Mở dư địa tăng trưởng cho thị trường bất động sản

Thị trường bất động sản đang đứng trước cơ hội bước vào chu kỳ tăng trưởng mới nhờ kinh tế vĩ mô duy trì đà tích cực, nhiều điểm nghẽn pháp lý được tháo gỡ và dòng vốn từng bước khơi thông.

Thị trường bất động sản đang chứng kiến thay đổi và tháo gỡ mạnh mẽ từ thể chế. (Ảnh: HNV)

Thị trường bất động sản đang chứng kiến thay đổi và tháo gỡ mạnh mẽ từ thể chế. (Ảnh: HNV)

Thông tin trên được Tiến sĩ Cấn Văn Lực, Chuyên gia Kinh tế trưởng Ngân hàng BIDV chia sẻ tại Diễn đàn Bất động sản 2026 với chủ đề "Kích hoạt chu kỳ mới" do Tạp chí điện tử Nhà Quản Trị - TheLEADER tổ chức ngày 11/11/2026.

Nền tảng tăng trưởng cao, sức ép chi phí đầu vào

Phân tích các yếu tố tác động đến thị trường xây dựng và bất động sản, Tiến sĩ Cấn Văn Lực cho biết, hiện nay, 2 lĩnh vực xây dựng và kinh doanh bất động sản đóng góp khoảng 9-10% GDP (chưa tính quy mô toàn bộ thị trường nhà ở do chưa có dữ liệu thống kê đầy đủ). So với mức trung bình của thế giới, thường gấp rưỡi hoặc gấp đôi tỷ trọng này, dư địa phát triển của thị trường bất động sản Việt Nam trong dài hạn vẫn còn rất lớn.

Tiến sĩ Cấn Văn Lực, Chuyên gia Kinh tế trưởng Ngân hàng BIDV tại diễn đàn bất động sản 2026 vừa mới đây ở Hà Nội. (Ảnh: Hoàng Anh)

Tiến sĩ Cấn Văn Lực, Chuyên gia Kinh tế trưởng Ngân hàng BIDV tại diễn đàn bất động sản 2026 vừa mới đây ở Hà Nội. (Ảnh: Hoàng Anh)

Nhìn rộng ra bối cảnh quốc tế, kinh tế thế giới vẫn có thuận lợi cho Việt Nam. Đó là, thế giới không rơi vào suy thoái mà vẫn duy trì đà tăng trưởng khoảng 3%; lạm phát và lãi suất có tăng nhưng không biến động quá cực đoan; nhất là làn sóng đầu tư khổng lồ vào trí tuệ nhân tạo (AI) và trung tâm dữ liệu (Data Center).

Chính làn sóng AI toàn cầu đã giúp xuất khẩu 10 tháng năm 2026 của Việt Nam tăng tới 27%, trong đó riêng xuất khẩu điện tử bứt phá mạnh mẽ với mức tăng 71%. Ngược lại, thách thức lớn nhất vẫn đến từ xung đột địa chính trị làm đẩy giá năng lượng, khiến lạm phát toàn cầu neo cao và các ngân hàng trung ương lớn như Cục dự trữ liên bang Mỹ (FED) duy trì mặt bằng lãi suất USD ở mức rất cao, tạo sức ép nhất định lên tỷ giá và mặt bằng lãi suất trong nước.

Dù thế giới giảm tốc, kinh tế Việt Nam đang đi ngược xu hướng với đà tăng trưởng bứt phá. Tiến sĩ Cấn Văn Lực dự báo tăng trưởng GDP năm 2026 của Việt Nam có thể đạt tới 9-9,7% và hoàn toàn có khả năng chạm ngưỡng hai con số vào năm 2027, trong khi lạm phát năm nay và năm tới vẫn được kiểm soát ở mức khoảng 4,5-4,7%.

Đóng góp của ngành xây dựng-bất động sản cũng rất đáng kể. Để nền kinh tế tăng trưởng hai con số, lĩnh vực công nghiệp và xây dựng bắt buộc phải tăng hơn 10%. Thực tế 9 tháng năm 2026, khu vực này đã tăng 11%; riêng ngành xây dựng tăng 12,2%, đóng góp tới 8,25% vào mức tăng trưởng chung của nền kinh tế, mức cao nhất trong nhiều năm qua.

