Liên minh châu Âu chuẩn bị cho gián đoạn kéo dài, 194 tỷ USD 'bốc hơi' khỏi Trung Đông

Liên minh châu Âu (EU) cảnh báo các chính phủ thành viên cần chuẩn bị cho khả năng thị trường năng lượng bị gián đoạn kéo dài do cuộc chiến tại Iran. Thông điệp được lãnh đạo năng lượng của khối gửi tới các bộ trưởng trước thềm cuộc họp khẩn ngày 31/3.

Lượng nhiên liệu máy bay nhập khẩu của châu Âu giảm mạnh vì xung đột Trung Đông. (Ảnh: Reuters)

Lượng nhiên liệu máy bay nhập khẩu của châu Âu giảm mạnh vì xung đột Trung Đông. (Ảnh: Reuters)

Reuters dẫn nội dung bức thư đề ngày 30/3 cho biết, quan chức phụ trách năng lượng EU Dan Jorgensen khuyến khích các chính phủ “có sự chuẩn bị kịp thời nhằm ứng phó với nguy cơ gián đoạn kéo dài”.

Tình trạng phụ thuộc lớn vào nhiên liệu nhập khẩu khiến châu Âu dễ bị tác động bởi xung đột Trung Đông. Giá khí đốt tại châu Âu đã tăng hơn 70% kể từ khi cuộc chiến Mỹ - Israel với Iran bắt đầu hôm 28/2.

Nguồn cung dầu thô và khí tự nhiên của EU không bị ảnh hưởng trực tiếp bởi việc đóng cửa eo biển Hormuz, do phần lớn năng lượng của châu Âu được nhập khẩu từ các nhà cung cấp ngoài Trung Đông.

Tuy nhiên, ông Jorgensen cho biết Brussels đặc biệt lo ngại về nguồn cung các sản phẩm dầu tinh chế như nhiên liệu máy bay và dầu diesel trong ngắn hạn. Nhiên liệu máy bay là mặt hàng dễ tổn thương nhất.

Những lô hàng dầu hỏa cuối cùng đi qua eo biển Hormuz trước khi tuyến đường này bị đóng sẽ tới châu Âu vào khoảng ngày 10/4. Theo các chuyên gia, kho dự trữ của các nước châu Âu có thể đáp ứng nhu cầu trong khoảng 3 tháng.

Tuy vậy, ông Jorgensen cảnh báo lượng dự trữ có thể giảm xuống mức gây ra tình trạng thiếu hụt cục bộ hoặc khiến giá cả tăng cao và biến động mạnh.

EU hiện nhập khoảng 15% dầu hỏa từ Trung Đông, nhưng mức độ phụ thuộc thực tế còn lớn hơn, do khối này cũng nhập khẩu từ các nhà máy lọc dầu ở Ấn Độ sử dụng dầu thô Trung Đông.

Đối với Trung Đông, đánh giá mới của Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP) vừa cảnh báo về những hệ lụy kinh tế nghiêm trọng trên toàn khu vực do cuộc chiến Iran, khi GDP của các quốc gia Ả-rập có thể giảm tới 6%.

Báo cáo ước tính thiệt hại của khu vực này từ 120 tỷ - 194 tỷ USD, do gián đoạn dòng chảy năng lượng, các tuyến thương mại và thị trường tài chính, tạo ra hiệu ứng lan tỏa vượt xa chiến trường.

UNDP nhận định: “Tình trạng leo thang đang biến một cuộc xung đột cục bộ thành cú sốc hệ thống mang tính khu vực”, khi khối lượng vận tải biển sụt giảm, chi phí bảo hiểm tăng cao và giá dầu biến động mạnh ảnh hưởng tới các nền kinh tế có sự gắn kết.

Tác động được dự báo không đồng đều nhưng rất nghiêm trọng. Các nền kinh tế vùng Vịnh và vùng Levant (gồm Syria, Li-băng, Jordan, Israel và Palestine) sẽ chịu ảnh hưởng nặng nề nhất, với mức giảm GDP có thể lên tới hơn 8%. Đầu tư và thương mại cũng suy giảm mạnh, trong khi lạm phát và chi phí vay gia tăng.

Trên toàn khu vực, gần 4 triệu người có thể rơi vào cảnh nghèo đói khi giá thực phẩm và năng lượng tăng làm xói mòn thu nhập hộ gia đình.

Trong khi đó, báo cáo dự đoán Iran chịu suy thoái sâu hơn, với nền kinh tế có thể giảm tới 10%, kéo theo hàng triệu người rơi vào nghèo đói khi cơ sở hạ tầng năng lượng và hoạt động thương mại bị gián đoạn.

Bình Giang

Nguồn Tiền Phong: https://tienphong.vn/lien-minh-chau-au-chuan-bi-cho-gian-doan-keo-dai-194-ty-usd-boc-hoi-khoi-trung-dong-post1832004.tpo