Mạch nguồn khoa bảng đất Thăng Long từ dòng họ Ngô Thì

Đền thờ họ Ngô Thì, nơi gắn bó với “Ngô gia văn phái” - Ảnh: T. Hòa.

Hướng tới kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076 - 2026) và 280 năm ngày sinh Tiến sĩ Ngô Thì Nhậm (1746 - 1803), ngày 28/10, Trung tâm Hoạt động VHKH Văn Miếu - Quốc Tử Giám sẽ tổ chức Hội thảo khoa học về danh nhân Ngô Thì Nhậm và truyền thống khoa bảng dòng họ Ngô Thì ở làng Tả Thanh Oai, Hà Nội.

Ngô Thì là một trong những dòng họ khoa bảng tiêu biểu của Thăng Long - Hà Nội, với nhiều thế hệ có đóng góp trong các lĩnh vực chính trị, sử học, văn chương và giáo dục. Hiện Văn Miếu - Quốc Tử Giám còn lưu giữ 7 bia đề danh Tiến sĩ ghi tên 5 vị khoa bảng thuộc dòng họ, minh chứng cho truyền thống học vấn được vun đắp qua nhiều thế hệ.

Cầu Minh Ngự Lâu, nơi ghi dấu ấn cha con Ngô Thì Sĩ – Ngô Thì Nhậm.

Trong dòng tộc, Tiến sĩ Ngô Thì Sĩ (1726 - 1780), thân phụ Ngô Thì Nhậm, là nhà khoa học và văn hóa có nhiều đóng góp. Sử gia Phan Huy Chú từng nhận xét: “Ngô Thì Sĩ học vấn sâu rộng, văn chương hùng vĩ, làm rạng rỡ cho tông phái nhà Nho, là một đại gia ở nước ta”.

Những thành tựu của các danh nhân dòng họ góp phần làm sáng rõ môi trường học thuật và truyền thống gia phong đã nuôi dưỡng nhiều nhân tài.

Tiến sĩ Ngô Thì Nhậm (1746 - 1803) trưởng thành trong gia đình giàu truyền thống học vấn, có dấu ấn trên các lĩnh vực khoa cử, trước tác và chính trị. Ông cũng có mối liên hệ với Quốc Tử Giám dưới triều Tây Sơn qua tác phẩm “Thái học môn lâu phú”, cùng những tư tưởng về giáo dục và sử dụng nhân tài.

Chân dung danh nhân Ngô Thì Sĩ.

Ban tổ chức cho biết, đã nhận được 27 bài tham luận của các nhà khoa học, nhà nghiên cứu và hậu duệ dòng họ. Nội dung tập trung vào ba nhóm vấn đề: Quê hương, gia đình và truyền thống khoa bảng dòng họ Ngô Thì; Thân thế, sự nghiệp, đóng góp của Ngô Thì Nhậm cùng các danh nhân trong dòng tộc và mối liên hệ với Văn Miếu - Quốc Tử Giám; Bảo tồn, phát huy giá trị di sản dòng họ thông qua di tích, trước tác và giáo dục truyền thống.

Nhà thờ họ Nguyễn (khai khoa) ở làng Tả Thanh Oai.

Hội thảo nhằm góp phần làm rõ những đóng góp của Ngô Thì Nhậm và dòng họ Ngô Thì đối với lịch sử, văn hóa, giáo dục dân tộc; đồng thời thúc đẩy việc bảo tồn, phát huy di sản của tiền nhân, lan tỏa truyền thống hiếu học và trọng dụng nhân tài trong đời sống hiện đại.