Loạt kiến nghị của doanh nghiệp tại cuộc gặp đầu tiên với Thường trực Chính phủ khóa mới

Sáng 18/7 tại trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì Hội nghị Thường trực Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp có chủ đề "Tháo gỡ điểm nghẽn - Khơi thông nguồn lực - Thúc đẩy tăng trưởng".

Đây là lần đầu tiên Thường trực Chính phủ khóa mới gặp mặt cộng đồng doanh nghiệp - lực lượng tiên phong trên mặt trận kinh tế, trực tiếp tạo động lực cho tăng trưởng, việc làm, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Tại hội nghị, đại diện các khối doanh nghiệp đã nêu kiến nghị với Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ nhằm đóng góp chung vào mục tiêu tăng trưởng 2 con số.

Kiến nghị của các đại diện doanh nghiệp Nhà nước

Trung tướng Tào Đức Thắng - Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Tập đoàn Viettel đặc biệt quan tâm đến 2 nhóm giải pháp cho khối doanh nghiệp Nhà nước tại báo cáo của Bộ Tài chính.

Một là giải pháp hoàn thiện các danh mục doanh nghiệp Nhà nước mạnh, quy mô lớn, có vai trò dẫn dắt trong ngành, lĩnh vực then chốt, chiến lược của nền kinh tế.

Ông Thắng đề nghị Chính phủ sớm ban hành danh mục này, đồng thời xác định rõ doanh nghiệp đầu tàu trong từng lĩnh vực và giao những nhiệm vụ chiến lược cụ thể, phù hợp với năng lực, lợi thế của từng doanh nghiệp.

Trung tướng Tào Đức Thắng - Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Tập đoàn Viettel (Ảnh: VGP).

Theo Chủ tịch Viettel, khi đã xác định là doanh nghiệp đầu tàu thì ngoài mục tiêu về sản xuất kinh doanh, cần được giao thêm những nhiệm vụ mang ý nghĩa chiến lược quốc gia như: Dẫn dắt về công nghệ, phát triển chuỗi cung ứng trong nước, mở rộng thị trường quốc tế, làm chủ các công nghệ chiến lược, tạo ra các sản phẩm công nghệ chiến lược, tham gia các dự án trọng điểm quốc gia. Có như vậy, doanh nghiệp Nhà nước mới thực sự phát huy được vai trò dẫn dắt và tạo động lực cho nền kinh tế.

Hai là về giải pháp phát huy vai trò của doanh nghiệp Nhà nước với tư cách là người mua lớn, người đặt hàng lớn để tạo ra thị trường cho doanh nghiệp trong nước. Đây là một chủ trương rất đúng và rất trúng.

Tuy nhiên, để chủ trương này đi vào thực tiễn, ông Thắng kiến nghị Chính phủ sớm ban hành các cơ chế hướng dẫn cụ thể về tiêu chí, phương thức tổ chức thực hiện, cũng như là cơ chế khuyến khích các doanh nghiệp Nhà nước ưu tiên sử dụng sản phẩm, dịch vụ của doanh nghiệp Việt Nam đáp ứng các yêu cầu về chất lượng và năng lực.

Bên cạnh đó, Chính phủ có thể nghiên cứu giao thêm cho các doanh nghiệp đầu tàu một số chỉ tiêu phản ánh mức độ lan tỏa với nền kinh tế như là: số lượng doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia chuỗi cung ứng, tỉ lệ nội địa hóa, giá trị mua sắm trong nước, số doanh nghiệp công nghệ được hỗ trợ phát triển sản phẩm.

"Mục tiêu là mỗi dự án của doanh nghiệp đầu tàu không chỉ tạo ra sự tăng trưởng cho riêng doanh nghiệp đó mà còn kéo theo sự phát triển của hệ sinh thái doanh nghiệp Việt Nam, để một đồng vốn đầu tư của doanh nghiệp Nhà nước có thể dẫn dắt được nhiều đồng vốn của doanh nghiệp tư nhân và xã hội", ông Thắng nói.

Ông Thắng cho rằng, cần cơ chế, chính sách đủ mạnh để hình thành một đội ngũ doanh nghiệp công nghệ đầu tàu của quốc gia, trong đó có Viettel, VNPT, MobiFone, FPT, CMC,... và được giao nhiệm vụ, được trao cơ chế và được tạo điều kiện tham gia phát triển các công nghệ chiến lược, sản phẩm chiến lược quốc gia.

Chủ tịch Tập đoàn Công nghiệp năng lượng Việt Nam (Petrovietnam) Lê Ngọc Sơn (Ảnh: VGP).

