Luật Đầu tư (sửa đổi): Khơi thông điểm nghẽn trong hoạt động đầu tư

Giảm mạnh số lượng ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện

Luật Đầu tư (sửa đổi) này có 7 Chương, 52 Điều và 4 Phụ lục. Một trong những mục tiêu của sửa đổi Luật Đầu tư lần này nhằm hoàn thiện các quy định về ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện và điều kiện đầu tư kinh doanh, đồng thời cắt giảm một số ngành, nghề không cần thiết, bất hợp lý.

Do vậy, Luật mới được Quốc hội thông qua tại Kỳ họp thứ Mười đã rà soát, cắt giảm 39 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện không đáp ứng các tiêu chí, điều kiện theo quy định tại Điều 7 Luật Đầu tư và sửa đổi phạm vi của 20 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, nhằm chuyển mạnh từ cơ chế “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”, bảo đảm quyền tự do đầu tư kinh doanh của doanh nghiệp.

Cùng với đó, Luật đã bổ sung quy định về cấm kinh doanh thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và giao Chính phủ quy định xử lý đối với dự án đầu tư sản xuất thiết bị điện tử cho thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng tại Việt Nam chỉ để xuất khẩu đã được đăng ký hoặc chấp thuận, cho phép bằng văn bản của cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo quy định của pháp luật trước ngày 1/1/2025 để thực hiện Nghị quyết số 173/2024/QH15 ngày 30/11/2024 của Quốc hội.

Quốc hội khóa XV biểu quyết thông qua Luật Đầu tư (sửa đổi) tại Kỳ họp thứ Mười, ngày 11/12/2025. Ảnh: Quang Khánh

Cắt giảm thủ tục, đẩy mạnh phân quyền

Luật Đầu tư (sửa đổi) đã cắt giảm mạnh thủ tục tiền kiểm, tăng tốc triển khai dự án; thu hẹp nhóm dự án phải xin chấp thuận chủ trương đầu tư, chỉ còn giữ lại những dự án có tác động lớn đến đất đai, môi trường, quốc phòng- an ninh hoặc liên quan đến các nguồn lực chiến lược. Các dự án thông thường, nhất là trong lĩnh vực sản xuất, thương mại, dịch vụ được chuyển sang cơ chế đăng ký và hậu kiểm.

Về thủ tục đầu tư đặc biệt, Luật cho phép các dự án đầu tư tại khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu công nghệ số tập trung, khu thương mại tự do và khu chức năng trong khu kinh tế được thực hiện thủ tục đầu tư đặc biệt (luồng xanh) mà không hạn chế về ngành, lĩnh vực, trừ dự án phải chấp thuận chủ trương đầu tư theo quy định của Chính phủ.

Kết quả biểu quyết thông qua Luật Đầu tư (sửa đổi). Ảnh: Quang Khánh

Về thủ tục điều chỉnh dự án đầu tư, Luật sửa đổi, bổ sung quy định về điều chỉnh dự án đầu tư tại Điều 33 để thu hẹp các trường hợp phải thực hiện thủ tục quyết định điều chỉnh chủ trương đầu tư nhằm đơn giản hóa thủ tục, tạo thuận lợi cho nhà đầu tư, tránh việc điều chỉnh nhỏ cũng phải điều chỉnh chủ trương đầu tư.

Về thủ tục đầu tư ra nước ngoài, Luật đã đơn giản hóa quy định về quản lý hoạt động đầu tư ra nước ngoài, trong đó bãi bỏ thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư ra nước ngoài (thẩm quyền của Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ), đồng thời thu hẹp diện dự án phải thực hiện thủ tục cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư ra nước ngoài.

Quang cảnh họp báo công bố Lệnh của Chủ tịch nước về các Luật được thông qua tại Kỳ họp thứ Mười, Quốc hội Khóa XV ngày 6/1/2025. Ảnh: T.Chi

Theo đó, Luật quy định cụ thể các trường hợp không phải thực hiện thủ tục cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư ra nước ngoài như: dự án đầu tư ra nước ngoài có mức vốn đầu tư ra nước ngoài nhỏ hơn mức quy định của Chính phủ và không thuộc ngành, nghề đầu tư ra nước ngoài có điều kiện; dự án đầu tư ra nước ngoài gắn với quốc phòng, an ninh triển khai theo thỏa thuận giữa Chính phủ Việt Nam và Chính phủ các nước; dự án đầu tư ra nước ngoài của các tập đoàn, tổng công ty nhà nước và tổ chức kinh tế khác theo quy định của Chính phủ.

Luật mới cũng đơn giản hóa thủ tục theo hướng tạo thuận lợi hơn cho nhà đầu tư nước ngoài. Cụ thể, Luật cho phép nhà đầu tư nước ngoài được thành lập tổ chức kinh tế mà không yêu cầu phải có dự án đầu tư trước khi thành lập nhưng phải đáp ứng điều kiện tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài khi thực hiện thủ tục thành lập tổ chức kinh tế nhằm giúp môi trường đầu tư kinh doanh trở nên thông thoáng, hấp dẫn hơn đối với nhà đầu tư nước ngoài, thúc đẩy thu hút đầu tư, đảm bảo sự đối xử bình đẳng giữa nhà đầu tư trong nước và nhà đầu tư nước ngoài khi thực hiện thủ tục này.

Nhật An