'Mắt thần' phát hiện đới dị thường rộng 3 m ở công viên Lê Thị Riêng

Kết quả khảo sát bằng radar xuyên đất ghi nhận một vùng dị thường rộng khoảng 3 m nằm sát Nhà truyền thống. Bốn đơn vị chuyên môn đều đưa ra đánh giá tương đồng về vị trí này.

 Nhóm nghiên cứu từ Đại học Khoa học Tự nhiên (Đại học Quốc gia TP.HCM) trong buổi thăm dò ngày 15/6. Ảnh: Hoài Bảo.

Nhóm nghiên cứu từ Đại học Khoa học Tự nhiên (Đại học Quốc gia TP.HCM) trong buổi thăm dò ngày 15/6. Ảnh: Hoài Bảo.

Sau giai đoạn khảo sát thực địa bằng thiết bị radar xuyên đất (15-18/6), các đơn vị chuyên môn đã xác định một số khu vực có dấu hiệu bất thường dưới lòng đất tại Công viên Văn hóa Lê Thị Riêng (phường Hòa Hưng, TP.HCM).

Trong đó, khu vực nằm sát mép Nhà truyền thống được đánh giá là vị trí có tín hiệu rõ ràng nhất. Kết quả phân tích của 4 đơn vị độc lập cho thấy dữ liệu thu được có sự trùng khớp cao. Đây được xem là cơ sở quan trọng để chuẩn bị cho giai đoạn thăm dò thực địa trong thời gian tới.

Điểm dị thường

Đợt khảo sát tại Công viên Văn hóa Lê Thị Riêng được thực hiện trên 3 khu vực trọng điểm, ký hiệu A (phía đông Nhà truyền thống, diện tích 800 m2), B (gần cà phê sân Chim, diện tích 1.200 m2) và C (gần cầu Thê Húc, diện tích 500 m2).

Theo báo cáo tổng hợp công bố tại Hội nghị triển khai kế hoạch và báo cáo công tác chuẩn bị tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại Công viên Văn hóa Lê Thị Riêng chiều 19/6, khu vực A nằm sát mép Nhà truyền thống là nơi ghi nhận tín hiệu đất dị thường rõ ràng nhất. Đây cũng là vị trí được đề cập đến trong các bức ảnh tư liệu và nhân chứng nhắc đến trong nhiều năm qua.

Thượng tá Phạm Thị Thanh Vân, Viện Thiết kế, Tổng cục Hậu cần - Kỹ thuật (Bộ Quốc phòng), cho biết tại điểm A, đơn vị phát hiện 3 vùng đất bị xáo trộn. Một rãnh sâu khoảng 1,2-1,8 m, rộng 2,5-3,5 m và dài hơn 10 m.

PGS.TS Lê Văn Anh Cường, Trưởng bộ môn Vật lý Địa cầu thuộc Khoa Vật lý - Vật lý Kỹ thuật, Đại học Khoa học Tự nhiên TP.HCM, cùng đại diện Đại học Bách Khoa TP.HCM cũng đưa ra đánh giá tương tự.

 3 vị trí nghi ngờ chứa mộ liệt sĩ tại Công viên Văn hóa Lê Thị Riêng. Ảnh: Hoài Bảo.

3 vị trí nghi ngờ chứa mộ liệt sĩ tại Công viên Văn hóa Lê Thị Riêng. Ảnh: Hoài Bảo.

Dữ liệu từ radar xuyên đất IDS Duo Detector cho thấy bên dưới lớp nhựa đường và bê tông gần Nhà truyền thống xuất hiện một vùng dị thường có bề rộng khoảng 3 m và một đới kéo dài. PGS.TS Lê Văn Anh Cường ghi nhận dải phản xạ tại đây có đặc điểm khác biệt so với nền đất xung quanh.

Kết quả khảo sát từ Trung tâm Công nghệ xử lý Bom mìn thuộc Binh chủng Công binh cũng phát hiện vùng xáo trộn địa tầng bên dưới bồn hoa thuộc điểm A. "Mắt thần" Tarasirch sir-3000 của đơn vị ghi nhận các mặt phản xạ thay đổi liên tục, biên độ có sự biến đổi rõ rệt.

