Linh thiêng đền Rồng - đền Nước: Nơi linh khí hội tụ giữa lòng xứ Thanh

Nằm nép mình dưới chân dãy núi Tam Điệp hùng vĩ, thuộc địa bàn xã Hà Long, cụm di tích đền Rồng - đền Nước không chỉ là một thắng tích kỳ thú của thiên nhiên mà còn là chốn tâm linh huyền bí, nơi linh khí đất trời hội tụ. Trải qua bao thăng trầm của lịch sử, ngôi đền vẫn đứng đó như một minh chứng cho sức sống mãnh liệt của tín ngưỡng thờ Mẫu và đạo lý "uống nước nhớ nguồn" của dân tộc.

Người Việt xưa nay luôn coi rồng là biểu tượng của sự linh thiêng, là cội nguồn của sự sống gắn liền với truyền thuyết "Con Rồng cháu Tiên". Chính vì vậy, những vùng đất có địa thế đặc biệt thường được nhân dân ưu ái đặt tên gắn với hình tượng này. Đền Rồng tọa lạc ngay sát chân núi Rồng, nơi được xem như nằm dưới "Hàm Long" (đầu rồng) ở cửa ngõ phía Bắc của xứ Thanh.

Đền Rồng thơ mộng mà huyền bí.

Đền Rồng có địa thế "tựa sơn, hướng thủy" đầy ngoạn mục. Phía sau là ngọn núi đá thuộc dãy Tam Điệp dựng đứng sừng sững, những vách đá nhấp nhô tựa như lớp vảy rồng quanh co uốn lượn. Phía trước đền là dòng suối Khe Năn quanh năm nước trong xanh, chảy hiền hòa như dải lụa mềm vắt qua cầu. Cách đó không xa, men theo lối nhỏ bên sườn núi khoảng 500m là đền Nước. Nếu đền Rồng tựa vào núi thì đền Nước lại nằm sát bên hang đá, đầu nguồn của dòng suối Khe Năn, nơi dòng nước mát lành khởi nguồn, tượng trưng cho sự sinh sôi và che chở của mẹ thiên nhiên.

Sự linh thiêng của cụm di tích này trước hết bắt nguồn từ hệ thống thờ tự đậm chất nhân văn. Đền Rồng là nơi phụng thờ Mẫu Thượng Ngàn, vị mẫu đệ nhị cai quản miền rừng núi. Bà là người gắn bó mật thiết với cỏ cây, muông thú, là vị thần hộ mệnh cho những người dân lao động nơi thâm sơn cùng cốc. Với người dân Hà Long, Mẫu Thượng Ngàn không chỉ là một vị thần trong truyền thuyết mà còn là điểm tựa tinh thần giúp họ vượt qua những khó khăn của thiên tai, rừng thiêng nước độc.

Đền Nước nằm dưới sườn núi, hướng ra con suối trong vắt quanh năm.

Trong khi đó, đền Nước là nơi thờ Mẫu Thoải, vị thần trị vì vùng sông nước, xuất thân từ dòng dõi Long Vương. Quyền năng của Mẫu trải khắp các dòng sông, con suối. Nhân dân mỗi khi đi qua vùng sông nước hay trước mùa vụ tưới tiêu đều thành kính khấn cầu Mẫu phù hộ cho hành trình bình an, mưa thuận gió hòa.

Điều đặc biệt trong không gian tâm linh nơi đây chính là sự giao thoa văn hóa sâu sắc. Bên cạnh các tòa Mẫu, di tích còn có cung riêng thờ Đức Thánh Trần, vị anh hùng dân tộc được nhân dân tôn thánh, thể hiện lòng tôn kính với những người có công với nước. Thêm vào đó, sự hiện diện của ban thờ Phật trong hệ thống đền Mẫu cho thấy sự dung hợp nhuần nhuyễn giữa đạo Phật và tín ngưỡng dân gian, tạo nên một không gian thờ tự đa dạng nhưng thống nhất trong tinh thần hướng thiện.

Hằng năm, vào ngày 24/2 âm lịch, lễ hội đền Rồng - đền Nước lại được tổ chức linh đình.

Sự linh thiêng của đền Rồng - đền Nước không chỉ nằm ở phong cảnh hay tín ngưỡng, mà còn được bồi đắp bởi những huyền tích gắn liền với vận mệnh dân tộc. Tương truyền, các vị Thánh Mẫu báo mộng cho các quan tướng hoàng đế đi đánh đông dẹp bắc, mở mang bờ cõi. Những câu chuyện thực thực hư hư ấy đã dệt nên một tấm áo huyền bí, khiến ngôi đền càng trở nên tôn nghiêm trong mắt du khách thập phương.

Hằng năm, vào ngày 24/2 âm lịch, lễ hội đền Rồng - đền Nước lại được tổ chức linh đình. Nghi thức rước kiệu từ đền Rồng sang đền Nước giữa không gian núi rừng trùng điệp thu hút hàng ngàn lượt khách. Đó không chỉ là dịp để người dân cầu mong "nhân khang vật thịnh", mùa màng bội thu mà còn là dịp để hậu thế tìm về cội nguồn, chiêm ngưỡng những nét tinh hoa trong nghệ thuật điêu khắc truyền thống còn lưu giữ qua các hiện vật như chân tảng, khay mịch...

Nghi thức rước kiệu giữa không gian núi rừng trùng điệp thu hút hàng ngàn lượt khách.

Được xếp hạng Di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh, đền Rồng - đền Nước ngày nay khoác lên mình diện mạo khang trang nhờ sự chung tay đóng góp của chính quyền và nhân dân. Giữa nhịp sống hối hả, bước chân vào khuôn viên đền, lắng nghe tiếng suối chảy róc rách và mùi hương trầm thoang thoảng, con người ta như rũ bỏ được mọi ưu phiền, thấy lòng mình thanh tịnh và bình an lạ thường.

Có thể nói, cụm di tích đền Rồng - đền Nước không chỉ là một thắng cảnh hữu tình của xứ Thanh mà còn là một "bảo tàng" sống động về văn hóa và tín ngưỡng. Sự linh thiêng nơi đây được xây dựng từ vẻ đẹp của thiên nhiên, từ những trang sử hào hùng và từ chính niềm tin bất diệt của con người vào sự che chở của các bậc thánh nhân.

Ngọc Hưng