Lý do xe tăng T-90M Nga vẫn đều đặn ra lò dù trừng phạt bủa vây

Theo Army Recognition, tập đoàn công nghiệp quốc phòng Uralvagonzavod vừa xác nhận đã chuyển giao thêm một lô xe tăng chiến đấu chủ lực T-90M Proryv cho quân đội Nga, cho thấy năng lực duy trì sản xuất quân sự chi phí cao.

Các xe tăng chiến đấu chủ lực T-90M Proryv mới sản xuất được xếp lên các toa tàu hỏa chuyên dụng tại cơ sở Nizhny Tagil của Uralvagonzavod, trên đường bàn giao cho các đơn vị Lục quân Nga, tháng 12.2025 - Ảnh: Uralvagonzavod

Cụ thể, các xe tăng T-90M đã rời dây chuyền lắp ráp và được vận chuyển bằng đường sắt tới các đơn vị tác chiến. Hình ảnh phát sóng trên truyền hình quốc gia Nga cho thấy toàn bộ quá trình bàn giao diễn ra công khai, qua đó gửi đi thông điệp về sự ổn định tương đối của chuỗi sản xuất quốc phòng, bất chấp sức ép từ các biện pháp cấm vận công nghệ và tài chính của phương Tây.

Sức mạnh của T-90M

T-90M hiện được xem là dòng xe tăng hiện đại và hiệu quả nhất trong biên chế lục quân Nga. Được đưa vào trang bị ngay trước khi Nga phát động chiến dịch quân sự toàn diện tại Ukraine vào tháng 2.2022, T-90M là kết quả của quá trình hiện đại hóa sâu nền tảng T-90, với nhiều cải tiến rút ra từ các xung đột gần đây.

Xe tăng được trang bị giáp phản ứng nổ thế hệ mới Relikt, pháo nòng trơn 125mm cải tiến kèm hệ thống nạp đạn tự động, hệ thống điều khiển hỏa lực tiên tiến tích hợp bộ quản lý tác chiến Kalina, cùng động cơ diesel V-92S2F công suất 1.130 mã lực.

Đoạn clip được cho là xe tăng T-90M được triển khai tại Ukraine - Video: Military92

Ngoài hỏa lực và khả năng cơ động, T-90M còn được chú trọng mạnh về khả năng nhận thức tình huống và tác chiến hiệp đồng. Xe sở hữu kính ngắm toàn cảnh ảnh nhiệt, hệ thống thông tin liên lạc hiện đại, cho phép kết nối với các đơn vị bộ binh, pháo binh và trinh sát trong mạng tác chiến hợp đồng binh chủng. So với các dòng xe tăng thế hệ cũ hơn như T-72B3 hay T-80BVM, T-90M vượt trội về mức độ số hóa, độ chính xác hỏa lực và khả năng sống sót trong môi trường đe dọa cao.

Trên chiến trường Ukraine, nơi vũ khí chống tăng hiện đại và các hệ thống không người lái được sử dụng ngày càng rộng rãi, khả năng bảo vệ của xe tăng trở thành yếu tố then chốt. T-90M được thiết kế với sự kết hợp giữa giáp thụ động, giáp phản ứng nổ và các biện pháp bảo vệ mềm. Nhiều đoạn video tiền tuyến cho thấy loại xe tăng này thường được triển khai cùng các phương tiện tác chiến điện tử và máy bay không người lái trinh sát nhằm tăng hiệu quả tác chiến tổng thể.

Nâng cấp khả năng chống UAV/drone

Sự thay đổi nhanh chóng trong chiến thuật của Ukraine, đặc biệt là việc sử dụng tên lửa chống tăng dẫn đường, đầu đạn nổ kép và đạn bay lảng vảng, đã buộc Nga phải liên tục điều chỉnh cấu hình bảo vệ cho lực lượng thiết giáp. Hình ảnh từ chiến trường cho thấy T-90M ngày càng xuất hiện với các cải tiến dã chiến như lồng giáp chống UAV FPV, lưới thép trên nóc tháp pháo nhằm đối phó với các loại đạn tấn công từ trên cao, bao gồm cả Javelin và NLAW.

