Luật Thủ đô kiến tạo một Thủ đô hạnh phúc

Xung quanh nội dung này, Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội đã có cuộc trao đổi với Tiến sĩ Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam.

Phóng viên: Việc sửa đổi Luật Thủ đô lần này được xác định là một bước tiến mang tính lịch sử, nhằm thiết lập mô hình thể chế phát triển mới, chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang kiến tạo và quản trị phát triển. HĐND thành phố Hà Nội không còn là thiết chế địa phương theo mô hình truyền thống mà đang được định vị như một “thiết chế kiến tạo chính sách” ở cấp độ cao, có thể coi là một “Quốc hội đô thị”. Tiến sĩ Lê Duy Bình có nhìn nhận gì về vấn đề này?

Tiến sĩ Lê Duy Bình: Xu thế phát triển của đất nước hiện nay là xây dựng thể chế và môi trường đầu tư để kiến tạo phát triển. Vì vậy, việc định vị vai trò của Hội đồng nhân dân như một thể chế mang tính chất kiến tạo hoàn toàn phù hợp với xu thế này. Việc xác định Hội đồng nhân dân tương tự một "Quốc hội đô thị" là sự thay đổi rất lớn về tư duy quản trị nhà nước. Trước đây, chính quyền các địa phương thường thực hiện những nội dung đã định sẵn trong quy định pháp luật áp dụng chung cho cả nước.

Với những quy định mới, khi chúng ta trao cho Hội đồng nhân dân Thủ đô vai trò kiến tạo, cơ quan này sẽ có những thẩm quyền lớn hơn để thực thi nhiệm vụ. Điều này thể hiện chủ trương phân quyền một cách thực chất, toàn diện và triệt để, thay vì chỉ đơn thuần là phân cấp như trước đây. Thủ đô có thể chủ động đưa ra các chính sách, quy định mang tính kiến tạo, ví dụ như thẩm quyền ban hành các tiêu chuẩn kỹ thuật riêng trong quy hoạch đô thị, văn hóa, giáo dục, y tế hay môi trường. Những quy định đặc thù này rất cần thiết cho một siêu đô thị, trái tim của cả nước. Với cơ chế riêng biệt đó, chúng ta sẽ vượt qua được những hạn chế của cơ chế chung hiện nay, từ đó khai phóng các nguồn lực để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, xã hội, văn hóa và nhiều lĩnh vực quan trọng khác của Thủ đô.

Phóng viên: Điểm nghẽn nguồn lực trong phát triển y tế hiện nay tập trung vào ba trụ cột chính: thiếu hụt và mất cân đối nhân lực, hạn chế về cơ sở vật chất - thiết bị và các rào cản thể chế trong đấu thầu, mua sắm. Thưa ông, ông đánh giá như thế nào về các quy định về nguồn lực phát triển Thủ đô tại Luật Thủ đô (sửa đổi), trong đó có nguồn lực để thúc đẩy sự phát triển của y tế, an sinh xã hội?

Tiến sĩ Lê Duy Bình: Ngoài những quy định nhằm tháo gỡ điểm nghẽn trong thu hút và sử dụng nguồn lực phát triển cơ sở hạ tầng, Luật Thủ đô đã dành trọng tâm rất lớn vào việc khai thông nguồn lực cho y tế, giáo dục, an sinh và môi trường, với mục tiêu xây dựng một Thủ đô vì hạnh phúc của nhân dân. Những quy định hiện nay sẽ giúp Thủ đô mở rộng dư địa ngân sách để đầu tư mạnh mẽ hơn vào các lĩnh vực dân sinh cốt lõi.

Cụ thể, Thủ đô sẽ có cơ chế để chi trả thỏa đáng hơn cho việc mua sắm trang thiết bị, cũng như cải thiện chế độ tiền lương cho đội ngũ cán bộ, viên chức hoạt động trong ngành y tế và giáo dục. Điều này đóng vai trò quyết định trong việc thu hút và giữ chân những nhân tài, những người có kỹ năng giỏi gắn bó với các lĩnh vực quan trọng này.

Thứ hai, nguồn lực xã hội sẽ được khai phá mạnh mẽ thông qua việc thu hút đầu tư vào y tế và giáo dục bằng những cải cách về thủ tục hành chính, mở rộng điều kiện kinh doanh và cấp phép. Những thay đổi này sẽ tạo động lực cho khu vực tư nhân và các thành phần kinh tế khác tham gia đầu tư sâu rộng hơn, từ đó tạo ra một diện mạo hoàn toàn mới, hiện đại hơn cho nền giáo dục và y tế của Thủ đô trong tương lai.

Phóng viên: Luật Thủ đô (sửa đổi) đã được Quốc hội thông qua trong phiên làm việc chiều nay (23/4). Vậy cần những điều kiện gì để Luật đi vào cuộc sống, thưa ông?

Tiến sĩ Lê Duy Bình: Chúng ta cần xây dựng các văn bản hướng dẫn thi hành luật một cách thần tốc để sớm đưa những quy định vượt trội trong Luật Thủ đô vào cuộc sống. Tuy nhiên, bên cạnh các quy định, cần có một bộ máy thực thi thực sự hiệu quả. Bộ máy này phải sở hữu tư duy kiến tạo, luôn đặt lợi ích chung, sự phát triển của Hà Nội và lợi ích của người dân lên hàng đầu. Đây là yếu tố đóng vai trò đặc biệt quan trọng.

Bên cạnh đó, vai trò của cộng đồng doanh nghiệp và mỗi người dân cũng quan trọng không kém. Mỗi cá nhân, tổ chức cần có trách nhiệm và mong muốn đẩy mạnh thực hiện các nội dung của Luật. Chỉ khi có sự đồng lòng và quyết tâm cao độ từ chính quyền, người dân đến cộng đồng doanh nghiệp, chúng ta mới có thể triển khai Luật Thủ đô một cách hiệu quả nhất.

Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn ông!