Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Siết điều kiện huy động vốn, bảo vệ người mua

Sáng 21/11, với 471/479 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, chiếm 94,39%, Quốc hội khóa XVI đã thông qua Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi). Luật gồm 10 chương, 63 điều, giảm 20 điều so với Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023 và dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/7/2027.

Công khai thông tin, siết trách nhiệm chủ đầu tư

Trước khi Quốc hội biểu quyết, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, đã trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu và chỉnh lý dự thảo Luật trước Quốc hội.

Với 471/479 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, chiếm 94,39%, Quốc hội khóa XVI đã thông qua Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi).

Với 471/479 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, chiếm 94,39%, Quốc hội khóa XVI đã thông qua Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi).

Một trong những điểm đáng chú ý của Luật là yêu cầu chủ đầu tư công khai thông tin về bất động sản, dự án bất động sản trước khi đưa vào kinh doanh. Thông tin phải được đăng tải đầy đủ, trung thực, chính xác trên Hệ thống thông tin về nhà ở và thị trường bất động sản, đồng thời được cập nhật trên trang thông tin thuộc quyền sử dụng của doanh nghiệp.

Phạm vi thông tin công khai bao gồm hồ sơ pháp lý về đầu tư, đất đai, quy hoạch, xây dựng; các hạn chế liên quan đến quyền sở hữu, quyền sử dụng bất động sản; tình trạng tranh chấp, thế chấp; hợp đồng được chủ đầu tư sử dụng để giao kết với khách hàng và những thông tin liên quan khác. Khi có thay đổi, doanh nghiệp phải thực hiện cập nhật để bảo đảm tính chính xác của dữ liệu đã công bố.

Luật đồng thời xác định rõ các hành vi bị nghiêm cấm, như đưa bất động sản không đủ điều kiện vào kinh doanh; giả mạo hồ sơ, cố tình cung cấp thông tin sai lệch; không thực hiện nghĩa vụ công khai thông tin; gian lận, lừa dối, lừa đảo trong giao dịch hoặc thu, sử dụng tiền của bên mua, bên thuê mua trái quy định pháp luật.

Đối với doanh nghiệp kinh doanh bất động sản thông qua dự án, Luật quy định mức vốn chủ sở hữu tối thiểu tương ứng với quy mô sử dụng đất. Cụ thể, doanh nghiệp phải có vốn chủ sở hữu không thấp hơn 20% tổng vốn đầu tư đối với dự án có quy mô sử dụng đất dưới 20 ha và không thấp hơn 15% tổng vốn đầu tư đối với dự án từ 20 ha trở lên.

Trường hợp triển khai đồng thời nhiều dự án, doanh nghiệp phải bảo đảm nguồn vốn chủ sở hữu được phân bổ đầy đủ, đáp ứng tỷ lệ tối thiểu theo quy định đối với từng dự án.

Kiểm soát huy động vốn, bảo vệ người mua nhà

Các quy định về kinh doanh bất động sản hình thành trong tương lai tiếp tục được hoàn thiện theo hướng kiểm soát chặt điều kiện đưa sản phẩm ra thị trường. Theo đó, nhà ở, công trình xây dựng phải được khởi công đúng quy định của pháp luật về xây dựng; có đầy đủ giấy tờ về quyền sử dụng đất, xây dựng và hồ sơ liên quan.

Đối với nhà chung cư hoặc tòa nhà hỗn hợp có nhà ở, chủ đầu tư phải có giấy tờ chứng minh đã nghiệm thu hoàn thành phần móng công trình. Trước khi ký hợp đồng bán, cho thuê mua nhà ở hoặc phần diện tích sàn trong công trình xây dựng có mục đích lưu trú hình thành trong tương lai, chủ đầu tư phải gửi văn bản thông báo đến cơ quan chuyên môn về kinh doanh bất động sản thuộc UBND cấp tỉnh để kiểm tra điều kiện đưa vào kinh doanh.

Một quy định quan trọng khác liên quan đến hoạt động đặt cọc. Chủ đầu tư chỉ được thu tiền đặt cọc tối đa 5% giá bán hoặc giá cho thuê mua bất động sản, với điều kiện sản phẩm đã đáp ứng đầy đủ điều kiện kinh doanh. Thỏa thuận đặt cọc phải thể hiện rõ giá giao dịch và khoản tiền đặt cọc được tính vào số tiền thanh toán lần đầu theo hợp đồng.