Các xe tăng chiến đấu chủ lực T-90M Proryv diễu hành trên quảng trường Đỏ trong lễ duyệt binh Ngày Chiến thắng, kỷ niệm 80 năm chiến thắng phát xít Đức trong Thế chiến 2 tại Moscow, Nga ngày 9.5.2025 - Ảnh: Reuters

Không chỉ dừng ở các biện pháp cơ khí, nhiều xe T-90M gần đây được ghi nhận mang theo các thiết bị đối kháng điện tử mới, được cho là cải biên từ các bộ gây nhiễu đang sử dụng cho bộ binh và đơn vị UAV của Nga. Những hệ thống này có mục tiêu làm gián đoạn kênh điều khiển hoặc dẫn đường của máy bay không người lái đối phương khi xe tăng di chuyển qua khu vực tranh chấp. Một số xe còn được trang bị các giải pháp giảm tín hiệu hồng ngoại, nhằm hạn chế khả năng bị phát hiện bởi drone tự sát dẫn đường bằng ảnh nhiệt.

Các nguồn tin trong ngành công nghiệp quốc phòng Nga cho biết, những thay đổi nói trên không chỉ mang tính tạm thời tại tiền tuyến. Uralvagonzavod được cho là đã triển khai các điều chỉnh ở cấp nhà máy, tích hợp sẵn các giải pháp chống UAV và nâng cấp hệ thống bảo vệ mềm trên các lô T-90M mới. Điều này phản ánh sự thích nghi của ngành công nghiệp Nga trước thực tế chiến tranh, trong đó UAV và vũ khí chính xác tầm xa đã trở thành yếu tố chi phối từ cuối năm 2023.

Lý do tăng cường sản xuất T-90M

Việc duy trì sản xuất T-90M có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với quân đội Nga, trong bối cảnh lực lượng này đã chịu tổn thất về xe tăng và phương tiện bọc thép kể từ năm 2022. Các ước tính từ phương Tây cho rằng hàng nghìn phương tiện đã bị phá hủy hoặc thu giữ, tạo áp lực lớn lên nhu cầu bổ sung và hiện đại hóa lực lượng. Trước việc Ukraine đưa vào sử dụng các dòng xe tăng phương Tây như M1A1 Abrams, Leopard 2A6 hay Challenger 2, Nga buộc phải dựa nhiều hơn vào năng lực sản xuất trong nước, với T-90M đóng vai trò trụ cột.

Xe tăng T-90M của Nga - Ảnh: WIkipedia

Ở cấp độ chiến dịch, T-90M không chỉ là phương tiện hỏa lực mà còn mang ý nghĩa biểu tượng đối với các chỉ huy Nga. Sự hiện diện của loại xe tăng này giúp duy trì khả năng tiến công cơ giới tại các khu vực giao tranh ác liệt như Donetsk, Zaporizhzhia hay khu vực Kupiansk, nơi các đợt tấn công kết hợp và chiến tranh vị trí đòi hỏi phương tiện bọc thép có khả năng chịu đòn cao, cơ động và hỏa lực chính xác.

Dù các lệnh cấm vận nhằm hạn chế Nga tiếp cận linh kiện điện tử, quang học và hệ thống ảnh nhiệt do phương Tây sản xuất vẫn còn hiệu lực, Uralvagonzavod tiếp tục bàn giao xe tăng với nhịp độ tương đối ổn định. Giới phân tích cho rằng việc thay thế linh kiện và sử dụng các tuyến cung ứng song song thông qua Trung Quốc, Trung Á hoặc Iran đã giúp ngành công nghiệp quốc phòng Nga duy trì sản lượng, dù một số hệ thống có thể bị suy giảm hiệu năng so với tiêu chuẩn ban đầu.

Hoàng Vũ