Đối với khu vực B, dữ liệu radar từ Trung tâm ghi nhận một số bất thường địa chất tại sân quán cà phê sân Chim. Các mặt phản xạ có hiện tượng đứt đoạn. Biên độ tín hiệu thay đổi đáng kể. Một số vùng phản xạ không đồng nhất cũng xuất hiện. Tuy nhiên mức độ thể hiện chưa rõ nét như tại khu vực A.

Trong khi đó, khu vực C không ghi nhận dấu hiệu bất thường đáng chú ý. Dữ liệu phản xạ cho thấy các lớp đất duy trì tính ổn định. Không xuất hiện sự thay đổi lớn về cấu trúc địa tầng.

 Thượng tá Phạm Thị Thanh Vân trình bày báo cáo từ Viện Thiết kế, Tổng cục Hậu cần - Kỹ thuật (Bộ Quốc phòng) tại hội nghị chiều 19/6. Ảnh: Hoài Bảo.

Thượng tá Phạm Thị Thanh Vân trình bày báo cáo từ Viện Thiết kế, Tổng cục Hậu cần - Kỹ thuật (Bộ Quốc phòng) tại hội nghị chiều 19/6. Ảnh: Hoài Bảo.

Theo Viện Thiết kế, Tổng cục Hậu cần - Kỹ thuật, một số vị trí trong công viên có thảm thực vật dày và lượng nước mặt cao. Điều này làm suy giảm chất lượng tín hiệu radar. Việc nhận diện các cấu trúc nằm sâu dưới lòng đất vì vậy gặp nhiều khó khăn hơn.

Thượng tá Phạm Thị Thanh Vân đề nghị vào thời điểm đào đất, nên dựng taluy tránh sạt lở và làm khô hố, tránh xa biến động địa chất. Đặc biệt, TP.HCM đang vào mùa mưa, đơn vị chức năng cần chuẩn bị bơm thoát nước, giảm nguy cơ nước chảy xuống hố đào, đối với khu khảo sát có địa hình dốc như điểm A.

Phát biểu kết thúc phần báo cáo của các đơn vị chuyên môn, Thiếu tướng Nguyễn Thành Trung, Chính ủy Bộ Tư lệnh TP.HCM, nhận định khu vực khảo sát A khả năng cao có rãnh mộ tập thể, chứa hài cốt các liệt sĩ và đồng bào yêu nước đã hy sinh trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968.

"Quy tắc là dễ làm trước, khó làm sau. Tất cả công tác triển khai bao gồm lễ động thổ, đào mộ... cần diễn ra thận trọng, tỉ mỉ, chỉn chu và chính xác", ông Trung nói.

Chờ lời giải từ cuộc thăm dò sắp tới

Kết quả khảo sát bằng radar xuyên đất được xem là cơ sở khoa học quan trọng cho giai đoạn tiếp theo của quá trình tìm kiếm.

Tuy nhiên, Thượng tá Phạm Thị Thanh Vân cho biết dữ liệu radar chỉ phản ánh sự thay đổi của cấu trúc địa tầng. Công nghệ này không thể khẳng định chính xác bên dưới có hài cốt hay công trình chôn lấp.

Để xác định bản chất của các dị thường vừa phát hiện, Bộ Tư lệnh TP.HCM sẽ triển khai hoạt động thăm dò thực địa tại những vị trí đã được khoanh vùng. Trọng tâm sẽ là khu vực A sát mép Nhà truyền thống, nơi xuất hiện tín hiệu bất thường rõ ràng nhất trong toàn bộ đợt khảo sát.

 Thiếu tướng Nguyễn Thành Trung (áo xanh, chính giữa ảnh), Chính ủy Bộ Tư lệnh TP.HCM, kiểm tra khảo sát vào ngày đầu tiên (15/6) triển khai công tác thăm dò vị trí. Ảnh: Hoài Bảo.

Thiếu tướng Nguyễn Thành Trung (áo xanh, chính giữa ảnh), Chính ủy Bộ Tư lệnh TP.HCM, kiểm tra khảo sát vào ngày đầu tiên (15/6) triển khai công tác thăm dò vị trí. Ảnh: Hoài Bảo.

