Miễn thuế suất ăn trường học, bệnh viện: Lo không giảm giá, lợi ích không đến người học, người bệnh

Cân nhắc chính sách ưu đãi thuế

Theo dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế TNDN, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp (SDĐPNN) và Luật Thuế TNCN, Chính phủ đề xuất bổ sung quy định miễn thuế TNDN đối với thu nhập của doanh nghiệp cung cấp suất ăn cho cơ sở giáo dục, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh; đồng thời miễn thuế TNCN đối với thu nhập từ hoạt động kinh doanh cung cấp suất ăn của cá nhân cư trú.

Theo Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn, chính sách nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp, cá nhân cung cấp suất ăn bảo đảm chất lượng, an toàn thực phẩm và có chi phí thấp hơn. Chính phủ cũng đề xuất áp dụng quy định miễn thuế đối với doanh nghiệp cung cấp suất ăn, tổ chức khoa học và công nghệ công lập, cơ sở giáo dục công lập nộp thuế TNDN theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu.

Bên cạnh đó, dự thảo bổ sung quy định miễn thuế SDĐPNN đối với đất sử dụng vào mục đích giáo dục và đào tạo của cơ sở giáo dục không thuộc trường hợp quy định tại khoản 1 Điều 3 và khoản 2 Điều 9 của Luật Thuế SDĐPNN.

Đề xuất này nhằm thể chế hóa Nghị quyết số 71-NQ/TW về việc bổ sung các quy định không thu tiền sử dụng đất, giảm tiền thuê đất, tiền thuế đất đối với các cơ sở giáo dục trong nước.

Chính phủ cũng đề xuất miễn thuế SDĐPNN đối với đất ở trong hạn mức của người dân tộc thiểu số tại vùng đồng bào dân tộc và miền núi theo quy định của Chính phủ, nhằm thực hiện Nghị quyết số 21-NQ/TW.

Chính phủ trình Quốc hội xem xét, thông qua dự án Luật tại Kỳ họp tháng 10/2026. Luật dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/1/2027.

Miễn thuế suất ăn chưa chắc giảm giá

Trình bày báo cáo thẩm tra dự án Luật ngày 23/10, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, Ủy ban nhất trí với việc miễn thuế TNDN cho các cơ sở giáo dục tư thục hoạt động không vì lợi nhuận.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi.

Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng, trong điều kiện nguồn lực hỗ trợ của ngân sách nhà nước còn hạn chế, chính sách ưu đãi miễn thuế TNDN cần được cân nhắc, đánh giá thỏa đáng, có sự phân biệt giữa đơn vị công lập và tư thục, qua đó gián tiếp tác động đến các nhóm người học khác nhau.

Chính sách ưu đãi, hỗ trợ cần tập trung vào các nhóm đối tượng kém thuận lợi, tránh để phần ngân sách nhà nước giảm thu lại dành cho các đối tượng thụ hưởng có thu nhập cao.

Một số ý kiến đề nghị cân nhắc kỹ việc đề xuất và thiết kế chính sách, bảo đảm đúng đối tượng, mang lại lợi ích trực tiếp cho người học; đồng thời quy định rõ tiêu chí, điều kiện miễn thuế, giải pháp quản lý chặt chẽ và cơ chế giám sát hiệu quả để tránh trục lợi chính sách.

Về đề xuất miễn thuế TNDN, thuế TNCN đối với thu nhập từ cung cấp suất ăn cho cơ sở giáo dục, cơ sở khám chữa bệnh, Ủy ban Kinh tế và Tài chính cho rằng, bảo đảm bữa ăn an toàn, chất lượng cho học sinh, người bệnh là yêu cầu rất cần thiết.

Tờ trình của Chính phủ nêu chính sách sẽ góp phần giảm giá suất ăn, bảo đảm an toàn thực phẩm và khuyến khích sử dụng hóa đơn, chứng từ. Tuy nhiên, theo Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi, các căn cứ này chưa thực sự thuyết phục. Nghị quyết số 71 không đề cập đến việc ưu đãi thuế đối với suất ăn.

Ông Phan Văn Mãi phân tích, thuế TNDN và thuế TNCN là thuế trực thu, nên việc miễn thuế chưa bảo đảm làm giảm giá suất ăn khi chưa có cơ chế bảo đảm lợi ích được chuyển đến người học, người bệnh.

Bên cạnh đó, an toàn thực phẩm là yêu cầu chung đối với mọi cơ sở cung cấp dịch vụ ăn uống và đang được bảo đảm bằng các công cụ quản lý chuyên ngành.

Dự thảo cũng miễn thuế đối với doanh nghiệp nộp thuế theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu, chưa thống nhất với mục tiêu khuyến khích sử dụng hóa đơn, chứng từ. Việc xác định phần thu nhập được miễn thuế cũng gặp khó khăn do hầu hết doanh nghiệp, cá nhân kinh doanh đều cung cấp suất ăn cho nhiều đối tượng khác nhau.

Vì vậy, đa số ý kiến của Ủy ban Kinh tế và Tài chính chưa nhất trí bổ sung chính sách miễn thuế này.

Trong trường hợp mục tiêu là hỗ trợ học sinh, sinh viên, người bệnh, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị Chính phủ nghiên cứu chính sách hỗ trợ trực tiếp cho các đối tượng này để bảo đảm lợi ích đến với người cần được hỗ trợ.

Đối với đề xuất miễn thuế SDĐPNN cho đất sử dụng vào mục đích giáo dục và đào tạo, Ủy ban Kinh tế và Tài chính cho rằng, Nghị quyết số 71 đề ra giải pháp giảm tiền thuê đất đối với các cơ sở giáo dục trong nước, trong khi dự thảo Luật đề xuất miễn thuế đất cho tất cả cơ sở giáo dục, kể cả cơ sở có vốn đầu tư nước ngoài. Do đó, Ủy ban đề nghị làm rõ căn cứ và phạm vi áp dụng để phù hợp với Nghị quyết.