Mánh khóe buộc doanh nghiệp phải chi tiền trong vụ cựu thứ trưởng nhận hối lộ

Doanh nghiệp phải “bôi trơn” vì rào cản

Ngay trước đó, Tòa án đã thẩm vấn để làm rõ hành vi nhận tiền hối lộ của các cựu lãnh đạo, cán bộ thuộc Bộ LĐTBXH xoay quanh hoạt động, chương trình đưa lao động đi làm việc tại Hàn Quốc theo ngành đóng tàu (Visa E7).

Theo cáo trạng, Tống Hải Nam - cựu Cục trưởng Cục Quản lý lao động ngoài nước (QLLĐNN) là người báo cáo và được Nguyễn Bá Hoan - Thứ trưởng Bộ LĐTBXH đồng ý xây dựng, áp dụng "Quy trình" thẩm định hồ sơ đăng ký hợp đồng và chuẩn bị nguồn lao động đi Hàn Quốc theo diện visa E7 trái quy định.

Bị cáo Tống Hải Nam bị dẫn giải tới phiên tòa.

Mục đích của quy trình này là tạo thêm rào cản, gây khó khăn cho doanh nghiệp, buộc các doanh nghiệp phải chi tiền để được Cục QLLĐNN hỗ trợ, tạo điều kiện giải quyết hồ sơ.

Tháng 10-2022, Tống Hải Nam chỉ đạo Nguyễn Gia Liêm - Phó Cục trưởng và Lê Thanh Hà - Trưởng phòng Hàn Quốc xây dựng quy trình. Đến tháng 2-2023, Lê Thanh Hà trình quy trình, trong đó yêu cầu doanh nghiệp cung cấp "Giấy giới thiệu tuyển dụng chính thức của MOTIE (Bộ Thương mại, Công nghiệp và Năng lượng Hàn Quốc)" hoặc tài liệu chứng minh hạn mức tuyển dụng lao động nước ngoài của doanh nghiệp Hàn Quốc.

Cơ quan tố tụng cho rằng, đây là loại giấy tờ doanh nghiệp không thể tự xin phía Hàn Quốc cấp xác nhận. Từ đó tạo điều kiện để cán bộ Cục QLLĐNN hỗ trợ doanh nghiệp xin xác nhận hạn mức tuyển dụng và giải quyết nhanh hồ sơ khi doanh nghiệp chi tiền.

Tại toà, bi cáo Tống Hải Nam khai nhận, mục đích xấy dựng quy trình hoàn toàn "trong sáng", nhằm chấm dứt tình trạng người lao động bị các công ty xuất khẩu lao động lừa sang Hàn Quốc. Thời điểm đó, tình trạng nhức nhối. Tuy nhiên, quá trình triển khai bộc lộ khó khăn nên một số doanh nghiệp nghĩ là rào cản và đã chi tiền.

Các bị cáo trong vụ án.

Theo lời khai của Nam, bản thân ông ta không có bất kỳ yêu cầu, hay gợi ý doanh nghiệp đưa tiền. Tuy nhiên có doanh nghiệp lại đưa tiền trong các dịp lễ, tết và không nói đó là tiền gì.

Về quá trình xây dựng "Quy trình thẩm định hồ sơ đăng ký hợp đồng và chuẩn bị nguồn lao động đi Hàn Quốc theo diện visa E7", bị cáo Nam khai rằng không trực tiếp tham gia cuộc họp xây dựng quy trình mà chỉ kiểm tra sau khi quy đình đã được xây dựng.

Trước toà, bị cáo thừa nhận hành vi nhận tiền của doanh nghiệp là không đúng, thời điểm đó chỉ nghĩ là doanh nghiệp cảm ơn vì hỗ trợ làm nhanh thủ tục. Bị cáo Nam cũng cho rằng, các hồ sơ của doanh nghiệp đều được rà soát đúng, không có hồ sơ nào bị "bỏ qua sai sót".

Không nhớ cụ thể những lần nhận tiền

Khi Hội đồng xét xử (HĐXX) hỏi về số lần và số tiền nhận của doanh nghiệp, cựu Cục trưởng khai không nhớ cụ thể và khẳng định nội dung đã khai tại cáo trạng truy tố là đúng.

Theo đó, kết quả điều tra xác định, từ năm 2021 đến tháng 4-2025, 3 doanh nghiệp Hoàng Long, Sona và Incoop 3 đã đưa tổng cộng 281.800 USD và 190 triệu đồng cho Nguyễn Bá Hoan, Tống Hải Nam cùng một số cán bộ Cục QLLĐNN để được tạo điều kiện cấp phiếu thực hiện đơn hàng cho 548 lao động diện visa E7.

Cựu Cục trưởng Tống Hải Nam khai báo về hành vi bị truy tố.

Trong đó, Tống Hải Nam bị xác định 11 lần nhận tổng cộng 74.000 USD và 100 triệu đồng (tương đương hơn 1,8 tỷ đồng) từ các doanh nghiệp khi cấp phiếu thực hiện đơn hàng trong xuất khẩu lao động.

Ngoài các khoản tiền liên quan trực tiếp đến việc cấp phiếu, từ năm 2020 đến tháng 4-2025, các doanh nghiệp còn đưa tiền cho Nam vào các dịp lễ, Tết. Tống Hải Nam bị xác định 28 lần nhận tổng cộng 105.000 USD và 1,07 tỷ đồng (tương đương hơn 3,5 tỷ đồng).

Tại phiên tòa, Nguyễn Gia Liêm - cựu Phó Cục trưởng Cục QLLĐNN, khai được phân công phụ trách thị trường Hàn Quốc và Nhật Bản. Bị cáo không trực tiếp thẩm định hồ sơ cấp phiếu trả lời cho doanh nghiệp mà cấp phòng thực hiện, sau đó trình ông ta ký.

Liêm khai khi triển khai visa E7-3, Tống Hải Nam - cựu Cục trưởng yêu cầu bị cáo ký các văn bản sau khi cấp phòng hoàn tất thẩm định. Bị cáo Liêm khẳng định, không gây khó khăn, không yêu cầu doanh nghiệp đưa tiền và cũng không báo cáo Nam về việc này. Tuy nhiên, trước HĐXX, Liêm thừa nhận đã nhận tiền từ doanh nghiệp.

Cụ thể, bị cáo nhận 7.000 USD từ Nghiêm Quốc Hưng, gồm 1.000 USD khi Hưng đến nhà Liêm trước chuyến công tác Hàn Quốc và 6.000 USD liên quan việc hỗ trợ thúc đẩy thủ tục visa E7 cho người lao động.

Ngoài ra, Liêm nhận 1.000 USD từ Nghiêm Văn Định và 1.000 USD từ Nguyễn Đức Nam vào các dịp lễ, Tết. Liêm cho biết đã nộp lại toàn bộ số tiền thu lợi bất chính cho cơ quan điều tra.

Khi HĐXX hỏi về việc bị truy tố tội "Nhận hối lộ", Liêm thừa nhận hành vi sai phạm và không kêu oan. Bị cáo cho biết đã công tác 40 năm tại Cục QLLĐNN, nhận thức rõ những khó khăn của doanh nghiệp và người lao động. Bị cáo này mong HĐXX xem xét giảm nhẹ hình phạt vì đã thành khẩn khai báo và đã khắc phục toàn bộ số tiền thu lợi bất chính.