Liên kết sản xuất, giảm rủi ro cho người chăn nuôi
Trong bối cảnh giá thức ăn chăn nuôi, con giống và nhiều loại vật tư đầu vào thường xuyên biến động, dịch bệnh và thị trường tiêu thụ vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro. Việc hình thành các chuỗi liên kết từ sản xuất đến tiêu thụ đang được xem là hướng đi quan trọng, giúp người chăn nuôi chủ động đầu vào, nâng cao chất lượng sản phẩm và giảm áp lực về thị trường.

Trang trại xã Yên Phú thực hiện chăn nuôi gia công.
Nhiều năm trước đây, hoạt động chăn nuôi gà ở xã Xuân Hồng (nay là xã Thọ Xuân) phần lớn manh mún, nhỏ lẻ, chủ yếu tiêu thụ trong địa phương hoặc bán cho thương lái nên giá cả bấp bênh. Người chăn nuôi quen với cảm giác thấp thỏm giá cả bấp bênh, hoặc khi giá cao lại thiếu hàng. Năm 2024, HTX Sản xuất và chế biến gà quê Xuân Hồng thành lập với mục tiêu cùng các hộ chăn nuôi gà ri trên địa bàn xây dựng quy trình nuôi an toàn sinh học, hình thành thương hiệu và ổn định đầu ra cho sản phẩm. Anh Trịnh Phú Tuấn, giám đốc HTX cho biết: “Là chủ trang trại chăn nuôi gà, tôi hiểu rất rõ những khó khăn của người chăn nuôi trong bối cảnh hiện nay. HTX đã trực tiếp hỗ trợ thành viên con giống, thức ăn chăn nuôi, thuốc thú y; hướng dẫn kỹ thuật, giám sát quy trình chăm sóc, phòng chống dịch bệnh theo tiêu chuẩn VietGAP... và bao tiêu sản phẩm. Từ chuồng nuôi nhỏ đến những trang trại quy mô lớn, HTX đều hướng dẫn người dân chăn nuôi trên nền đệm lót sinh học, thực hiện nghiêm ngặt việc tiêu độc, khử trùng chuồng trại, tiêm phòng vắc-xin đầy đủ...”.
Không còn lo về đầu ra sản phẩm, các thành viên HTX và người dân chú trọng thực hiện các giải pháp để nâng cao chất lượng sản phẩm như thức ăn đạt chuẩn, không chứa chất cấm hay kháng sinh dư thừa; nguồn nước uống sạch, áp dụng an toàn sinh học, tuân thủ lịch tiêm phòng vắc-xin, thường xuyên vệ sinh, phun tiêu độc khử trùng chuồng trại... Bên cạnh đó, đáp ứng các tiêu chuẩn về sản phẩm của HTX như lựa chọn giống gà ri thuần, nuôi tối thiểu 6 tháng, đạt trọng lượng từ 1,8 - 2 kg/con. Với hình thức nuôi gối đầu giữa các hộ thành viên, mỗi năm, HTX cung ứng ra thị trường khoảng 60.000 tấn gà thương phẩm, sản phẩm được chứng nhận đạt tiêu chuẩn VietGAP.
Bên cạnh các tổ hợp tác, HTX, trên địa bàn tỉnh cũng có 72 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực chăn nuôi. Trong đó, các doanh nghiệp như Công ty CP Nông sản Phú Gia, Công ty TNHH Japfa
Comfeed Việt Nam, Công ty CP Chăn nuôi C.P Việt Nam... đã hình thành chuỗi chăn nuôi gia công, mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn chăn nuôi truyền thống. Các doanh nghiệp lớn có sự quản lý chặt chẽ từ con giống, dịch bệnh đến khi xuất chuồng, giúp người dân tiếp cận với khoa học - kỹ thuật, tăng tính cạnh tranh và bám sát nhu cầu thị trường của sản phẩm.
Xã Nga Sơn có nhiều trang trại chăn nuôi gà theo hình thức gia công thông qua các chuỗi liên kết với doanh nghiệp. Chị Thiệu Thị Hương, chủ trang trại hiện đang liên kết chăn nuôi với Công ty CP Chăn nuôi C.P Việt Nam cho biết: “Gia đình tôi được công ty hỗ trợ hệ thống máng ăn, nước tự động, chuyển giao kỹ thuật chăm sóc và được cung cứng con giống, thức ăn theo hình thức trả chậm và cam kết thu mua sản phẩm đạt chất lượng... Tuy nhiên, với hình thức này, người chăn nuôi cần có kinh nghiệm sản xuất để chăm sóc con nuôi đạt được yêu cầu về chất lượng, số lượng sản phẩm đã ký kết trong hợp đồng. Bên cạnh đó, phải có vốn đầu tư lớn để chủ động đầu tư các loại máy móc, nâng cấp đường dây điện, xây dựng chuồng trại bảo đảm tiêu chuẩn kỹ thuật”.
Hiện nay, trên địa bàn tỉnh có 2 phương thức liên kết sản xuất phổ biến đó là theo chuỗi giá trị khép kín và theo chuỗi liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm, nhiều tổ chức, cá nhân cùng liên kết với nhau để chăn nuôi và tiêu thụ sản phẩm con nuôi theo hợp đồng như gà, lợn ngoại hướng nạc...
Đánh giá về phát triển chăn nuôi theo chuỗi trên địa bàn tỉnh, ông Lương Xuân Vũ, Chi cục Trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y Thanh Hóa, cho biết: “Các chuỗi liên kết hoạt động đã khẳng định được hiệu quả, giúp các thành phần tham gia chia sẻ quyền lợi và trách nhiệm với nhau. Vì vậy, tỉnh đã và đang tạo điều kiện để các doanh nghiệp, tập đoàn lớn xây dựng nhà máy, ký kết hợp đồng liên kết sản xuất với các trang trại, hộ chăn nuôi, đảm nhiệm vai trò tổ chức sản xuất, cung ứng tiến bộ khoa học - kỹ thuật và thị trường tiêu thụ... Tuy nhiên, để liên kết thực sự trở thành “điểm tựa” cho người chăn nuôi, cần phải bảo đảm lợi ích hài hòa giữa các bên; người dân cần tuân thủ quy trình sản xuất, bảo đảm chất lượng và sản lượng theo thỏa thuận; chủ động đầu tư cơ sở hạ tầng, máy móc hiện đại, tuân thủ đúng điều kiện ký kết hợp đồng với công ty, doanh nghiệp... HTX, tổ hợp tác cần thực hiện đúng cam kết về cung ứng vật tư, hỗ trợ kỹ thuật và thu mua sản phẩm. Các địa phương cần xây dựng quy hoạch chi tiết cho các vùng phát triển sản xuất chăn nuôi phù hợp; tạo điều kiện thông thoáng để thu hút các doanh nghiệp đầu tư phát triển chăn nuôi".
