉ ra sáu 'điểm nghẽn' cản trở chuyển đổi số của các chính phủ

Ảnh minh họa: smartosc.com

Liên hợp quốc cho biết nhiều dự án chuyển đổi số trong khu vực công không đạt được mục tiêu dù chính phủ đã đầu tư đáng kể vào công nghệ.

Trong một bài viết phân tích các yếu tố cản trở, bà Milica Begovic, Phó giám đốc Trung tâm Kỹ thuật số, AI và Đổi mới của UNDP kiêm trưởng bộ phận chuyển đổi hệ thống và đổi mới; ông Alexandru Oprunenco, cố vấn đổi mới khu vực của UNDP châu Á - Thái Bình Dương; và ông Benjamin Bertelsen, quản lý chuyển đổi số thuộc Trung tâm Kỹ thuật số, AI và Đổi mới, đã nêu ra sáu “điểm nghẽn” liên kết với nhau đang cản trở quá trình chuyển đổi của chính phủ.

Các tác giả viết: “Trong quá trình theo đuổi chuyển đổi số khu vực công, dường như trọng tâm thường đặt vào yếu tố ‘kỹ thuật số’ nhiều hơn là chuyển đổi. Dù không có công thức chung, nhưng nhiều chính phủ nhận thấy khó cưỡng lại sức hấp dẫn của các giải pháp nhanh, công nghệ tốt hơn và sự kỳ diệu của AI, trong khi xem nhẹ việc tái tư duy chính sách, cung cấp dịch vụ và các kết quả mà người dân quan tâm”.

Một trong những vấn đề lớn nhất được xác định thông qua hoạt động hợp tác giữa UNDP và các chính phủ là thiếu định hướng chính sách, hay thiếu liên kết giữa các sáng kiến kỹ thuật số và chiến lược cải cách chính phủ rộng hơn.

Theo bài viết, nhiều dự án được xem là các chương trình công nghệ độc lập thay vì cơ chế nhằm cải thiện việc thực thi chính sách, dịch vụ công và hiệu quả hoạt động trong toàn bộ chính phủ.

Tài trợ và phân mảnh

Phân tích cũng chỉ ra các thách thức liên quan tới “cấu trúc tài trợ” cho các sáng kiến kỹ thuật số, cho rằng các chính phủ thường phụ thuộc vào những khoản đầu tư vốn lớn một lần, dù các hệ thống cần được cập nhật liên tục, tăng cường bảo mật và tái thiết kế dịch vụ.

Các tác giả cho biết: “Điều cần thiết là chuyển sang các dòng tài trợ liên tục theo kiểu sản phẩm cho các dịch vụ số, coi chúng không phải các dự án xây dựng có ngày kết thúc mà là các thể chế công cần được đầu tư và duy trì liên tục để giữ hiệu quả hoạt động”.

Tình trạng phân mảnh thể chế, hay vấn đề chồng chéo nhiệm vụ, cũng được nhấn mạnh là một trở ngại và ảnh hưởng đáng kể tới trải nghiệm của người dân.

Các tác giả viết: “Khi không có một chủ thể duy nhất chịu trách nhiệm cho toàn bộ trải nghiệm từ đầu tới cuối, bất kỳ chủ thể nào cũng khó xác định và xử lý những điểm mà trải nghiệm đó bị gián đoạn, từ đó khó thiết kế các dịch vụ số hiệu quả”. Các tác giả kêu gọi các chính phủ áp dụng các cơ chế liên ngành như chỉ số kết quả dùng chung, ngân sách chung cho các dịch vụ liên bộ, các thể chế vận hành theo sứ mệnh và các đơn vị quản lý dịch vụ “có phạm vi thực sự vượt qua ranh giới thể chế”.

Rào cản chia sẻ dữ liệu

Một “điểm nghẽn” khác được xác định là “xem dữ liệu như lãnh địa riêng”, khiến dữ liệu không thể được chia sẻ trong toàn bộ chính phủ.

Dù nhiều chính phủ có đủ năng lực kỹ thuật để chia sẻ thông tin giữa các cơ quan, các tác giả cho rằng những rào cản pháp lý, quản trị và thể chế thường hạn chế các nỗ lực này.

Họ lưu ý rằng các quốc gia đạt tiến bộ đáng kể như Estonia với X-Road và Singapore với các khuôn khổ dữ liệu đã làm được điều đó không chủ yếu nhờ đổi mới kỹ thuật mà thông qua quyết định chính trị có chủ đích nhằm coi dữ liệu là hạ tầng công dùng chung.

Bài viết cũng đề cập tới thách thức kéo dài liên quan tới nguồn nhân lực và sự cạnh tranh thu hút nhân tài kỹ thuật số, khi các chính phủ gặp khó khăn trong việc cạnh tranh với mức lương và cơ hội thăng tiến nghề nghiệp của khu vực tư nhân.

Các tác giả nhấn mạnh ngày càng nhiều quốc gia đang cải cách nền công vụ và thành lập các tổ chức kiểu tiện ích công mới có tính linh hoạt cao hơn trong việc xác định lộ trình nghề nghiệp, thang lương, phương thức làm việc và cơ cấu nội bộ để thu hút nhân tài. Các ví dụ được nêu gồm Open Government Products của Singapore, Irembo của Rwanda và Techo Startup Centre của Campuchia.

Mua sắm cho chuyển đổi số

Điểm nghẽn cuối cùng được xác định là mua sắm để đối phó rủi ro, thay vì bất định, khi các chính phủ xác định các thông số kỹ thuật quá chi tiết từ quá sớm, tạo nguy cơ hệ thống đã lỗi thời trước khi được triển khai.

Các tác giả cho biết dù các phương pháp linh hoạt và khuôn khổ mua sắm đang hướng tới giải quyết vấn đề này, nhưng vẫn cần thêm cải cách và thay đổi văn hóa.

Họ kết luận rằng không có điểm nghẽn nào chắc chắn sẽ làm đổ vỡ một dự án riêng lẻ, nhưng mỗi điểm đều tạo ra một loại thuế vô hình đối với mọi dự án trong danh mục.

Tuy nhiên, các tác giả cho rằng giải quyết được bất kỳ điểm nào trong số này cũng sẽ đồng thời tháo gỡ tiến trình ở nhiều lĩnh vực khác.

Phân tích của UNDP phản ánh các chủ đề cũng xuất hiện trong nghiên cứu của Diễn đàn Chính phủ Toàn cầu với các lãnh đạo cấp cao khu vực công trên toàn cầu, gồm nhu cầu hiện đại hóa tài trợ, tăng cường lãnh đạo số và xây dựng cơ cấu hợp tác.