Đáng chú ý, ngành xây dựng và bất động sản năm nay phải đối mặt với bài toán chi phí đầu vào tăng vọt: giá vật liệu xây dựng bình quân tăng 6,7%, đặc biệt nguồn cung cát, sỏi rơi vào tình trạng khan hiếm, giá tăng từ 30-40%, thậm chí nhiều nơi không có nguồn vật liệu để thi công.

Thể chế tháo gỡ chưa từng có

Về mặt thể chế, Tiến sĩ Cấn Văn Lực cho biết, Bộ Chính trị đã ban hành tới gần 30 nghị quyết (trong đó có 10 nghị quyết tác động trực tiếp đến xây dựng và bất động sản), bên cạnh Nghị quyết 21-NQ/TW về định hướng sửa đổi Luật Đất đai. Ông đánh giá cao nỗ lực của Quốc hội và Chính phủ ở 3 phương diện.

Đầu tiên là sự quyết liệt tháo gỡ dự án tồn đọng. Trong tổng số hơn 5.000 dự án vướng mắc được rà soát và phát hiện mới trên cả nước, đến nay đã tháo gỡ được khoảng 3.600 dự án (gấp đôi kết quả của nhiệm kỳ trước), chỉ còn khoảng 1.400 dự án đang tiếp tục được xử lý. Đây là nguồn cung và cơ hội khổng lồ khi được khơi thông.

Thứ hai, Chính phủ đưa ra cơ chế chưa từng có cho nhà ở xã hội. Hệ thống chính sách kiến tạo cho phân khúc nhà ở xã hội hiện nay đã mở ra tối đa; doanh nghiệp nào không tận dụng thời điểm này để tham gia sẽ đánh mất cơ hội lớn.

Điểm đột phá trong Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và chính sách tài khóa cũng là yếu tố then chốt. Một thay đổi rất căn cơ là pháp luật thuế hiện hành đã cho phép doanh nghiệp được bù trừ lỗ từ hoạt động kinh doanh bất động sản sang lợi nhuận của các mảng kinh doanh khác (điều mà trước đây không được phép). Bên cạnh đó, các chính sách giãn, hoãn thuế, phí và giảm tiền thuê đất vẫn đang được áp dụng ở mức tối đa để hỗ trợ doanh nghiệp.

Thứ ba, đi sâu vào cấu trúc dòng vốn cho bất động sản, vị Kinh tế trưởng BIDV bác bỏ quan điểm cho rằng tín dụng bất động sản bị siết chặt. Số liệu 8 tháng năm 2026 cho thấy, trong khi tín dụng toàn nền kinh tế tăng 10% thì tín dụng bất động sản cũng tăng tới 9,5% và dự kiến cả năm sẽ tăng khoảng 15% (tương đương mức tăng chung của nền kinh tế, điều tiết lại so với mức tăng quá nóng 36% của năm ngoái).

Theo đó, tín dụng tăng chủ yếu nằm ở mảng kinh doanh, đầu tư phát triển dự án bất động sản. Đặc biệt, cơ chế tín dụng hiện nay đang được điều hành theo hướng lành mạnh hóa nhưng rất linh hoạt.

Về kênh trái phiếu doanh nghiệp, 10 tháng qua ghi nhận quy mô phát hành vượt mức 150.000 tỷ đồng của cả năm ngoái, trong đó nhóm doanh nghiệp bất động sản chiếm khoảng 36%. Dù vậy, tính chung quy mô thị trường trái phiếu doanh nghiệp vẫn đi ngang (quanh mức 480.000 tỷ đồng), chưa thực sự bứt phá.

Do đó, ông Lực kiến nghị Chính phủ cần tiếp tục đẩy mạnh phát triển thị trường vốn trung và dài hạn để giảm tải sự phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng. Về áp lực đáo hạn trái phiếu, thị trường đã vượt qua giai đoạn đỉnh điểm khó khăn nhất của năm 2023 (nhờ Nghị định 08 cho phép giãn, hoãn và cơ cấu nợ).

