Mã định danh bất động sản sẽ tạo 'cú hích' để minh bạch hóa thị trường

Thay đổi "luật chơi"

Nghị định 357/2025/NĐ-CP về xây dựng, quản lý hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu nhà ở và thị trường bất động sản (BĐS), sẽ có hiệu lực từ ngày 1/3/2026. Chủ trương này đang tác động mạnh tới thị trường bất động sản ngay từ đầu năm 2026. Hầu hết các ý kiến đều ủng hộ, tất cả đều chung một mong muốn được tiếp cận nguồn thông tin chính xác và minh bạch hóa thị trường bất động sản.

Nhà đầu tư tìm hiểu thông tin một dự án bất động sản ở Hà Nội

Anh Nguyễn Đạt Trọng Hiếu, sale bất động sản tại Hà Nội cho rằng, việc định mã bất động sản sẽ chấm dứt tình trạng một căn nhà được bán cho nhiều người. Đồng thời, mã định danh sẽ giúp Nhà nước điều tiết thị trường theo thời gian thực, thay vì chỉ "hậu kiểm" qua sổ đỏ như trước đây.

“Việc kết hợp mã định danh với hợp đồng điện tử được kỳ vọng sẽ giúp cơ quan chức năng truy vết dòng tiền, kiểm soát tình trạng "thổi giá" qua tin đồn thất thiệt”, anh Hiếu chia sẻ.

Anh Nguyễn Đạt Trọng Hiếu cho rằng, việc định mã bất động sản sẽ kiểm soát tình trạng "thổi giá"

Theo TS Nguyễn Văn Đính, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, trong nhiều năm qua, thị trường bất động sản Việt Nam đã tồn tại "lỗ hổng" pháp lý dẫn đến tình trạng một số cá nhân, tổ chức lợi dụng để thực hiện những hành vi trục lợi sai trái.

Việc thiếu minh bạch thông tin đã dẫn đến những hệ lụy như tình trạng “sốt đất ảo” lan rộng, giá bất động sản bị đẩy xa giá trị thực; dòng vốn bị phân bổ sai lệch, gia tăng rủi ro cho hệ thống tài chính; người dân và doanh nghiệp đối mặt với rủi ro pháp lý, trong đó người chịu thiệt thòi lớn nhất thường là người mua nhà để ở và các nhà đầu tư nhỏ lẻ;...

Vì vậy, mã định danh điện tử của bất động sản được xem là bước đi quan trọng trong lộ trình số hóa lĩnh vực nhà ở và thị trường bất động sản, phù hợp với yêu cầu quản lý trong bối cảnh mới.

Mã định danh điện tử của bất động sản có thể hiểu tương tự như căn cước công dân của mỗi người. Mỗi căn nhà, mỗi lô đất, mỗi sản phẩm là một loại hàng hóa có giá trị cao, có ảnh hưởng nghiêm trọng tới nền kinh tế, nên người tiêu dùng rất cần nắm được những thông tin về loại hàng hóa này để bảo vệ quyền lợi chính đáng của bản thân.

“Việc định danh không chỉ dừng ở cấp sản phẩm, mà còn nằm trong một hệ thống dữ liệu thị trường bất động sản đầy đủ. Chính sự minh bạch này khiến hoạt động đầu cơ trở nên khó khăn hơn rất nhiều, bởi nó làm lộ rõ hành vi “ôm hàng”, tạo khan hiếm giả để đẩy giá. Chính sách này cũng hạn chế tình trạng “bán ảo, tạo cung cầu giả” khi chủ đầu tư hoặc nhà đầu tư thứ cấp giữ hàng nhưng không làm thủ tục, khiến thị trường tưởng như khan hiếm”, TS Nguyễn Văn Đính cho biết.

Thách thức triển khai

Nhận diện những khó khăn trong việc xây dựng và minh bạch hóa thông tin thị trường bất động sản hiện nay, theo TS Nguyễn Văn Đính, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, việc xây dựng và vận hành hệ thống thông tin thống nhất vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức, cả về thể chế, kỹ thuật lẫn tổ chức thực hiện.

Do đó, việc xây dựng và minh bạch thông tin dữ liệu thị trường bất động sản cần gắn liền với quá trình chuyển đổi số quốc gia, trong đó dữ liệu bất động sản được kết nối, chia sẻ với các cơ sở dữ liệu quốc gia khác như đất đai, dân cư, đăng ký doanh nghiệp, thuế, tín dụng. Kết hợp ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn tạo nền tảng cung cấp dịch vụ công trực tuyến, đơn giản hóa thủ tục hành chính.

Mã định danh bất động sản, góp phần minh bạch hóa thị trường

GS Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường nhấn mạnh sự cần thiết của cải cách đồng bộ các quy định pháp luật liên quan, từ đất đai, công chứng đến căn cước. Tuy nhiên, theo GS Đặng Hùng Võ, nếu dữ liệu đã điện tử hóa nhưng các luật vẫn yêu cầu xuất trình giấy tờ bản cứng, cải cách sẽ không triệt để, thậm chí tạo thêm chồng chéo.

“Người dân chỉ thực sự hưởng lợi khi việc gắn mã định danh điện tử đi kèm cải cách thủ tục hành chính thực chất. Nếu chỉ dừng lại ở việc gắn mã, trong khi các giao dịch như chuyển nhượng, thừa kế, chỉnh lý biến động vẫn phải nộp hồ sơ giấy và chờ đợi theo quy trình cũ thì người dân sẽ khó cảm nhận được lợi ích rõ ràng”, ông nhấn mạnh.

Theo ông Nguyễn Anh Quê - Chủ tịch G6 Group, Ủy viên Ban chấp hành Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, để định danh điện tử bất động sản, cơ sở dữ liệu bất động sản không thể tồn tại độc lập mà cần được kết nối với các cơ sở dữ liệu khác như thuế, ngân hàng và công chứng. Khi đó, việc quản lý không chỉ dừng lại ở “ai sở hữu tài sản gì” mà còn tiến tới làm rõ nguồn tiền hình thành bất động sản, hạn chế tình trạng đầu cơ hoặc đứng tên hộ.

Ngọc Hòa/VOV.VN