Trong khi đó, ông Lê Ngọc Sơn - Chủ tịch Tập đoàn Công nghiệp năng lượng Việt Nam (Petrovietnam) kiến nghị Chính phủ sớm trình Quốc hội thông qua Luật Dầu khí sửa đổi, tạo hành lang pháp lý ổn định cho đầu tư và phát triển ngành dầu khí. Đồng thời, tiếp tục hoàn thiện Luật Điện lực theo hướng đồng bộ, khả thi; tổ chức quản lý phát triển điện gió ngoài khơi theo mô hình tương đồng với quản lý hoạt động dầu khí ngoài khơi; xác định rõ cơ quan đầu mối chịu trách nhiệm.

Ông cũng kiến nghị Thủ tướng Chính phủ sớm cụ thể hóa Nghị quyết 70 bằng các cơ chế, chính sách cho lĩnh vực năng lượng; tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, vốn, cơ chế giá và thủ tục đối với các dự án năng lượng trọng điểm.

Đặc biệt, trong bối cảnh xung đột Trung Đông đang làm gián đoạn khoảng 20% nguồn cung dầu thô và LNG toàn cầu như báo cáo trung tâm đã nêu, kiến nghị sớm hoàn thiện khung pháp lý về dự trữ năng lượng quốc gia, trước hết là dự trữ dầu thô chiến lược.

"Đề xuất giao cho PetroVietnam nghiên cứu hợp tác đầu tư với các đối tác trong và ngoài nước để vận hành hệ thống kho dự trữ dầu thô quốc gia nhằm gắn với các trung tâm lọc hóa dầu, năng lượng hiện hữu, nâng cao tính tự chủ và khả năng ứng phó của nền kinh tế trước các cú sốc năng lượng", ông Sơn nói.

Petrovietnam cũng xin đề xuất một cơ chế để tạo sức lan tỏa cho toàn nền kinh tế, phát huy vai trò của các tập đoàn Nhà nước đầu tàu. Đó là cho phép chủ động thiết kế chuỗi liên kết với hai khu vực doanh nghiệp gồm doanh nghiệp tư nhân trong nước, doanh nghiệp nước ngoài tại các dự án năng lượng quy mô lớn như là chuỗi dự án khí điện Lô B, hạ tầng về điện khí LNG và điện gió ngoài khơi.

Ông Nguyễn Thanh Tùng - Chủ tịch Hội đồng quản trị Vietcombank (Ảnh: VGP).

Chủ tịch HĐQT Vietcombank Nguyễn Thanh Tùng cho biết, ngân hàng hiện đối mặt với 5 nhóm khó khăn, gồm: bảo đảm nguồn vốn cho tăng trưởng tín dụng; mất cân đối nguồn vốn; chi phí vốn có xu hướng tăng; áp lực về nguồn cung ngoại tệ, tỉ giá; cùng những vướng mắc liên quan đến tài sản bảo đảm và quy hoạch địa phương ảnh hưởng đến tài sản thế chấp.

Theo ông, để đạt mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên, tỉ lệ đầu tư cần đạt khoảng 40% GDP, trong khi tỉ lệ tiết kiệm trong nước mới khoảng 36,5%, khiến nguồn vốn trong nước khó đáp ứng nhu cầu tín dụng, nhất là cho các dự án quy mô lớn.

Về giải pháp đối với nguồn vốn, ông Tùng đề xuất cho phép trong thời gian tới Bộ Tài chính có thể phát hành trái phiếu quốc tế. Với uy tín của Việt Nam hiện nay, trái phiếu quốc tế sẽ được lãi suất tốt, thay vì để các doanh nghiệp tự đi huy động như hiện nay.

Kiến nghị của doanh nghiệp tư nhân

Bà Nguyễn Thị Nga - Quyền Chủ tịch Hội Doanh nhân Tư nhân Việt Nam, Chủ tịch Tập đoàn BRG, Phó Chủ tịch Thường trực SeABank, đề xuất nâng cao hiệu quả thực thi chính sách tài khóa, tiền tệ và phát triển tín dụng xanh thông qua hoàn thiện cơ chế hỗ trợ lãi suất 2%/năm đối với các dự án xanh, kinh tế tuần hoàn; triển khai thống nhất Danh mục phân loại tín dụng xanh quốc gia; ban hành hướng dẫn cụ thể về hồ sơ, quy trình xác nhận và cơ chế cập nhật danh mục.