Hiện nay, với lượng trái phiếu đáo hạn vài trăm nghìn tỷ đồng mỗi năm, thị trường đã bước vào quỹ đạo tự vận hành lành mạnh hơn. Doanh nghiệp buộc phải tự xoay xở dòng tiền để trả nợ; nếu không có tiền, chủ đầu tư bắt buộc phải hạ giá bán bất động sản để thu hồi vốn chứ không thể trông chờ cơ chế giãn, hoãn mãi.

Trên thị trường chứng khoán, sự phân hóa chữ K cũng thể hiện rõ. Trong khi chỉ số chung giằng co do sự bù trừ giữa các ngành, cổ phiếu nhóm bất động sản vẫn tăng khoảng 28% và nhóm xây dựng tăng gần 40%.

Điều này phản ánh niềm tin của nhà đầu tư vào các tập đoàn bất động sản lớn niêm yết có năng lực triển khai tốt, trong khi các doanh nghiệp quy mô vừa và nhỏ vẫn hết sức chật vật. Ngoài ra, các nguồn vốn từ FDI, hoạt động mua bán-sáp nhập (M&A), vốn từ các doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động cũng đang bổ sung nguồn lực đáng kể cho thị trường.

Đáng chú ý, Tiến sĩ Cấn Văn Lực bày tỏ sự ủng hộ 100% đối với chủ trương đánh thuế bất động sản bỏ hoang, chậm đưa vào sử dụng. Ông nhấn mạnh: “Nhiều người không có đất để ở mà lại để đất đai bỏ hoang 5-7 năm là sự lãng phí cực kỳ lớn. Vấn đề chỉ là thiết kế lộ trình và cách làm sao cho công khai, minh bạch, sòng phẳng và bảo đảm công bằng”.

Đề cập cụ thể về cơ hội và thách thức, chuyên gia Cấn Văn Lực cho rằng nhu cầu nhà ở phân khúc tầm trung và vừa túi tiền hiện mới chỉ đáp ứng được khoảng 60-65%, dư địa từ nay đến năm 2030 còn rất lớn.

Để thích ứng và vượt qua thách thức trong chu kỳ mới, Tiến sĩ Cấn Văn Lực đưa ra 5 khuyến nghị chiến lược cho các doanh nghiệp bất động sản.

Thứ nhất, các doanh nghiệp phải tiếp tục tái cấu trúc toàn diện, nhất là tài chính. Kiểm soát chặt chẽ dòng tiền, tính toán kỹ bài toán chi phí vốn đang gia tăng và chủ động phương án trả nợ đáo hạn.

Thứ hai, tận dụng tối đa các chính sách hỗ trợ của Nhà nước. Chủ động nắm bắt các cơ chế tháo gỡ pháp lý, ưu đãi nhà ở xã hội và các gói giãn, hoãn thuế, phí hiện hành.

Thứ ba, định hình lại sản phẩm và phân khúc. Kiên quyết điều chỉnh cơ cấu sản phẩm hướng vào nhu cầu ở thực, vừa túi tiền với đại đa số người dân.

Thứ tư, đầu tư phát triển nguồn nhân lực. Chuẩn hóa đội ngũ nhân sự và môi giới để đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng minh bạch, chuyên nghiệp của thị trường.

Cuối cùng, thực hiện “Bộ tứ chuyển đổi” một cách đồng bộ gồm: Chuyển đổi xanh-Chuyển đổi số-Chuyển đổi năng lượng (mỗi công trình, dự án mới bắt buộc phải thiết kế tiết kiệm năng lượng để bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia)-Chuyển đổi lao động (thích ứng với sự dịch chuyển nhân sự và ứng dụng AI vào vận hành).

HÂN NGUYỄN

Nguồn Nhân Dân: https://nhandan.vn/mo-du-dia-tang-truong-cho-thi-truong-bat-dong-san-post1002977.html