Trước khi tiến hành thăm dò, đơn vị quản lý công viên sẽ thực hiện công tác chuẩn bị mặt bằng. Một số khu vực liên quan sẽ được dựng hàng rào bảo vệ để phục vụ việc thi công và đảm bảo an toàn. Các hoạt động vui chơi, tham quan tại những vị trí này sẽ tạm thời bị hạn chế trong thời gian khảo sát.

Theo kế hoạch, việc thăm dò sẽ được thực hiện theo từng bước nhằm giảm thiểu tác động đến cảnh quan hiện hữu. Quá trình đào mở sẽ được giám sát bởi các cơ quan chuyên môn, đơn vị quân đội và các chuyên gia địa vật lý đã tham gia đợt khảo sát radar.

Nếu phát hiện dấu vết chôn cất hoặc di cốt, Bộ Tư lệnh TP.HCM, Ban chỉ đạo 515 (Ban Chỉ đạo về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ) sẽ tiếp tục thực hiện các quy trình chuyên môn theo quy định. Công tác ghi nhận hiện trạng, thu thập mẫu vật và giám định sẽ được triển khai nhằm xác định nguồn gốc của các phát hiện dưới lòng đất.

Thăm dò thực địa bằng cách đào khu vực dị thường là một trong số giai đoạn quan trọng nhất của toàn bộ quá trình tìm kiếm. Kết quả sẽ là căn cứ trực tiếp để kiểm chứng những dữ liệu thu được từ radar xuyên đất. Đồng thời, cũng góp phần làm rõ thông tin lịch sử liên quan đến nghi vấn tồn tại hố chôn tập thể tại khu vực Công viên Văn hóa Lê Thị Riêng.

Cảnh quét radar tìm 3 rãnh mộ tập thể ở công viên Lê Thị Riêng Ba điểm nghi có rãnh mộ tập thể tại công viên Lê Thị Riêng được lực lượng quân đội, chuyên gia địa vật lý và các nhân chứng lịch sử đồng thời khảo sát trong giai đoạn 15-18/6.

Công viên Văn hóa Lê Thị Riêng (TP.HCM) đang trở thành tâm điểm của chiến dịch tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ. Nơi đây vốn là nghĩa địa Chí Hòa trước năm 1975 và được nhiều nhân chứng, tài liệu lịch sử xác định có thể tồn tại mộ tập thể.

Bước ngoặt của quá trình tìm kiếm xuất hiện từ giai đoạn 2016-2017, khi các nhà nghiên cứu phát hiện nhiều bức ảnh chiến tranh lưu trữ ở nước ngoài. Đặc biệt, một bức ảnh màu do hãng tin AP chụp ngày 12/2/1968 cho thấy tại nghĩa địa Chí Hòa khi đó có ít nhất 3 rãnh chôn tập thể.

Từ manh mối này, các cơ quan chức năng đã đối chiếu không ảnh, bản đồ quân sự, ảnh vệ tinh hiện đại cùng lời kể của nhân chứng. Công nghệ radar xuyên đất (GPR) cũng được sử dụng để phát hiện các cấu trúc bất thường dưới lòng đất.

Kết quả nghiên cứu bước đầu đã khoanh vùng 3 khu vực nghi là rãnh mộ tập thể trong công viên, nằm gần nhà truyền thống, khu trò chơi thiếu nhi và khu hồ câu cá. Các chuyên gia nhận định sơ bộ những vị trí này có thể liên quan đến khoảng 900 hài cốt liệt sĩ.

Tuy nhiên, đây mới là các đánh giá ban đầu. Vị trí chính xác, quy mô và số lượng hài cốt chỉ có thể được xác nhận sau các đợt thăm dò, khai quật và giám định theo quy trình khoa học trong khuôn khổ Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Vi Lê - Hoài Bảo

Nguồn Znews: https://znews.vn/mat-than-phat-hien-doi-di-thuong-rong-3-m-o-cong-vien-le-thi-rieng-post1661312.html