Đồng thời nghiên cứu các cơ chế hỗ trợ tổ chức tín dụng như tái cấp vốn ưu đãi, chia sẻ rủi ro và huy động nguồn vốn dài hạn.

Bà Nguyễn Thị Nga, Quyền Chủ tịch Hội Doanh nhân Tư nhân Việt Nam, Chủ tịch Tập đoàn BRG, Phó Chủ tịch thường trực SeABank (Ảnh: VGP).

Bà Nga cũng kiến nghị xây dựng Chương trình quốc gia phát triển chuỗi cung ứng hàng Việt; ban hành cơ chế khuyến khích doanh nghiệp lớn hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và hợp tác xã về tiêu chuẩn chất lượng, chuyển giao công nghệ, logistics và kết nối tiêu thụ; nghiên cứu thí điểm cơ chế đặc thù cho các tổ hợp thương mại, du lịch, vui chơi giải trí quy mô lớn, phát triển kinh tế đêm, đẩy nhanh hoàn thuế VAT tại chỗ cho khách quốc tế và nghiên cứu chính sách ưu đãi phù hợp về thuế, phí nhằm nâng cao sức cạnh tranh của du lịch Việt Nam.

Ông Nguyễn Văn Trường - Tổng Giám đốc Doanh nghiệp Xuân Trường kiến nghị cần hoàn thiện quy chế giá vật liệu, đặc biệt là đất và cát, cho đúng với thực tế. Việc áp dụng "giá tham khảo" cần bám sát thực tế thị trường, tránh tạo rào cản cho các dự án xây dựng.

Rà soát, quản lý chặt các mỏ vật liệu, thu hồi giấy phép đối với các mỏ không có trữ lượng thực tế hoặc không đưa vào khai thác; điều chỉnh công suất khai thác phù hợp với trữ lượng và nghiên cứu phương thức khai thác âm nhằm nâng cao hiệu quả khai thác, đồng thời tạo hồ điều hòa và cải thiện cảnh quan môi trường sau khai thác.

Ông Nguyễn Văn Thân - Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa, nêu ý kiến tại Hội nghị (Ảnh: VGP).

Ông Nguyễn Văn Thân - Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam bày tỏ kỳ vọng Chính phủ tiếp tục xem xét nâng ngưỡng tính thuế đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa và hộ kinh doanh.

Hiệp hội cũng đề xuất Chính phủ giao chỉ tiêu, nhiệm vụ cụ thể cho Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa, cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và vừa và hộ kinh doanh, trong đó có chỉ tiêu đóng góp vào tăng trưởng kinh tế.

Đồng thời, nghiên cứu bổ sung loại hình doanh nghiệp cá thể do một người làm chủ vào Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (sửa đổi) để các doanh nghiệp này vẫn thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế nhưng được hưởng chính sách hỗ trợ như doanh nghiệp nhỏ và vừa; cho phép thí điểm tổ chức xếp hạng tín nhiệm độc lập đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa; đồng thời nghiên cứu cơ chế để Hiệp hội thành lập các tổ chức thành viên dành riêng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tại các tỉnh, xã, phường.

Doanh nghiệp FDI kiến nghị nhất quán trong thực thi chính sách

Đại diện Hiệp hội Doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam (JCCI), ông Tsuchibashi Akito- Tổng Giám đốc Công ty TNHH Điện tử Meiko Việt Nam, kiến nghị Chính phủ ưu tiên phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho các ngành điện tử, bán dẫn; tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp với các cơ sở đào tạo.

Đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam nâng cấp công nghệ, R&D, nâng cao năng suất để tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu. JCCI cũng đề xuất tiếp tục xây dựng môi trường đầu tư minh bạch, ổn định, có khả năng dự báo và mở rộng cơ chế tham vấn công - tư trong quá trình xây dựng chính sách.

Ông Tsuchibashi Akito - Tổng Giám đốc Công ty TNHH Điện tử Meiko Việt Nam, Chủ tịch JCCI (phải) và ông Ko Tea Yeon - Chủ tịch KoCham (trái) phát biểu (Ảnh: VGP).

Trong khi đó, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Hàn Quốc tại Việt Nam (KoCham) Ko Tea Yeon nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm tính ổn định và nhất quán trong thực thi chính sách, đơn giản hóa thủ tục hành chính, đẩy nhanh thông quan và hoàn thuế.

Đồng thời tiếp tục có các chính sách hỗ trợ phát triển công nghiệp công nghệ cao, doanh nghiệp cung ứng, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp trong nước với doanh nghiệp FDI nhằm nâng cao vị thế của Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu.