Màn đấu khẩu mới giữa Mỹ và Iran đẩy giá dầu lên cao

Những phát biểu của tổng thống Donald Trump khiến eo biển Hormuz càng nóng

Ngay khi Tổng thống Donald Trump đưa ra tối hậu thư yêu cầu khôi phục lưu thông qua eo biển Hormuz, Tehran đã lập tức đáp trả bằng lời đe dọa phong tỏa vô thời hạn tuyến hàng hải huyết mạch này.

Lời qua tiếng lại làm giá dầu tăng

Cuộc khẩu chiến nảy lửa giữa hai quốc gia đã trực tiếp thổi bùng ngọn lửa giá dầu, khiến các chỉ số dầu thô chuẩn toàn cầu đồng loạt thiết lập những đỉnh cao mới ngay khi thị trường mở cửa vào Chủ nhật. Bước sang tuần thứ tư của cuộc xung đột, những hệ lụy kinh tế đã vượt xa những dự báo ban đầu, bào mòn sức mua của người tiêu dùng và giáng những đòn nặng nề lên tâm lý của giới đầu tư trên các sàn giao dịch chứng khoán.

Sự leo thang trong các tuyên bố thù địch đã lập tức được định giá trên các sàn giao dịch hàng hóa. Dầu thô Brent, thước đo chuẩn mực của thị trường năng lượng toàn cầu, đã tăng vọt 1.69%, chạm mức 114.09 USD mỗi thùng ngay trong phiên giao dịch mở cửa. Tại Mỹ, giá dầu thô WTI cũng ghi nhận mức tăng 2%, vượt qua ranh giới tâm lý quan trọng để neo ở mức 100.29 USD mỗi thùng. Sự đóng băng hiệu quả của eo biển Hormuz, kênh vận chuyển dầu mỏ nhộn nhịp nhất thế giới, đang tạo ra một đứt gãy nguồn cung tồi tệ nhất trong nhiều thập kỷ. Khối lượng vàng đen khổng lồ bị ách tắc tại đây không có giải pháp vận tải thay thế nào đủ khả năng bù đắp trong ngắn hạn.

Giới tinh hoa tài chính Phố Wall đã bắt đầu chuẩn bị cho một kịch bản đen tối kéo dài. Các chuyên gia phân tích từ ngân hàng đầu tư Goldman Sachs đưa ra nhận định vào thứ Sáu tuần trước rằng mặt bằng giá năng lượng đắt đỏ này hoàn toàn có khả năng duy trì xuyên suốt cho đến tận năm 2027. Cuộc chiến không có dấu hiệu hạ nhiệt đang tước đi mọi hy vọng về một sự bình ổn, đẩy các nền kinh tế phụ thuộc vào nguồn nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu vào tình trạng báo động đỏ. Sự gia tăng chi phí sản xuất sẽ lan rộng khắp các chuỗi cung ứng công nghiệp, từ vận tải biển, hàng không cho đến sản xuất nông nghiệp.

Gánh nặng bủa vây người tiêu dùng và sự chao đảo của Phố Wall

Tác động từ những thùng dầu đắt đỏ đang rỉ máu trực tiếp vào ví tiền của hàng triệu hộ gia đình Mỹ. Giá xăng bán lẻ trên toàn quốc đã liên tục thiết lập các mặt bằng mới, biến việc di chuyển hàng ngày thành một gánh nặng tài chính khổng lồ đối với tầng lớp lao động. Tính đến Chủ nhật, mức giá trung bình cho mỗi gallon xăng tại Mỹ đã chạm ngưỡng 3.94 USD, ghi nhận mức tăng gần một đô la kể từ khi những tiếng súng đầu tiên vang lên. Chuyên gia Patrick De Haan, người đứng đầu bộ phận phân tích xăng dầu tại nền tảng GasBuddy, đã chia sẻ với hãng tin CNN một dự báo đầy bi quan rằng giá xăng hoàn toàn có thể xuyên thủng mốc 4 USD ngay trong ngày hôm nay.

Điều khiến người tiêu dùng cảm thấy tuyệt vọng hơn cả là viễn cảnh phục hồi vô cùng mờ mịt. Quá trình chữa lành của thị trường năng lượng sẽ diễn ra với tốc độ của một con ốc sên, ngay cả khi các bên tham chiến đạt được một thỏa thuận ngừng bắn trong tương lai. Hệ thống chuỗi cung ứng toàn cầu đã bị tổn thương nghiêm trọng và cần rất nhiều thời gian để xoa dịu tâm lý hoảng loạn của giới giao dịch hàng hóa. Mỗi ngày cuộc xung đột kéo dài là một ngày quá trình phục hồi kinh tế bị đẩy lùi xa hơn.

Để xoa dịu sự bất bình của dư luận trước tình trạng vật giá leo thang, giới chức trong chính quyền đang nỗ lực định hình cuộc khủng hoảng này thành một sự hy sinh cần thiết. Xuất hiện trên chương trình "Meet the Press" của đài NBC vào Chủ nhật, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent đã phác họa một tầm nhìn mang tính chiến lược dài hạn. Ông lập luận rằng người dân Mỹ sẽ sẵn sàng chấp nhận tình trạng giá cả tăng cao mang tính chất tạm thời, nếu sự đánh đổi đó mang lại hàng thập kỷ hòa bình và ổn định vững chắc tại khu vực Trung Đông. Dù vậy, thông điệp chính trị này dường như chưa đủ sức trấn an một thị trường tài chính đang vô cùng nhạy cảm với rủi ro lạm phát đình đốn.

Sự bi quan của giới đầu tư đã lập tức lan rộng khắp các bảng điện tử ngay khi thị trường tương lai mở cửa vào đầu tuần. Chỉ số hợp đồng tương lai Dow Jones sụt giảm 0.6%, tương đương mức bốc hơi 237 điểm. Chỉ số S&P 500 tương lai cũng ghi nhận mức giảm 0.6%, trong khi chỉ số Nasdaq tương lai chịu áp lực bán tháo mạnh nhất với mức giảm 0.8%.

Dòng tiền đang tháo chạy khỏi các tài sản rủi ro để tìm nơi trú ẩn, phản ánh nỗi lo sợ sâu sắc về việc chi phí năng lượng đắt đỏ sẽ ăn mòn lợi nhuận doanh nghiệp và bóp nghẹt đà tăng trưởng kinh tế vĩ mô. Khi các giải pháp ngoại giao vẫn đang bế tắc và các bên liên tục ném những lời đe dọa hủy diệt vào nhau, nền kinh tế thế giới đang phải bước đi trên một lớp băng cực kỳ mỏng manh, nơi mọi tính toán đầu tư đều có thể bị cuốn phăng bởi những biến số địa chính trị khó lường.