Mía được giá, nông dân Khánh Hòa lãi 20–25 triệu đồng/ha

Nông dân tỉnh Khánh Hòa thu hoạch mía. Ảnh: Đặng Tuấn - TTXVN

Những ngày cuối tháng 3, trên các cánh đồng mía tại xã Tây Ninh Hòa, xã Hòa Trí, không khí thu hoạch diễn ra khẩn trương. Dọc tuyến Tỉnh lộ 5, những ruộng mía xanh bạt ngàn trải dài hai bên đường. Từ sáng sớm, người dân đã tất bật ra đồng, chặt mía, bó gọn, tập kết ven đường chờ xe vận chuyển. Tiếng dao chặt mía, tiếng máy nổ, tiếng gọi nhau rộn rã giữa cái nắng đầu mùa, tạo nên nhịp sống sôi động của vùng nguyên liệu mía trọng điểm phía Bắc Khánh Hòa.

Niên vụ mía năm nay ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực. Giá thu mua được các nhà máy duy trì ổn định, cao hơn so với năm trước. Thời tiết thuận lợi giúp cây mía sinh trưởng tốt. Đặc biệt, việc tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp và nông dân trong sản xuất, thu hoạch đã góp phần nâng năng suất, giảm chi phí và ổn định đầu ra.

Theo ông Võ Ngọc Quang, Trưởng Trạm Nông vụ Ninh Thượng, Công ty Mía đường Ninh Hòa, đơn vị hiện liên kết với gần 300 hộ dân, tổng diện tích khoảng 750 ha. Sau hơn hai tháng thu hoạch, diện tích đã thu đạt trên 50%. Năng suất bình quân đạt từ 62 đến 64 tấn/ha, tăng so với niên vụ trước. Lợi nhuận bình quân đạt khoảng 20 đến 25 triệu đồng/ha.

Ông Quang cho biết, để nâng cao hiệu quả sản xuất, doanh nghiệp đã triển khai đồng bộ các giải pháp kỹ thuật. Người dân được hướng dẫn sử dụng phân bón hợp lý với định mức từ 1 đến 1,2 tấn NPK/ha. Phân hữu cơ được khuyến khích nhằm cải tạo đất. Trong giai đoạn mía vươn lóng, người dân áp dụng phun phân bón lá kết hợp phòng trừ sâu bệnh, giúp tăng năng suất và chữ đường.

Cùng với đó, mô hình tổ, nhóm lao động thu hoạch được hình thành và phát huy hiệu quả. Các nhóm được điều phối theo từng vùng, làm việc theo dây chuyền, từ chặt, dọn lá đến bó mía và vận chuyển. Nhờ đó, tiến độ thu hoạch được đẩy nhanh, hạn chế thất thoát và giảm chi phí so với sản xuất riêng lẻ.

Tại xã Hòa Trí, trên những cánh đồng mía rộng lớn, hàng chục lao động làm việc theo tổ, đội, phân công rõ ràng từng khâu. Người chặt mía, người dọn lá, người bó mía. Tất cả phối hợp nhịp nhàng, tạo nên một quy trình khép kín ngay trên đồng ruộng.

Ông Nguyễn Minh Nhẫn, nông dân trồng 7 ha mía tại xã Hòa Trí, chia sẻ: “Năm nay thời tiết thuận lợi, mía phát triển tốt. Gia đình tôi áp dụng đúng kỹ thuật, lại được doanh nghiệp hỗ trợ phân bón và thuốc nên năng suất đạt khoảng 80 tấn/ha. Trừ chi phí, mỗi ha còn khoảng 25 triệu đồng. So với mấy năm trước, thu nhập ổn định hơn, bà con cũng yên tâm gắn bó với cây mía”.

Không chỉ riêng hộ ông Nhẫn, nhiều nông dân tại khu vực này cho biết việc liên kết với doanh nghiệp giúp họ chủ động hơn trong sản xuất. Được hỗ trợ kỹ thuật, vật tư đầu vào và bao tiêu sản phẩm, người trồng mía giảm được rủi ro và nâng cao hiệu quả kinh tế.

Tuy nhiên, bên cạnh những tín hiệu tích cực, niên vụ mía năm nay vẫn còn không ít khó khăn. Giá vật tư nông nghiệp, chi phí nhân công và đặc biệt là giá xăng dầu tăng cao đã làm chi phí sản xuất tăng đáng kể. Trong khi đó, mức tăng giá thu mua mía chưa bù đắp hết chi phí.

