Manchester City trước ngã rẽ sau phán quyết tài chính
Phán quyết liên quan hơn 900 triệu bảng doanh thu và chi phí của Manchester City đưa vụ tranh chấp tài chính lớn nhất lịch sử Premier League sang giai đoạn mới, sau gần một thập niên những khoản tiền bị xác định không phản ánh đúng nguồn gốc thực tế.
Hơn 900 triệu bảng được ghi nhận thế nào
Kể từ khi được Sheikh Mansour bin Zayed Al Nahyan, thành viên hoàng gia Abu Dhabi, mua lại năm 2008, Manchester City đã vươn lên thành thế lực hàng đầu của bóng đá Anh, giành tám chức vô địch Premier League và một Champions League.
Ngày 29-9, hội đồng độc lập được thành lập theo quy định của Premier League kết luận câu lạc bộ vi phạm các quy định tài chính trong chín mùa giải, từ 2009-2010 đến 2017-2018.

Góc nhìn sân Etihad, sân nhà của Manchester City. Nguồn: Man City
Theo kết luận được công bố, Manchester City sử dụng các thỏa thuận thương mại không phản ánh đúng nguồn tiền thực tế, khai sai báo cáo tài chính và che giấu tình trạng tài chính với kiểm toán viên cùng các cơ quan quản lý bóng đá.
Câu lạc bộ bác bỏ những kết luận này, cho rằng phán quyết có sai sót về pháp luật, nguyên tắc và thực tế, đồng thời tuyên bố sẽ kháng cáo.
Trong gần 950 triệu bảng Manchester City ghi nhận từ các nhà tài trợ tại Abu Dhabi trong giai đoạn được xem xét, hội đồng xác định khoảng 119 triệu bảng do chính các nhà tài trợ chi trả, còn khoảng 830,69 triệu bảng đến từ Abu Dhabi United Group, công ty sở hữu câu lạc bộ. Khoản tiền này được ghi thành doanh thu thương mại thay vì vốn do chủ sở hữu cung cấp.
Theo các quy định tài chính, doanh thu thương mại và vốn do chủ sở hữu đưa vào không được xử lý giống nhau khi xác định mức thua lỗ và giới hạn chi tiêu. Doanh thu được ghi nhận cao hơn đồng nghĩa câu lạc bộ có thêm dư địa trả lương, mua cầu thủ và duy trì đội hình đắt giá mà trên sổ sách vẫn đáp ứng các yêu cầu tài chính.
Năm 2013, Manchester City được xác định thiếu khoảng 9,9 triệu bảng để đáp ứng quy định của UEFA khi thời hạn báo cáo chỉ còn chưa đầy một tuần.
Theo hội đồng, một số thỏa thuận tài trợ sau đó được điều chỉnh trong vài ngày, bổ sung các khoản thưởng để bù phần thiếu hụt. Một số khoản chi cho nhân sự cũng được xác định đã thực hiện thông qua thỏa thuận tư vấn hoặc bên thứ ba thay vì được phản ánh đầy đủ trong chi phí của câu lạc bộ.
Gộp phần doanh thu bị khai cao hơn với chi phí bị ghi thấp hơn, tổng ảnh hưởng tài chính vượt 900 triệu bảng. Với quy mô kéo dài qua gần một thập niên và trùng với giai đoạn Manchester City tăng tốc mạnh nhất về đầu tư lẫn thành tích, vụ việc đã vượt xa một tranh chấp kỹ thuật về cách hạch toán.
Nếu các khoản tiền được ghi nhận đúng bản chất, hội đồng kết luận câu lạc bộ đã vi phạm đáng kể giới hạn tài chính của cả Premier League và UEFA trong những mùa giải liên quan.
Cuộc chiến chưa kết thúc
Các quy định tài chính giới hạn mức thua lỗ và chi tiêu dựa một phần vào nguồn thu mà câu lạc bộ tạo ra. Khi tiền của chủ sở hữu được ghi thành doanh thu thương mại, giới hạn chi tiêu trên sổ sách cũng thay đổi theo.
Với một đội bóng đang mở rộng lực lượng và đầu tư ở quy mô lớn như Manchester City trong giai đoạn đó, sự khác biệt không chỉ nằm trong báo cáo tài chính mà còn gắn trực tiếp với khả năng duy trì mức chi tiêu qua nhiều mùa giải.
Những kết luận vừa được công bố chưa làm thay đổi kết quả trên sân hay các danh hiệu Manchester City đã giành được. Tuy nhiên, chúng khiến nguồn lực tài chính đứng sau quá trình xây dựng đội bóng được nhìn lại dưới một góc độ khác, khi một phần đáng kể doanh thu thương mại nay bị hội đồng xác định có nguồn gốc từ chủ sở hữu.
Hội đồng còn kết luận Manchester City nhiều lần không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ hợp tác và có những hành động nhằm cản trở cuộc điều tra của Premier League. Nhóm vi phạm này tách khỏi các cáo buộc về doanh thu, chi phí và giới hạn chi tiêu, nhưng làm quá trình xử lý kéo dài thêm và mở rộng phạm vi tranh chấp giữa câu lạc bộ với cơ quan tổ chức giải.
Manchester City đã tuyên bố kháng cáo, trong khi hội đồng chưa quyết định chế tài và sẽ xem xét vấn đề này tại một phiên riêng. Những kịch bản như trừ điểm, xuống hạng, tước danh hiệu hay yêu cầu bồi thường từ các câu lạc bộ khác đang được bàn luận rộng rãi, nhưng chưa phải kết quả của quá trình hiện nay.
Từ những cáo buộc xuất hiện năm 2018, Premier League mất nhiều năm điều tra trước khi đưa ra các cáo buộc chính thức vào năm 2023 và chờ thêm hơn ba năm để có kết luận đầu tiên. Khoảng thời gian đó phản ánh mức độ phức tạp của những vụ việc tài chính khi liên quan tới hàng trăm triệu bảng, nhiều hợp đồng thương mại và một câu lạc bộ có đủ nguồn lực để theo đuổi tranh tụng tới cùng.
Manchester City vẫn khẳng định có bằng chứng bác bỏ những kết luận bất lợi, nên bước kháng cáo có thể tiếp tục làm thay đổi cục diện vụ việc. Phần còn lại của quá trình sẽ quyết định hậu quả đối với câu lạc bộ, đồng thời định hình cách Premier League áp dụng những giới hạn tài chính của mình trong các vụ việc lớn sau này.