Luật cũng quy định cụ thể giới hạn thanh toán nhằm hạn chế tình trạng chủ đầu tư huy động vốn quá mức khi dự án chưa hoàn thành. Đối với giao dịch mua bán nhà ở, công trình xây dựng hình thành trong tương lai, lần thanh toán đầu tiên không được vượt quá 30% giá trị hợp đồng, bao gồm cả tiền đặt cọc. Những lần thanh toán tiếp theo phải gắn với tiến độ xây dựng.

Tổng số tiền chủ đầu tư được thu trước khi bàn giao bất động sản không vượt quá 70% giá trị hợp đồng. Riêng trường hợp bên bán là tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài thuộc diện quy định, mức thu tối đa là 50%.

Chủ đầu tư chỉ được thu tiền đặt cọc tối đa 5% giá bán hoặc giá cho thuê mua bất động sản, với điều kiện sản phẩm đã đáp ứng đầy đủ điều kiện kinh doanh. (Ảnh minh họa)

Chủ đầu tư chỉ được thu tiền đặt cọc tối đa 5% giá bán hoặc giá cho thuê mua bất động sản, với điều kiện sản phẩm đã đáp ứng đầy đủ điều kiện kinh doanh. (Ảnh minh họa)

Bên cạnh việc kiểm soát điều kiện huy động vốn, Luật đặt ra trách nhiệm cụ thể hơn đối với chủ đầu tư trong quá trình triển khai dự án. Doanh nghiệp phải bảo đảm nguồn tài chính để thực hiện dự án đúng tiến độ; tổ chức đầu tư xây dựng nhà ở, công trình và hệ thống hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội phù hợp với quy hoạch, thiết kế đã được phê duyệt và các quy định pháp luật liên quan.

Đáng chú ý, trong vòng 50 ngày kể từ ngày bàn giao nhà ở cho bên mua hoặc kể từ thời điểm bên thuê mua đã thanh toán đủ tiền theo thỏa thuận, chủ đầu tư phải nộp hồ sơ đề nghị cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận cho người mua, người thuê mua. Quy định này không áp dụng trong trường hợp người mua, thuê mua tự nguyện thực hiện thủ tục cấp Giấy chứng nhận.

Luật cũng nghiêm cấm chủ đầu tư thu tiền dưới bất kỳ hình thức nào để bảo đảm giao kết hợp đồng mua bán, thuê mua hoặc chuyển nhượng bất động sản khi bất động sản, dự án hoặc quyền sử dụng đất đã có hạ tầng kỹ thuật trong dự án chưa đủ điều kiện đưa vào kinh doanh.

Đồng thời, chủ đầu tư không được ủy quyền cho tổ chức, cá nhân khác ký hợp đồng đặt cọc, mua bán, thuê mua bất động sản. Ngoại lệ được áp dụng đối với dự án có từ hai nhà đầu tư trở lên, trong đó việc xác định chủ đầu tư thực hiện ký hợp đồng phải tuân theo quy định của Chính phủ.

Tăng trách nhiệm của sàn giao dịch, minh bạch dữ liệu thị trường

Đối với hoạt động kinh doanh dịch vụ bất động sản, Luật quy định tổ chức, cá nhân cung cấp dịch vụ sàn giao dịch và môi giới bất động sản phải thành lập doanh nghiệp theo quy định pháp luật.

Sàn giao dịch bất động sản có trách nhiệm kiểm tra hồ sơ pháp lý, điều kiện đưa bất động sản vào kinh doanh trước khi thực hiện giao dịch; niêm yết và cung cấp thông tin về các sản phẩm đủ điều kiện. Bên cạnh đó, sàn còn thực hiện vai trò hỗ trợ các bên trong quá trình tìm kiếm, lựa chọn, đàm phán, ký kết hợp đồng và tiến hành giao dịch.

Một nội dung khác được Luật chú trọng là xây dựng và quản lý Hệ thống thông tin về nhà ở và thị trường bất động sản. Theo đó, dữ liệu về nhà ở, bất động sản và hoạt động kinh doanh bất động sản được đặt ra yêu cầu quản lý thống nhất. Luật cũng quy định việc cấp, quản lý và sử dụng mã định danh điện tử đối với bất động sản, chứng chỉ hành nghề môi giới bất động sản và cá nhân được thụ hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở.

Với việc bổ sung các quy định về công khai thông tin, điều kiện kinh doanh, huy động vốn và trách nhiệm của các chủ thể tham gia thị trường, Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) hướng tới tăng cường kỷ cương trong hoạt động kinh doanh, hạn chế rủi ro giao dịch và củng cố niềm tin của người mua.

Huy Tùng

Nguồn PetroTimes: https://petrotimes.vn/luat-kinh-doanh-bat-dong-san-sua-doi-siet-dieu-kien-huy-dong-von-bao-ve-nguoi-mua-748264.html