Luật Hộ tịch (sửa đổi): Đẩy mạnh phân cấp đăng ký hộ tịch về cấp xã

Bộ trưởng Tư pháp Hoàng Thanh Tùng. Ảnh: Media Quốc hội.

Thực hiện đăng ký hộ tịch trực tuyến

Sáng ngày 9/4, tiếp tục chương trình kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, Bộ trưởng Tư pháp Hoàng Thanh Tùng thừa ủy quyền Thủ tướng Chính phủ trình bày tờ trình về dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi).

Bộ trưởng cho biết, việc xây dựng dự án Luật nhằm bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền; khắc phục những hạn chế, bất cập của Luật Hộ tịch năm 2014 và các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành; phù hợp với việc tổ chức, sắp xếp bộ máy hành chính nhà nước, thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp

Bên cạnh đó, đẩy mạnh việc hiện đại hóa, chuyển đổi số toàn diện công tác đăng ký, quản lý hộ tịch; tăng cường đơn giản hóa, cắt giảm thủ tục hành chính, giảm chi phí thực hiện thủ tục hành chính, thực hiện thủ tục hành chính không phụ thuộc vào địa giới hành chính, đăng ký hộ tịch trực tuyến toàn trình. Bảo đảm phối hợp chặt chẽ, thông suốt giữa các cơ quan, tổ chức có liên quan trong việc chia sẻ, kết nối liên thông dữ liệu để đăng ký, quản lý hộ tịch.

Một trong những nội dung chính tại dự thảo Luật Hộ tịch (sửa đổi) là bổ sung quy định về sổ hộ tịch điện tử, được sử dụng song song với sổ giấy. Các giấy tờ hộ tịch gồm: Giấy khai sinh; Giấy chứng nhận kết hôn; Giấy chứng tử và văn bản xác nhận hộ tịch.

Nội dung đăng ký hộ tịch bao gồm xác nhận thông tin, sự kiện về khai sinh; kết hôn; giám hộ, giám sát việc giám hộ; nhận cha, mẹ, con; thay đổi thông tin hộ tịch; tình trạng hôn nhân; khai tử.

Dự thảo luật sửa đổi nội dung về thẩm quyền đăng ký hộ tịch theo hướng giao UBND cấp xã thực hiện đăng ký tất cả các sự kiện, thông tin hộ tịch. Đồng thời, các việc hộ tịch được đăng ký không phụ thuộc nơi cư trú, không phụ thuộc địa giới hành chính.

Với việc sửa đổi luật lần này, Chính phủ đề xuất người yêu cầu có quyền lựa chọn nộp hồ sơ, nhận kết quả đăng ký hộ tịch theo phương thức trực tuyến hoặc trực tiếp hoặc gửi qua dịch vụ bưu chính.

Dự thảo luật giao Chính phủ quy định chi tiết theo hướng trực tuyến toàn trình với hầu hết các thủ tục hộ tịch (trừ thủ tục đăng ký kết hôn, giám hộ phải có mặt tại cơ quan đăng ký hộ tịch khi nhận kết quả - là những việc có điều kiện, cần thể hiện rõ sự tự nguyện, khả năng đáp ứng của các bên). Dữ liệu hộ tịch điện tử có giá trị tương đương bản giấy. Hệ thống cơ sở dữ liệu hộ tịch sẽ được xây dựng tập trung, kết nối liên thông, lưu trữ thông tin suốt đời của cá nhân.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu. Ảnh: Media Quốc hội.

Thẩm tra dự án luật, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu nêu rõ, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cơ bản tán thành với các nội dung của dự thảo Luật theo hướng: Phân quyền toàn bộ thẩm quyền đăng ký hộ tịch cho UBND cấp xã; cấp tỉnh, Trung ương chỉ thực hiện nhiệm vụ quản lý.

Cắt giảm thủ tục hành chính trong lĩnh vực hộ tịch, bảo đảm tinh gọn, thống nhất, thực hiện đăng ký hộ tịch không phụ thuộc địa giới hành chính, tăng tỉ lệ đăng ký hộ tịch trực tuyến, trực tuyến toàn trình; khai thác, tăng cường sử dụng dữ liệu điện tử thay thế các loại giấy tờ; bảo đảm quyền lựa chọn của người dân.

Phát triển, nâng cấp Cơ sở dữ liệu hộ tịch thành cơ sở dữ liệu quốc gia, bảo đảm dữ liệu hộ tịch "đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung", kết nối, chia sẻ với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành khác.

Bên cạnh đó, cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện một số nội dung. Trong đó, về đăng ký khai sinh, khai tử chủ động, Chủ nhiệm Phan Chí Hiếu nhấn mạnh, đây là quy định mới của dự thảo Luật và để triển khai thực hiện quy định này, dự thảo Luật giao Chính phủ quy định lộ trình để thực hiện đăng ký khai sinh chủ động, đăng ký khai tử chủ động. Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tán thành với quy định này nhưng đề nghị rà soát, nghiên cứu bổ sung quy định cụ thể thời điểm phải hoàn thành lộ trình đăng ký khai sinh, khai tử chủ động trên cả nước để bảo đảm Luật sớm đi vào cuộc sống.