Ông Nguyễn Ngọc Doanh, nông dân xã Tây Ninh Hòa cho biết, chi phí xăng dầu tăng nên xe vận chuyển cũng ít hơn. Nhiều diện tích mía chặt xong phải chờ, để ngoài nắng lâu thì giảm trọng lượng, chữ đường cũng giảm. Bà con rất lo, chỉ mong khâu vận chuyển được giải quyết nhanh hơn.

Theo UBND xã Tây Ninh Hòa, địa phương hiện có khoảng 2.000 ha mía, là vùng trồng mía tập trung lớn của tỉnh. Đến đầu tháng 3/2026, đã thu hoạch khoảng 900 ha, đạt 45% diện tích. Năng suất bình quân đạt khoảng 61 tấn/ha, chữ đường bình quân đạt 9,8 CCS.

Về giá thu mua, các nhà máy hiện áp dụng mức khoảng 1 triệu đồng/10 CCS, hỗ trợ thêm chi phí vận chuyển khoảng 70.000 đồng/tấn. Ngoài ra, doanh nghiệp còn có chính sách hỗ trợ sau hợp đồng, như hỗ trợ 12 triệu đồng/ha đối với mía tơ đạt năng suất từ 60 tấn/ha trở lên và 3 triệu đồng/ha đối với mía gốc đạt từ 50 tấn/ha. Sau khi trừ chi phí đầu tư và thu hoạch, lợi nhuận bình quân của người trồng mía đạt khoảng 20 triệu đồng/ha; trong đó, mía tơ đạt khoảng 15 triệu đồng/ha, mía gốc đạt khoảng 25 triệu đồng/ha.

Ông Nguyễn Mạnh Hưng, Phó Trưởng phòng Kinh tế xã Tây Ninh Hòa cho biết, việc liên kết với doanh nghiệp đã giúp đảm bảo tiến độ thu hoạch và tiêu thụ sản phẩm. Tuy nhiên, chi phí đầu vào tăng đang là áp lực lớn đối với người trồng mía. Nếu không có giải pháp kịp thời, nguy cơ người dân chuyển đổi sang cây trồng khác là hiện hữu.

Trước thực tế đó, địa phương đang định hướng xây dựng các “cánh đồng lớn” gắn với liên kết chuỗi giá trị. Đồng thời, khuyến khích người dân áp dụng quy trình thâm canh, luân canh cây trồng sau chu kỳ 4 năm để cải tạo đất, nâng cao hiệu quả sản xuất lâu dài.

Về phía doanh nghiệp, các nhà máy đường Ninh Hòa và Cam Ranh tiếp tục triển khai nhiều chính sách hỗ trợ. Doanh nghiệp cam kết bảo đảm giá thu mua, hỗ trợ giống, phân bón, cơ giới hóa và các dịch vụ hậu cần. Đồng thời, thường xuyên tổ chức hội thảo, chuyển giao kỹ thuật, khảo nghiệm giống mới và nhân rộng các mô hình sản xuất hiệu quả.

Theo lãnh đạo Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Khánh Hòa, tổng diện tích mía toàn tỉnh hiện khoảng 9.941 ha. Khu vực Bắc Khánh Hòa chiếm khoảng 7.731 ha, Nam Khánh Hòa khoảng 2.213 ha. Sản lượng mía trong tháng 3/2026 ước đạt 195.600 tấn, lũy kế quý I đạt khoảng 330.000 tấn, vượt kế hoạch đề ra.

Thực tế cho thấy, ngành mía đường Khánh Hòa đang từng bước phục hồi và phát triển theo hướng bền vững. Tuy nhiên, để nâng cao hiệu quả, cần tiếp tục kiểm soát tốt chi phí đầu vào, tổ chức chặt chẽ khâu thu hoạch và vận chuyển. Quan trọng hơn, phải củng cố liên kết giữa doanh nghiệp và nông dân, bảo đảm lợi ích hài hòa giữa các bên.

Với những giải pháp đồng bộ, cùng sự đồng hành của doanh nghiệp và chính quyền địa phương, cây mía vẫn được kỳ vọng sẽ tiếp tục là cây trồng chủ lực, mang lại thu nhập ổn định cho nông dân, góp phần phát triển kinh tế nông nghiệp của Khánh Hòa trong thời gian tới.

Đặng Tuấn/vnanet.vn