Minh bạch tài chính, bảo đảm an toàn bữa ăn học đường

Minh bạch tài chính ngăn chặn triệt để lạm thu

Giám sát thực tế về cơ chế quản lý thu chi đối với các dịch vụ hỗ trợ hoạt động giáo dục tại cơ sở công lập, Ban Văn hóa - Xã hội HĐND thành phố ghi nhận khối lượng công việc tại các địa phương đang đảm nhiệm là rất lớn; theo đại diện UBND xã Yên Xuân, địa phương hiện quản lý 13 trường công lập, phục vụ 5.034 học sinh phân bổ trong 153 lớp học; tương tự, tại xã Thuận An, trên địa bàn có 18 cơ sở giáo dục công lập, với quy mô 15.741 học sinh. Số lượng học sinh đông đòi hỏi công tác điều hành từ cấp xã đến các trường phải thống nhất để bảo đảm các chính sách được thực hiện đúng quy định.

Đoàn giám sát thực tế bếp ăn bán trú tại Trường Mầm non Lệ Chi (xã Thuận An). Ảnh: D. Nguyện

Trong năm học 2025 - 2026, với 100% các trường học trên địa bàn xã Yên Xuân đã thực hiện 5 nhóm danh mục dịch vụ theo đúng Nghị quyết số 60/2025/NQ-HĐND của HĐND thành phố. Địa phương thực hiện tốt nguyên tắc thỏa thuận tự nguyện, tính toán mức thu nhằm thu bù đủ chi; tại xã Thuận An, toàn bộ 18 trường học đã tổ chức các dịch vụ hỗ trợ như tiền ăn, chăm sóc bán trú, trang thiết bị, trông giữ ngoài giờ, nước uống cho học sinh. Việc xây dựng dự toán thu tuân thủ nguyên tắc tính đúng, tính đủ, bảo đảm không vượt mức trần do thành phố quy định.

Về công tác quản lý tài chính, các cơ sở giáo dục công lập tại xã Yên Xuân đã thực hiện thanh toán không dùng tiền mặt, niêm yết công khai các khoản thu, mức thu; xã Thuận An khẳng định qua rà soát định kỳ, địa phương chưa ghi nhận trường hợp nào tự ý đặt ra các khoản thu, quỹ trái quy định. Các khoản thu được thực hiện minh bạch, trên cơ sở thỏa thuận với cha mẹ học sinh.

Bên cạnh kết quả đạt được, tại các buổi làm việc, thành viên Đoàn giám sát cũng đề nghị các trường học thực hiện tốt công khai, minh bạch tài chính, tuyệt đối không để xảy ra tình trạng lợi dụng danh nghĩa Ban đại diện cha mẹ học sinh để lạm thu… Các sở, ngành thành phố bám sát cơ sở để hướng dẫn chuyên môn, rà soát, kịp thời tháo gỡ vướng mắc về việc chậm cấp kinh phí; nghiên cứu cơ chế hỗ trợ đặc thù cho các trường quy mô nhỏ, tham mưu phương án cơ cấu lại định mức chi nhằm bảo đảm nguồn lực hỗ trợ được chi trực tiếp cho học sinh.

Kiểm soát chặtnguồn gốc thực phẩm

Một nội dung trọng tâm được Đoàn giám sát quan tâm tại các cuộc làm việc là công tác tổ chức bữa ăn bán trú; ghi nhận tại xã Thuận An, hoạt động bán trú được tổ chức tại 16 trên 18 trường học, phục vụ 9.641 học sinh, đạt tỷ lệ 100% ở cấp mầm non, 87,7% cấp tiểu học cùng 13,1% cấp trung học cơ sở; tại xã Yên Xuân, có 9 trường học tổ chức ăn bán trú cho học sinh. Việc tổ chức bữa ăn bán trú được thông qua các hình thức như tự tổ chức nấu ăn tại trường, ký hợp đồng cung cấp suất ăn sẵn, mô hình kết hợp cung cấp nguyên liệu nấu ăn tại trường. Mức thu thực hiện trên cơ sở thỏa thuận với phụ huynh học sinh, bảo đảm đúng quy định, công khai.

Để bảo đảm an toàn thực phẩm, xã Thuận An đã triển khai thanh, kiểm tra rà soát, quản lý chặt chẽ các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm trên địa bàn. Đã có 62 cơ sở được kiểm tra, qua đó phát hiện xử phạt 5 cơ sở vi phạm với tổng số tiền 13 triệu đồng. Địa phương cũng tiếp nhận, xử lý kịp thời 2 thông tin phản ánh của người dân về mất an toàn thực phẩm qua phần mềm iHanoi.

Tại Yên Xuân, từ đầu năm 2026 đến nay, đoàn kiểm tra liên ngành xã đã tổ chức kiểm tra 10 cơ sở sản xuất, kinh doanh dịch vụ ăn uống cùng 7 trường có bếp ăn tập thể. Đoàn kiểm tra đang tham mưu cho UBND xã thiết lập hồ sơ xử phạt vi phạm hành chính đối với 1 cơ sở sản xuất nước uống đóng chai vi phạm quy định. Trước đó, xã cũng thành lập Ban chỉ đạo công tác an toàn thực phẩm, tổ chức đánh giá, lựa chọn các đơn vị cung ứng suất ăn theo đúng hướng dẫn.

Bên cạnh những kết quả đạt được, theo đánh giá của địa phương, khâu kiểm soát chất lượng vẫn đang gặp một số vướng mắc. Hoạt động kiểm tra hiện nay chủ yếu thông qua hồ sơ, chứng từ, quét mã QR truy xuất nguồn gốc, đánh giá cảm quan. Ở địa phương cũng đang thiếu thiết bị kiểm tra chuyên dụng để phát hiện tồn dư hóa chất, thuốc bảo vệ thực vật, chất cấm. Cùng với đó, thực đơn được điều chỉnh linh hoạt theo mùa, bảo đảm đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng, đặc điểm thời tiết.

Từ thực tế ghi nhận được, Đoàn giám sát đề nghị các trường triển khai thực hiện tốt hơn, đúng quy trình công tác lưu mẫu thực phẩm; quan tâm hơn tới công tác bảo đảm vệ sinh bề mặt sàn khu vực chế biến, chú ý trang phục của nhân viên chế biến. Để giải quyết tình trạng thiếu thiết bị, thành viên đoàn gợi mở địa phương có thể thực hiện xã hội hóa việc mua sắm các kit test để kiểm soát về an toàn thực phẩm. Các cơ sở giáo dục cần nghiên cứu về định mức calo cho học sinh theo hoạt động trong ngày để bổ sung năng lượng, bảo đảm cho trẻ đủ năng lượng học tập. Đồng thời, đẩy mạnh việc triển khai công tác kiểm tra đột xuất với các bếp ăn bán trú; lắp camera tại khu vực chế biến để phụ huynh học sinh có thể kiểm soát chất lượng, ứng dụng công nghệ thông tin chuyển đổi số trong việc quản lý lĩnh vực an toàn thực phẩm.