Lợi nhuận ngân hàng tăng gần 20%, thị giá cổ phiếu vẫn 'lệch pha'
Trong khi lợi nhuận trước thuế của nhóm ngân hàng niêm yết tăng gần 20% trong nửa đầu năm 2026, diễn biến giá cổ phiếu ngân hàng vẫn kém tích cực hơn thị trường chung. Mirae Asset cho rằng sự lệch pha này không chỉ đến từ tốc độ tăng lợi nhuận mà còn chịu tác động từ mặt bằng lãi suất và sự phân hóa dòng tiền trên thị trường.
Theo báo cáo ngành ngân hàng công bố ngày 15/9 của Chứng khoán Mirae Asset Việt Nam (MAS), lợi nhuận trước thuế của các ngân hàng niêm yết tăng 24,5% so với cùng kỳ trong quý II/2026, đưa mức tăng trưởng 6 tháng đầu năm lên 19,6%. Tuy nhiên, tốc độ này vẫn thấp hơn đáng kể so với một số ngành lớn, như dầu khí tăng 246,7%, bất động sản tăng 172,3% và bán lẻ tăng 109,2% trong quý II.
MAS nhận định diễn biến thị giá kém tích cực của nhóm ngân hàng so với thị trường chung không hoàn toàn xuất phát từ chênh lệch tăng trưởng lợi nhuận. Một phần nguyên nhân là chỉ số thị trường thời gian qua được dẫn dắt bởi một số cổ phiếu vốn hóa lớn và các mã có câu chuyện riêng, khiến mức tăng của nhóm ngân hàng trở nên kém nổi bật hơn.
Áp lực lãi suất chưa hạ nhiệt
Một yếu tố khác ảnh hưởng đến triển vọng định giá cổ phiếu ngân hàng là mặt bằng lãi suất. Theo báo cáo, kỳ vọng Fed giảm lãi suất trước đây đã đảo chiều khi rủi ro lạm phát quay trở lại và thị trường lao động Mỹ vẫn duy trì tích cực.
Tại thời điểm lập báo cáo, thị trường phản ánh xác suất khoảng 58-68% Fed có thể tăng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản tại cuộc họp tháng 9 và không loại trừ khả năng có thêm một lần tăng trong tháng 12. MAS cho rằng diễn biến này có thể tiếp tục tạo áp lực lên tỷ giá và chi phí huy động, khiến lãi suất trong nước khó giảm từ mặt bằng hiện tại.
Trong nội bộ ngành ngân hàng, dòng tiền cũng có xu hướng phân hóa. Các ngân hàng thương mại tư nhân gần đây thu hút dòng tiền tốt hơn nhờ tiềm năng tăng trưởng cao. Nhóm này nhìn chung có khả năng điều chỉnh lãi suất linh hoạt hơn, đồng thời sở hữu tỷ lệ CASA cao hơn, qua đó có thêm dư địa bảo vệ biên lãi thuần (NIM). Nguồn thu phí đa dạng cũng góp phần bù đắp áp lực suy giảm NIM đối với lợi nhuận.
Ngược lại, nhóm ngân hàng quốc doanh phải đóng vai trò lớn hơn trong việc định hình mặt bằng lãi suất cho vay, trong khi NIM vốn tương đối mỏng. Theo MAS, khả năng duy trì biên lợi nhuận của nhóm này phụ thuộc nhiều hơn vào quản trị chi phí huy động và cơ cấu lại bảng cân đối.
Định giá nhiều ngân hàng xuống dưới trung bình dài hạn
Dù diễn biến thị giá chưa đồng pha với tăng trưởng lợi nhuận, MAS cho rằng cơ hội trên nhóm ngân hàng niêm yết đã mở rộng, ngoại trừ một số ngân hàng đang được định giá ở mức vượt trội.
Sau gần 9 tháng năm 2026, báo cáo cho biết chưa xuất hiện cú sốc đáng kể đối với các khoản vay liên quan đến bất động sản, trong bối cảnh những lo ngại trước đó tập trung vào hạn chế tăng trưởng tín dụng và mặt bằng lãi suất cao. Các chính sách ưu đãi của chủ đầu tư cũng giúp nghĩa vụ thanh toán thực tế của người mua trở nên dễ tiếp cận hơn, qua đó phần nào giảm rủi ro đối với nhóm khách hàng bất động sản.
"Định giá của các ngân hàng đã vào vùng hấp dẫn, đa phần dưới -1 độ lệch chuẩn so với trung bình dài hạn", MAS đánh giá.
Trong bối cảnh đó, công ty chứng khoán này cho biết các tiêu chí được ưu tiên khi đánh giá ngân hàng gồm mức định giá, bộ đệm dự phòng, hiệu quả hoạt động và mức độ đa dạng của danh mục tín dụng. Báo cáo vẫn giữ quan điểm thận trọng với những ngân hàng có tỷ trọng dư nợ bất động sản cao, bởi ngay cả các khoản tín dụng cho dự án chiến lược được hưởng một số cơ chế hỗ trợ cũng không hoàn toàn loại bỏ rủi ro trong dài hạn.
