MiG-35 Nga đối đầu F-22 Mỹ: Máy bay chiến đấu nào chiếm ưu thế trên không?

F-22 được phát triển ngay từ đầu như một tiêm kích tàng hình thế hệ thứ năm chuyên giành ưu thế trên không, trong khi MiG-35 là phiên bản nâng cấp sâu của dòng MiG-29 nổi tiếng từ thời Chiến tranh Lạnh. Dù được bổ sung nhiều công nghệ hiện đại, MiG-35 vẫn dựa trên nền tảng thiết kế cũ và khó có thể cạnh tranh ngang ngửa với Raptor trong một cuộc đối đầu trực diện.

Tiêm kích MiG-35 trong triển lãm hàng không MASK của Nga, tháng 7/2021. (Nguồn: Shutterstock)

Hai máy bay có nhiều điểm giống nhưng khác biệt về bản chất

Cả F-22 và MiG-35 đều sử dụng hai động cơ, có khả năng cơ động rất cao và được thiết kế chủ yếu để giành ưu thế trên không. Tuy nhiên, điểm tương đồng gần như chỉ dừng lại ở đó.

F-22 chính thức đi vào hoạt động từ năm 2005 và hiện vẫn được coi là tiêm kích chiếm ưu thế trên không mạnh nhất thế giới. Trong khi đó, MiG-35 được Nga đưa vào biên chế từ năm 2019 như phiên bản hiện đại nhất của dòng MiG-29.

F-22 có trọng lượng cất cánh tối đa khoảng 38 tấn, sử dụng hai động cơ Pratt & Whitney F119 với lực đẩy khoảng 35.000 pound mỗi động cơ. MiG-35 nhỏ hơn đáng kể, nặng khoảng 24,5 tấn và dùng hai động cơ RD-33MK với lực đẩy khoảng 19.000 pound mỗi chiếc.

Hai máy bay đều có tốc độ tối đa khoảng Mach 2,25, nhưng F-22 có bán kính hoạt động lớn hơn, trần bay cao hơn và đặc biệt sở hữu khoang vũ khí bên trong giúp duy trì khả năng tàng hình khi mang tên lửa. Ngược lại, MiG-35 sử dụng 9 điểm treo bên ngoài thân máy bay để mang vũ khí, khiến tín hiệu phản xạ radar lớn hơn đáng kể.

MiG-35 hiện đại nhưng vẫn mang 'gốc gác' MiG-29

MiG-35 được đánh giá là bước tiến lớn so với MiG-29 nguyên bản. Máy bay được trang bị radar mảng pha quét điện tử chủ động (AESA), hệ thống điện tử hàng không hiện đại, buồng lái kỹ thuật số, hệ thống điều khiển bay điện tử cùng khả năng sử dụng nhiều loại vũ khí mới.

Dù vậy, phần khung thân và thiết kế khí động học cơ bản vẫn được kế thừa từ MiG-29. Điều đó đồng nghĩa MiG-35 không có những đặc điểm cốt lõi của tiêm kích thế hệ năm như khả năng tàng hình toàn diện.

F-22 được thiết kế hoàn toàn mới với mục tiêu duy nhất là loại bỏ đối phương trước khi bị phát hiện. Thân máy bay sử dụng các bề mặt phản xạ radar tối thiểu, cửa hút khí được che chắn, vật liệu hấp thụ sóng radar cùng khoang chứa vũ khí bên trong giúp giảm tối đa tín hiệu radar và hồng ngoại.

Không chiến ngoài tầm nhìn là lợi thế tuyệt đối của F-22

Trong xung đột hiện đại, phần lớn các trận không chiến được quyết định trước khi hai phi công nhìn thấy nhau bằng mắt thường. Ở nội dung này, F-22 gần như nắm lợi thế áp đảo.

F-22 được trang bị radar AESA AN/APG-77 cực mạnh, hệ thống hợp nhất dữ liệu cảm biến tiên tiến, khả năng phát hiện mục tiêu thụ động và liên kết dữ liệu bảo mật cao. Nhờ đó, F-22 có thể phát hiện, theo dõi và khóa mục tiêu từ rất xa trong khi vẫn duy trì trạng thái tàng hình.

MiG-35 cũng sở hữu radar AESA Zhuk-A/AM, hệ thống tác chiến điện tử hiện đại và có thể sử dụng tên lửa không đối không R-77-1. Tuy nhiên, việc thiếu khả năng tàng hình khiến máy bay Nga dễ bị phát hiện hơn nhiều.

Trong một kịch bản đối đầu trực diện, F-22 nhiều khả năng sẽ phát hiện MiG-35 trước, phóng tên lửa ngoài tầm nhìn rồi rút lui mà đối thủ thậm chí chưa xác định được vị trí của mình. Nhiều chuyên gia nhận định F-22 gần như nắm ưu thế tuyệt đối trong các trận không chiến ngoài tầm nhìn.

Nếu phải cận chiến thì MiG-35 có cơ hội hơn

Trường hợp hiếm hoi hai máy bay tiến vào cự ly gần, khoảng cách về năng lực sẽ được thu hẹp. MiG-35 vẫn kế thừa truyền thống của dòng MiG với khả năng cơ động rất cao, tỷ lệ lực đẩy trên trọng lượng tốt, khả năng đổi hướng nhanh cùng tên lửa R-73M kết hợp kính ngắm gắn trên mũ phi công.

F-22 cũng là một trong những tiêm kích cơ động nhất từng được chế tạo. Máy bay sở hữu vòi phun điều hướng lực đẩy hai chiều, khả năng kiểm soát ở góc tấn lớn, duy trì năng lượng tốt trong quá trình cơ động và tích hợp tên lửa AIM-9X hiện đại. Ngoài khả năng cơ động, F-22 còn có ưu thế về nhận thức tình huống nhờ hệ thống cảm biến và điện tử hàng không tiên tiến hơn.

Nếu xảy ra không chiến quần vòng, kết quả sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào trình độ phi công, điều kiện môi trường và sự hỗ trợ từ các lực lượng bên ngoài. Dù vậy, F-22 vẫn được đánh giá nhỉnh hơn.

F-22 vẫn là đối thủ rất khó vượt qua

MiG-35 là một trong những phiên bản hiện đại nhất của dòng MiG-29, sở hữu nhiều cải tiến đáng kể về radar, điện tử hàng không và khả năng mang vũ khí. Đây vẫn là một tiêm kích thế hệ 4++ có năng lực đáng gờm.

Tuy nhiên, F-22 được phát triển theo một triết lý hoàn toàn khác, lấy khả năng tàng hình, ưu thế thông tin và chiến đấu ngoài tầm nhìn làm nền tảng.

Trong phần lớn các kịch bản tác chiến, khả năng phát hiện mục tiêu trước, duy trì trạng thái tàng hình và tung đòn tấn công từ khoảng cách an toàn sẽ giúp F-22 giành lợi thế ngay từ đầu. Chính những yếu tố này đã giúp Raptor duy trì vị thế là một trong những máy bay chiến đấu chiếm ưu thế trên không mạnh nhất thế giới suốt hơn hai thập kỷ qua.